آیات عزیز

۱ـ رَبَّنَا وَٱبْعَثْ فِیهِمْ رَسُولًۭا مِّنْهُمْ یَتْلُوا۟ عَلَیْهِمْ ءَایَـٰتِکَ وَیُعَلِّمُهُمُ ٱلْکِتَـٰبَ وَٱلْحِکْمَهَ وَیُزَکِّیهِمْ ۚ إِنَّکَ أَنتَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۲:۱۲۹]
ای پروردگار ما! در میان آنان (که از دودمان ما و منقاد فرمان تویند) پیغمبری از خودشان برانگیز تا آیات تو را بر ایشان فرو خواند و کتاب (قرآن) و حکمت (اسرار شریعت و مقاصد آن) را بدیشان بیاموزد و آنان را (از شرک و اخلاق ناپسند) پاکیزه نماید، بی‌گمان تو عزیزی و حکیمی (و بر هر چیزی توانا و پیروزی، و هر کاری را که می‌کنی بنابر مصلحتی و برابر حکمتی است).
۲ـ فَإِن زَلَلْتُم مِّنۢ بَعْدِ مَا جَآءَتْکُمُ ٱلْبَیِّنَـٰتُ فَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ [۲:۲۰۹]
و اگر بعد از آمدن دلائل واضح (و حجّتهای باهر، از راه خدا دور گشتید و طریق شیطان پیش گرفتید و از جاده‌ی حق) منحرف و دچار لغزش شدید (و به دام اهریمن افتادید) بدانید (از دست عدالت آفریدگار فرار نتوانید کرد) که بی‌گمان خدا توانا و حکیم است (و بر همه چیز چیره و همه‌ی کارهایش مطابق حکمت است).
۳ـ فِى ٱلدُّنْیَا وَٱلْءَاخِرَهِ ۗ وَیَسْـَٔلُونَکَ عَنِ ٱلْیَتَـٰمَىٰ ۖ قُلْ إِصْلَاحٌۭ لَّهُمْ خَیْرٌۭ ۖ وَإِن تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَ‌ٰنُکُمْ ۚ وَٱللَّهُ یَعْلَمُ ٱلْمُفْسِدَ مِنَ ٱلْمُصْلِحِ ۚ وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَأَعْنَتَکُمْ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌۭ [۲:۲۲۰]
(تا راجع به نیازهای روحی و جسمی خود) در دنیا و آخرت (اندیشه کنید). و درباره‌ی یتیمان می‌پرسند (که نظر اسلام راجع به معامله و مخالطه‌ی با ایشان چیست؟). بگو: هر چیز که صلاح ایشان در آن باشد، نیک و پسندیده است، و اگر با آنان (زندگی خود را به قصد اصلاح نه افساد) بیامیزید (مانعی ندارد). ایشان برادران (دینی) شما هستند (و انتظار چنین کمکی می‌رود)، و خداوند مفسد را از مصلح (موجود در میان شما، جدا می‌سازد و) می‌شناسد، و اگر خدا می‌خواست (با تعیین تکالیف و وظائف سخت در امر سرپرستی یتیمان) شما را به زحمت می‌انداخت. بی‌گمان خداوند چیره و حکیم است (و قانونی جز آنچه مصالح بندگان در آن باشد، وضع نمی‌کند).
۴ـ وَٱلْمُطَلَّقَـٰتُ یَتَرَبَّصْنَ بِأَنفُسِهِنَّ ثَلَـٰثَهَ قُرُوٓءٍۢ ۚ وَلَا یَحِلُّ لَهُنَّ أَن یَکْتُمْنَ مَا خَلَقَ ٱللَّهُ فِىٓ أَرْحَامِهِنَّ إِن کُنَّ یُؤْمِنَّ بِٱللَّهِ وَٱلْیَوْمِ ٱلْءَاخِرِ ۚ وَبُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِى ذَ‌ٰلِکَ إِنْ أَرَادُوٓا۟ إِصْلَـٰحًۭا ۚ وَلَهُنَّ مِثْلُ ٱلَّذِى عَلَیْهِنَّ بِٱلْمَعْرُوفِ ۚ وَلِلرِّجَالِ عَلَیْهِنَّ دَرَجَهٌۭ ۗ وَٱللَّهُ عَزِیزٌ حَکِیمٌ [۲:۲۲۸]
و زنان مطلّقه باید (بعد از طلاق) به مدّت سه بار عادت ماهانه (و یا سه‌بار پاک‌شدن از حیض) انتظار بکشند (و عدّه نگهدارند، تا روشن شود که حامله نیستند)، و اگر (در ایمان خود صادق هستند و راست می‌گویند که) به خدا و روز رستاخیز باور دارند، برای آنان حلال نیست که خدا آنچه را (اعم از جنین یا خون ماهانه) در رحم ایشان آفریده است پنهان کنند، و شوهران آنان برای برگرداندنشان (به زندگی زناشوئی و از سرگرفتن آن) در این (مدّت عدّه، از دیگران) سزاوارترند، در صورتی که (شوهران به راستی) خواهان اصلاح باشند (و نخواهند به همسران خود زیان برسانند و خیانت نمایند، که در این صورت سروکارشان با خدا است) و برای همسران (حقوق و واجباتی) است (که باید شوهران اداء بکنند) همان گونه که بر آنان (حقوق و واجباتی) است که (باید همسران اداء بکنند) به گونه‌ی شایسته‌ای (که برابر عرف مردمان و موافق با شریعت اسلام باشد). و مردان را بر زنان برتری (رعایت و حفاظت در امور خانوادگی) است. و خداوند باعزّت و باحکمت است (و برای آنان قوانینی وضع می‌کند که با حکمت سازگار است).
۵ـ وَٱلَّذِینَ یُتَوَفَّوْنَ مِنکُمْ وَیَذَرُونَ أَزْوَ‌ٰجًۭا وَصِیَّهًۭ لِّأَزْوَ‌ٰجِهِم مَّتَـٰعًا إِلَى ٱلْحَوْلِ غَیْرَ إِخْرَاجٍۢ ۚ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَیْکُمْ فِى مَا فَعَلْنَ فِىٓ أَنفُسِهِنَّ مِن مَّعْرُوفٍۢ ۗ وَٱللَّهُ عَزِیزٌ حَکِیمٌۭ [۲:۲۴۰]
و کسانی که از شما در آستانه‌ی مرگ قرار می‌گیرند و همسرانی را از خود به جای می‌گذارند، (فرمان خدا این است که) باید برای همسران خود وصیّت کنند که تا یک سال آنان را (با پرداخت هزینه‌ی زندگی) بهره‌مند سازند، به شرط این که آنان (خودشان از خانه‌ی شوهر) بیرون نروند، پس اگر بیرون روند هر کار پسندیده‌ای که نسبت به خود انجام دهند (از قبیل ازدواج مجدّد) گناهی بر شما نیست، و خداوند توانا و حکیم است.
۶ـ وَإِذْ قَالَ إِبْرَ‌ٰهِۦمُ رَبِّ أَرِنِى کَیْفَ تُحْىِ ٱلْمَوْتَىٰ ۖ قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِن ۖ قَالَ بَلَىٰ وَلَـٰکِن لِّیَطْمَئِنَّ قَلْبِى ۖ قَالَ فَخُذْ أَرْبَعَهًۭ مِّنَ ٱلطَّیْرِ فَصُرْهُنَّ إِلَیْکَ ثُمَّ ٱجْعَلْ عَلَىٰ کُلِّ جَبَلٍۢ مِّنْهُنَّ جُزْءًۭا ثُمَّ ٱدْعُهُنَّ یَأْتِینَکَ سَعْیًۭا ۚ وَٱعْلَمْ أَنَّ ٱللَّهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌۭ [۲:۲۶۰]
و (به خاطر بیاور) هنگامی را که ابراهیم گفت: پروردگارا! به من نشان بده چگونه مردگان را زنده می‌کنی. گفت: مگر ایمان نیاورده‌ای؟! گفت: چرا! ولی تا اطمینان قلب پیدا کنم (و با افزودن آگاهی بیشتر، دلم آرامش یابد). گفت: پس (در این صورت) چهار تا از پرندگان را بگیر و آنها را به خود نزدیک گردان (تا مشخّصات و ممیّزات آنها را دریابی. آن گاه آنها را ذبح کن و در هم بیامیز)، سپس بر سر هر کوهی قسمتی از آنها را بگذار. بعد آنها را بخوان، به سرعت به سوی تو خواهند آمد، و بدان که خداوند چیره و باحکمت است.
۷ـ مِن قَبْلُ هُدًۭى لِّلنَّاسِ وَأَنزَلَ ٱلْفُرْقَانَ ۗ إِنَّ ٱلَّذِینَ کَفَرُوا۟ بِـَٔایَـٰتِ ٱللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌۭ شَدِیدٌۭ ۗ وَٱللَّهُ عَزِیزٌۭ ذُو ٱنتِقَامٍ [۳:۴]
پیش از (قرآن، تورات و انجیل را نازل کرده است) جهت رهنمود مردمان، و (چون منحرف گشتند، قرآن یعنی) جدا سازنده (ی حق از باطل) را فرو فرستاده است. بیگمان کسانی که نسبت به آیات خدا کفر ورزند، عذاب سختی دارند، و خداوند توانا و انتقام گیرنده است.
۸ـ هُوَ ٱلَّذِى یُصَوِّرُکُمْ فِى ٱلْأَرْحَامِ کَیْفَ یَشَآءُ ۚ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۳:۶]
او است که شما را در رحمهای (مادران) هر آن گونه که بخواهد شکل می‌بخشد (و به صورتهای مختلف می‌آفریند). جز او خدائی نیست (و همو) عزیز و حکیم است.
۹ـ شَهِدَ ٱللَّهُ أَنَّهُۥ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ وَٱلْمَلَـٰٓئِکَهُ وَأُو۟لُوا۟ ٱلْعِلْمِ قَآئِمًۢا بِٱلْقِسْطِ ۚ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۳:۱۸]
خداوند (با نشان دادن جهان هستی به گونه‌ی یک واحد بهم پیوسته و یک نظام یگانه و ناگسسته، عملاً) گواهی می‌دهد این که معبودی جز او نیست، و این که او (در کارهای آفریدگان خود) دادگری می‌کند، و فرشتگان و صاحبان دانش (هر یک به گونه‌ای در این باره) گواهی می‌دهند. جز او معبودی نیست که هم توانا است و هم حکیم.
۱۰ـ إِنَّ هَـٰذَا لَهُوَ ٱلْقَصَصُ ٱلْحَقُّ ۚ وَمَا مِنْ إِلَـٰهٍ إِلَّا ٱللَّهُ ۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَهُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۳:۶۲]
بیگمان این (چیزی که درباره‌ی عیسی بر تو می‌خوانیم) سرگذشت واقعی (مسیح) است (و ادّعاهائی همچون الوهیّت عیسی و فرزند خدا بودن او، بی‌اساس است) و هیچ معبودی جز خداوند یگانه نیست و خداوند دارای عزّت و حکمت است.
۱۱ـ وَمَا جَعَلَهُ ٱللَّهُ إِلَّا بُشْرَىٰ لَکُمْ وَلِتَطْمَئِنَّ قُلُوبُکُم بِهِۦ ۗ وَمَا ٱلنَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِندِ ٱللَّهِ ٱلْعَزِیزِ ٱلْحَکِیمِ [۳:۱۲۶]
و خداوند آن (یاری با فرشتگان) را جز مژده‌ای برای (پیروزی) شما نساخت، و برای آن کرد که دلهای شما بدان آرام گیرد، و پیروزی جز از جانب خداوند توانای دانا نیست.
۱۲ـ إِنَّ ٱلَّذِینَ کَفَرُوا۟ بِـَٔایَـٰتِنَا سَوْفَ نُصْلِیهِمْ نَارًۭا کُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُم بَدَّلْنَـٰهُمْ جُلُودًا غَیْرَهَا لِیَذُوقُوا۟ ٱلْعَذَابَ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ کَانَ عَزِیزًا حَکِیمًۭا [۴:۵۶]
بیگمان کسانی که آیات و دلائل ما را انکار کرده و انبیاء ما را تکذیب نموده‌اند، بالأخره ایشان را به آتش شگفتی وارد می‌گردانیم و بدان می‌سوزانیم. هر زمان که پوستهای (بدن) آنان بریان و سوخته شود، پوستهای دیگری به جای آنها قرار می‌دهیم تا (چشش درد، مستمر باشد و) مزه‌ی عذاب را بچشند. خداوند، توانا (بر عذاب منکران و کافران و) حکیم است (و از روی حکمت کیفر می‌دهد).
۱۳ـ بَل رَّفَعَهُ ٱللَّهُ إِلَیْهِ ۚ وَکَانَ ٱللَّهُ عَزِیزًا حَکِیمًۭا [۴:۱۵۸]
بلکه خداوند او را (از دست آنان رهاند و پس از گذشت روزگاری که خود می‌داند، وی را میراند و) در پیش خود به مرتبه‌ی والائی رساند. و خداوند چیره (است و بر هر کاری توانا است، و) حکیم است (و هر چیزی را برابر حکمتی انجام می‌دهد، و سنجیده عمل می‌کند).
۱۴ـ رُّسُلًۭا مُّبَشِّرِینَ وَمُنذِرِینَ لِئَلَّا یَکُونَ لِلنَّاسِ عَلَى ٱللَّهِ حُجَّهٌۢ بَعْدَ ٱلرُّسُلِ ۚ وَکَانَ ٱللَّهُ عَزِیزًا حَکِیمًۭا [۴:۱۶۵]
ما پیغمبران را فرستادیم تا (مؤمنان را به ثواب) مژده‌رسان، و (کافران را به عقاب) بیم‌دهنده باشند، و بعد از آمدن پیغمبران حجّت و دلیلی بر خدا برای مردمان باقی نماند (و نگویند که اگر پیغمبری به سوی ما می‌فرستادی، ایمان می‌آوردیم و راه طاعت و عبادت در پیش می‌گرفتیم). و خدا چیره‌ی حکیم است (و کارهایش از روی قدرت و حکمت انجام می‌پذیرد).
۱۵ـ وَٱلسَّارِقُ وَٱلسَّارِقَهُ فَٱقْطَعُوٓا۟ أَیْدِیَهُمَا جَزَآءًۢ بِمَا کَسَبَا نَکَـٰلًۭا مِّنَ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ عَزِیزٌ حَکِیمٌۭ [۵:۳۸]
دست مرد دزد و زن دزد را به کیفر عملی که انجام داده‌اند به عنوان یک مجازات الهی قطع کنید، و خداوند (بر کار خود) چیره و (در قانونگذاری خویش) حکیم است (و برای هر جنایتی عقوبت مناسبی وضع می‌کند تا مانع پخش آن گردد).
۱۶ـ یَـٰٓأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ لَا تَقْتُلُوا۟ ٱلصَّیْدَ وَأَنتُمْ حُرُمٌۭ ۚ وَمَن قَتَلَهُۥ مِنکُم مُّتَعَمِّدًۭا فَجَزَآءٌۭ مِّثْلُ مَا قَتَلَ مِنَ ٱلنَّعَمِ یَحْکُمُ بِهِۦ ذَوَا عَدْلٍۢ مِّنکُمْ هَدْیًۢا بَـٰلِغَ ٱلْکَعْبَهِ أَوْ کَفَّـٰرَهٌۭ طَعَامُ مَسَـٰکِینَ أَوْ عَدْلُ ذَ‌ٰلِکَ صِیَامًۭا لِّیَذُوقَ وَبَالَ أَمْرِهِۦ ۗ عَفَا ٱللَّهُ عَمَّا سَلَفَ ۚ وَمَنْ عَادَ فَیَنتَقِمُ ٱللَّهُ مِنْهُ ۗ وَٱللَّهُ عَزِیزٌۭ ذُو ٱنتِقَامٍ [۵:۹۵]
ای مؤمنان! هنگامی که در حالت احرام هستید (و یا این که در سرزمین حرم بسر می‌برید) نخجیر مکشید. و هرکس از شما عمداً نخجیر بکشد باید کفّاره‌ای معادل آن از چهارپایان (اهلی، مانند: بز و گوسفند و شتر و گاو) بدهد، کفّاره‌ای که دو نفر عادل از میان خودتان به معادل بودن آن قضاوت کنند و برابری آن را تصدیق نمایند. چنین حیوانی قربانی می‌گردد و به مستمندان مکّه داده می‌شود، یا کفّاره‌ای (معادل قیمت آن حیوان) خوراک (یک روزه به هر یک از) فقراء می‌دهد، و یا برابر آن (خوراک؛ به عبارت دیگر به تعداد مستمندان دریافت‌کننده‌ی کفّاره، روزهائی) روزه می‌گیرد. تا متجاوز کیفر کار خود را بچشد. خداوند از آنچه در گذشته (پیش از تحریم شکار) انجام پذیرفته است، گذشت می‌نماید. ولی هر کس (به کشتن نخجیر) دوباره برگردد (و بعد از آگاهی از تحریم، باز به شکار پردازد) خداوند از او انتقام می‌گیرد، و خداوند توانا و انتقام‌گیرنده است.
۱۷ـ إِن تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُکَ ۖ وَإِن تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّکَ أَنتَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۵:۱۱۸]
اگر آنان را مجازات کنی، بندگان تو هستند (و هرگونه که بخواهی درباره‌ی ایشان می‌توانی عمل کنی) و اگر از ایشان گذشت کنی (تو خود دانی و توانی) چرا که تو چیره و توانا و حکیمی (لذا نه بخشش تو نشانه‌ی ضعف، و نه مجازات تو بدون حکمت است).
۱۸ـ فَالِقُ ٱلْإِصْبَاحِ وَجَعَلَ ٱلَّیْلَ سَکَنًۭا وَٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ حُسْبَانًۭا ۚ ذَ‌ٰلِکَ تَقْدِیرُ ٱلْعَزِیزِ ٱلْعَلِیمِ [۶:۹۶]
او است که صبح (سیمین را از شب قیرین) پدیدار ساخته است (تا زندگان برای کسب معاش به تلاش ایستند) و شب را مایه‌ی آرامش (و آسایش جسم و جان،) و خورشید و ماه را وسیله‌ی حساب (مردمان در امور روزمرّه عبادی و تجاری خود) کرده است. این (نظم بدیع و نظام استوار) سنجش دقیق و تدبیر محکم (دادار متعالی است که) چیره (بر جهان و) آگاه (از همه چیز آن) است.
۱۹ـ وَمَا جَعَلَهُ ٱللَّهُ إِلَّا بُشْرَىٰ وَلِتَطْمَئِنَّ بِهِۦ قُلُوبُکُمْ ۚ وَمَا ٱلنَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِندِ ٱللَّهِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ [۸:۱۰]
خداوند این (امداد با فرشتگان) را تنها برای مژده‌دادن (پیروزی) به شما و آرامش پیداکردن دل شما به آن کرد، وگرنه پیروزی جز از سوی خدا نیست (و اراده و مشیّت او بالاتر از همه‌ی این اسباب ظاهری و باطنی است). بیگمان خداوند (بر هر کاری) توانا (و کارهایش) از روی حکمت است.
۲۰ـ إِذْ یَقُولُ ٱلْمُنَـٰفِقُونَ وَٱلَّذِینَ فِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌ غَرَّ هَـٰٓؤُلَآءِ دِینُهُمْ ۗ وَمَن یَتَوَکَّلْ عَلَى ٱللَّهِ فَإِنَّ ٱللَّهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌۭ [۸:۴۹]
(به یاد آور) آن زمانی را که منافقان و کسانی که (ضعیف‌الایمان بودند و) در دلهایشان بیماری (کفر و نفاق سَرَک می‌کشید و در غوغا) بود، می‌گفتند: اینان را آئینشان مغرور نموده و گول زده است (این است که چنین آماده‌ی رزم و فداکاریند و خویشتن را با دست ما به کشتن می‌دهند. امّا کافران و منافقان و همه‌ی مردمان باید بدانند که) هرکس به خدا پشت بندد (خدا او را بسنده است و وی را پیروز می‌گرداند و به مقصود می‌رساند) چرا که خدا مقتدر و توانا است و کارها را بجا و از روی فلسفه انجام می‌دهد (و حق را بر باطل چیره می‌گرداند).
۲۱ـ وَأَلَّفَ بَیْنَ قُلُوبِهِمْ ۚ لَوْ أَنفَقْتَ مَا فِى ٱلْأَرْضِ جَمِیعًۭا مَّآ أَلَّفْتَ بَیْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَـٰکِنَّ ٱللَّهَ أَلَّفَ بَیْنَهُمْ ۚ إِنَّهُۥ عَزِیزٌ حَکِیمٌۭ [۸:۶۳]
و (خدا بود که عربها را با وجود دشمنانگی شدیدشان در پرتو اسلام دگرگون کرد و) در میان آنان الفت ایجاد نمود (و دلهای پر از حقد و کینه‌ی آنان را به هم نزدیک و مهربان کرد، به گونه‌ای که) اگر همه‌ی آنچه در زمین است صرف می‌کردی نمی‌توانستی میان دلهایشان انس و الفت برقرار سازی. ولی خداوند (با هدایت آنان به ایمان و دوستی و برادری) میانشان انس و الفت انداخت، چرا که او عزیز و حکیم است (و بر هر کاری توانا، و کارش از روی فلسفه و حکمت انجام می‌پذیرد).
۲۲ـ مَا کَانَ لِنَبِىٍّ أَن یَکُونَ لَهُۥٓ أَسْرَىٰ حَتَّىٰ یُثْخِنَ فِى ٱلْأَرْضِ ۚ تُرِیدُونَ عَرَضَ ٱلدُّنْیَا وَٱللَّهُ یُرِیدُ ٱلْءَاخِرَهَ ۗ وَٱللَّهُ عَزِیزٌ حَکِیمٌۭ [۸:۶۷]
هیچ پیغمبری حق ندارد که اسیران جنگی داشته باشد. مگر آن گاه که کاملاً بر دشمن پیروز گردد و بر منطقه سیطره و قدرت یابد (در غیر این صورت باید با ضربات قاطع و کوبنده و پیاپی، نیروی دشمن را از کار بیندازد. امّا به محض حصول اطمینان از پیروزی خود و شکست دشمن دست از کشتار بردارد و به اسیرکردن قناعت کند. ای مؤمنان!) شما (تنها به فکر جنبه‌های مادی هستید و) متاع ناپایدار دنیا را می‌خواهید، در صورتی که خداوند سرای (جاویدان) آخرت (و سعادت همیشگی) را (برای شما) می‌خواهد، و خداوند عزیز و حکیم است (و این است که کارهایش سراسر از روی حکمت و تدبیر، و متوجّه عزّت و پیروزی است).
۲۳ـ إِلَّا تَنصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ ٱللَّهُ إِذْ أَخْرَجَهُ ٱلَّذِینَ کَفَرُوا۟ ثَانِىَ ٱثْنَیْنِ إِذْ هُمَا فِى ٱلْغَارِ إِذْ یَقُولُ لِصَـٰحِبِهِۦ لَا تَحْزَنْ إِنَّ ٱللَّهَ مَعَنَا ۖ فَأَنزَلَ ٱللَّهُ سَکِینَتَهُۥ عَلَیْهِ وَأَیَّدَهُۥ بِجُنُودٍۢ لَّمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ کَلِمَهَ ٱلَّذِینَ کَفَرُوا۟ ٱلسُّفْلَىٰ ۗ وَکَلِمَهُ ٱللَّهِ هِىَ ٱلْعُلْیَا ۗ وَٱللَّهُ عَزِیزٌ حَکِیمٌ [۹:۴۰]
اگر پیغمبر را یاری نکنید (خدا او را یاری می‌کند، همان گونه که قبلاً) خدا او را یاری کرد، بدان گاه که کافران او را (از مکّه) بیرون کردند، در حالی که (دو نفر بیشتر نبودند و) او دومین نفر بود (و تنها یک نفر به همراه داشت که رفیق دلسوزش ابوبکر بود). هنگامی که آن دو در غار (ثور جای گزیدند و در آن سه روز ماندگار) شدند (ابوبکر نگران شد که از سوی قریشیان به جان پیغمبر گزندی رسد،) در این هنگام پیغمبر خطاب به رفیقش گفت: غم مخور که خدا با ما است (و ما را حفظ می‌نماید و کمک می‌کند و از دست قریشیان می‌رهاند و به عزّت و شوکت می‌رساند. در این وقت بود که) خداوند آرامش خود را بهره‌ی او ساخت (و ابوبکر از این پرتو الطاف، آرام گرفت) و پیغمبر را با سپاهیانی (از فرشتگان در همان زمان و همچنین بعدها در جنگ بدر و حُنَین) یاری داد که شما آنان را نمی‌دیدید، و سرانجام سخن کافران را فروکشید (و شوکت و آئین آنان را از هم گسیخت) و سخن الهی پیوسته بالا بوده است (و نور توحید بر ظلمت کفر چیره شده است و مکتب آسمانی، مکتبهای زمینی را از میان برده است) و خدا باعزّت است (و هرکاری را می‌تواند بکند و) حکیم است (و کارها را بجا و از روی حکمت انجام می‌دهد).
۲۴ـ وَٱلْمُؤْمِنُونَ وَٱلْمُؤْمِنَـٰتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیَآءُ بَعْضٍۢ ۚ یَأْمُرُونَ بِٱلْمَعْرُوفِ وَیَنْهَوْنَ عَنِ ٱلْمُنکَرِ وَیُقِیمُونَ ٱلصَّلَوٰهَ وَیُؤْتُونَ ٱلزَّکَوٰهَ وَیُطِیعُونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥٓ ۚ أُو۟لَـٰٓئِکَ سَیَرْحَمُهُمُ ٱللَّهُ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌۭ [۹:۷۱]
مردان و زنان مؤمن، برخی دوستان و یاوران برخی دیگرند. همدیگر را به کار نیک می‌خوانند و از کار بد باز می‌دارند، و نماز را چنان که باید می‌گزارند، و زکات را می‌پردازند، و از خدا و پیغمبرش فرمانبرداری می‌کنند. ایشان کسانیند که خداوند به زودی ایشان را مشمول رحمت خود می‌گرداند. (این وعده‌ی خدا است و خداوند به گزاف وعده نمی‌دهد و از وفای بدان هم ناتوان نیست. چرا که) خداوند توانا و حکیم است.
۲۵ـ فَلَمَّا جَآءَ أَمْرُنَا نَجَّیْنَا صَـٰلِحًۭا وَٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ مَعَهُۥ بِرَحْمَهٍۢ مِّنَّا وَمِنْ خِزْىِ یَوْمِئِذٍ ۗ إِنَّ رَبَّکَ هُوَ ٱلْقَوِىُّ ٱلْعَزِیزُ [۱۱:۶۶]
هنگامی که فرمان ما (مبنی بر عذاب قوم ثمود) در رسید، صالح و مؤمنان همراه او را در پرتو لطف و مرحمت خود نجات دادیم (و از هلاک مصون و از عذاب محفوظ داشتیم) و از خواری و رسوائی آن روز (بد و هولناک) رهانیدیم. (ای پیغمبر!) پروردگار تو نیرومند و چیره است (و به قوّت و عزّت و نصرت او اطمینان داشته باش).
۲۶ـ الٓر ۚ کِتَـٰبٌ أَنزَلْنَـٰهُ إِلَیْکَ لِتُخْرِجَ ٱلنَّاسَ مِنَ ٱلظُّلُمَـٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلَىٰ صِرَ‌ٰطِ ٱلْعَزِیزِ ٱلْحَمِیدِ [۱۴:۱]
الف. لام. را. (این قرآن) کتابی است که آن را برای تو فرستاده‌ایم تا این که مردمان را (در پرتو تعلیمات آن) با توفیق و تفضّل پروردگارشان، از تاریکیها (و گمراهیهای کفر و نادانی) به سوی نور (و روشنائی ایمان و دانائی) بیرون بیاوری، (یعنی که) به راه خدای چیره‌ی ستوده (درآوری).
۲۷ـ وَمَآ أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِۦ لِیُبَیِّنَ لَهُمْ ۖ فَیُضِلُّ ٱللَّهُ مَن یَشَآءُ وَیَهْدِى مَن یَشَآءُ ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۱۴:۴]
(ای محمّد!) ما هیچ پیغمبری را نفرستاده‌ایم مگر این که به زبان قوم خودش (متکلّم بوده است) تا برای آنان (احکام الهی را) روشن سازد (و حقائق را تبیین و تفهیم کند). سپس خداوند هرکس را که (به فرمان آسمانی گوش نکرده است) گمراه ساخته است و هرکس را که (برابر دستور آسمانی حرکت نموده است) رهنمود ساخته است. و او چیره (بر هر کاری است که بخواهد، و کارهایش) دارای حکمت است.
نسبت به مؤمنان) است.
۲۸ـ فَلَا تَحْسَبَنَّ ٱللَّهَ مُخْلِفَ وَعْدِهِۦ رُسُلَهُۥٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِیزٌۭ ذُو ٱنتِقَامٍۢ [۱۴:۴۷]
گمان مبر که خداوند با پیغمبران خلاف وعده می‌کند (و پیروزی را نصیب آنان و شکست را بهره‌ی کافران نمی‌سازد). بی‌گمان خداوند چیره (بر هر کاری بوده و از کافران و بزهکاران) انتقام گیرنده است.
۲۹ـ لِلَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ بِٱلْءَاخِرَهِ مَثَلُ ٱلسَّوْءِ ۖ وَلِلَّهِ ٱلْمَثَلُ ٱلْأَعْلَىٰ ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۱۶:۶۰]
کسانی که به آخرت باور ندارند، دارای صفات دانیه‌اند (که از جمله دوست داشتن پسر و دشمن داشتن دختر و زنده بگور کردن او است) و خدا دارای صفات عالیه است (که از جمله بی‌نیازی از همه‌کس و همه‌چیز است) و او با عزّت و با حکمت است (و می‌تواند هر کاری را بکند و کارهایش از روی حکمت است).
۳۰ـ ٱلَّذِینَ أُخْرِجُوا۟ مِن دِیَـٰرِهِم بِغَیْرِ حَقٍّ إِلَّآ أَن یَقُولُوا۟ رَبُّنَا ٱللَّهُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ ٱللَّهِ ٱلنَّاسَ بَعْضَهُم بِبَعْضٍۢ لَّهُدِّمَتْ صَوَ‌ٰمِعُ وَبِیَعٌۭ وَصَلَوَ‌ٰتٌۭ وَمَسَـٰجِدُ یُذْکَرُ فِیهَا ٱسْمُ ٱللَّهِ کَثِیرًۭا ۗ وَلَیَنصُرَنَّ ٱللَّهُ مَن یَنصُرُهُۥٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِىٌّ عَزِیزٌ [۲۲:۴۰]
همان کسانی که به ناحق از خانه و کاشانه‌ی خود اخراج شده‌اند (و از مکّه وادار به هجرت گشته‌اند) و تنها گناهشان این بوده است که می‌گفته‌اند پروردگار ما خدا است! اصلاً اگر خداوند بعضی از مردم را به وسیله‌ی بعضی دفع نکند (و با دست مصلحان از مفسدان جلوگیری ننماید، باطل همه‌جاگیر می‌گردد و صدای حق را در گلو خفه می‌کند، و آن وقت) دیرهای (راهبان و تارکان دنیا) و کلیساهای (مسیحیان) و کنشتهای (یهودیان)، و مسجدهای (مسلمانان) که در آنها خدا بسیار یاد می‌شود، تخریب و ویران می‌گردد. (امّا خداوند بندگان مصلح و مراکز پرستش خود را فراموش نمی‌کند) و به طور مسلّم خدا یاری می‌دهد کسانی را که (با دفاع از آئین و معابد) او را یاری دهند. خداوند نیرومند و چیره است (و با قدرت نامحدودی که دارد یاران خود را پیروز می‌گرداند، و چیزی نمی‌تواند او را درمانده کند و از تحقّق وعده‌هایش جلوگیری نماید).
۳۱ـ مَا قَدَرُوا۟ ٱللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِۦٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِىٌّ عَزِیزٌ [۲۲:۷۴]
آنان خدای را آن گونه که باید بشناسند نشناخته‌اند (چرا که سنگها و دیگر آفریدگان عاجز و ضعیف را همتای خدا می‌سازند). به حقیقت خدا توانا (برهر کاری و) چیره (بر هر چیزی) است. (چرا که همه‌ی کائنات را آفریده‌است. او همچون بتان و معبودان دروغین نیست که بر آفرینش مگسی توانائی ندارند).
۳۲ـ وَإِنَّ رَبَّکَ لَهُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلرَّحِیمُ [۱۹۱، ۱۷۵، ۱۵۹، ۱۴۰، ۱۲۲، ۱۰۴، ۶۸، ۹۲۶:]
پروردگار تو قطعاً چیره‌ی مهربان است.
۳۳ـ وَتَوَکَّلْ عَلَى ٱلْعَزِیزِ ٱلرَّحِیمِ [۲۶:۲۱۷]
و بر خدای چیره و مهربان توکّل کن.
۳۴ـ یَـٰمُوسَىٰٓ إِنَّهُۥٓ أَنَا ٱللَّهُ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۲۷:۹]
ای موسی! آن کس (که با تو سخن می‌گوید) منم که یزدان (جهان و جهانیان و) توانا و مقتدر شکست‌ناپذیر و آگاه و فرزانه‌ی کار به جایم.
۳۵ـ إِنَّ رَبَّکَ یَقْضِى بَیْنَهُم بِحُکْمِهِۦ ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْعَلِیمُ [۲۷:۷۸]
مسلّماً پروردگارت با قضاوت (دادگرانه و حکیمانه‌ی) خود (در روز قیامت) میانشان داوری خواهد کرد، و او بس چیره و توانا و آگاه و دانا است.
۳۶ـ فَـَٔامَنَ لَهُۥ لُوطٌۭ ۘ وَقَالَ إِنِّى مُهَاجِرٌ إِلَىٰ رَبِّىٓ ۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۲۹:۲۶]
لوط به ابراهیم ایمان آورد (که خود از موحّدان بزرگ بود). ابراهیم گفت: من به سوی پروردگارم هجرت می‌کنم (و در راه رضای او گام برمی‌دارم) چرا که او مقتدر (است و مرا از دست دشمنانم می‌رهاند و به آرزویم می‌رساند، و) حکیم است (و به من جز کاری را فرمان نمی‌دهد که در آن خیر و صلاح باشد. ابراهیم از عراق به شام مهاجرت کرد و قوم و قبیله‌ی خود را رها ساخت).
۳۷ـ إِنَّ ٱللَّهَ یَعْلَمُ مَا یَدْعُونَ مِن دُونِهِۦ مِن شَىْءٍۢ ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۲۹:۴۲]
خداوند از چیزهائی که بجز خدا به فریاد می‌خوانند آگاه است و او چیره‌ی کار بجا است (و بر نابودی آنان توانا است، ولی حکمتش ایجاب می‌کند که به مردمان فرصت کافی بدهد و بر همگان اتمام حجّت کند).
۳۸ـ بِنَصْرِ ٱللَّهِ ۚ یَنصُرُ مَن یَشَآءُ ۖ وَهُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلرَّحِیمُ [۳۰:۵]
(آری! خوشحال می‌شوند) از یاری خدا. خدا هر کسی را که بخواهد یاری می‌دهد، و او بس چیره (بر دشمنان خود) و بسیار مهربان (در حق دوستان خویش) است.
۳۹ـ وَهُوَ ٱلَّذِى یَبْدَؤُا۟ ٱلْخَلْقَ ثُمَّ یُعِیدُهُۥ وَهُوَ أَهْوَنُ عَلَیْهِ ۚ وَلَهُ ٱلْمَثَلُ ٱلْأَعْلَىٰ فِى ٱلسَّمَـٰوَ‌ٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۳۰:۲۷]
او است که آفرینش را آغاز کرده است و سپس آن را باز می‌گرداند، و این برای او آسانتر است. (زیرا کسی که بتواند کاری را در آغاز انجام دهد، قدرت بر اعاده‌ی آن را نیز دارد). بالاترین وصف، در آسمانها و زمین متعلّق به خدا است، و او بسیار باعزّت و اقتدار، و سنجیده و کار بجا است. (لذا در عین قدرت نامحدود، کاری بی‌حساب انجام نمی‌دهد، و بلکه همه‌ی کارهایش از روی حکمت است).
۴۰ـ خَـٰلِدِینَ فِیهَا ۖ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقًّۭا ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۳۱:۹]
جاودانه در آن خواهند ماند. این وعده‌ی مسلّم الهی است، وعده‌ای تخلّف‌ناپذیر. (خداوند نه وعده‌ی دروغین می‌دهد، و نه از وفای به وعده‌های خود عاجز است، چرا که) او عزیز و قدرتمند، و حکیم و آگاه است.
۴۱ـ وَلَوْ أَنَّمَا فِى ٱلْأَرْضِ مِن شَجَرَهٍ أَقْلَـٰمٌۭ وَٱلْبَحْرُ یَمُدُّهُۥ مِنۢ بَعْدِهِۦ سَبْعَهُ أَبْحُرٍۢ مَّا نَفِدَتْ کَلِمَـٰتُ ٱللَّهِ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌۭ [۳۱:۲۷]
اگر همه‌ی درختانی که روی زمین هستند قلم شوند، و دریا (برای آن مرکّب گردد) و هفت دریا کمک این دریا شود (و با آن مخلوقات خدا یادداشت گردد، قلمها می‌شکنند و مرکّبها می‌خشکند، ولی) مخلوقات خدا پایان نمی‌گیرند. خداوند عزیز و حکیم است (می‌داند چه چیزها را باید بیافریند و چگونه بیافریند).
۴۲ـ ذَ‌ٰلِکَ عَـٰلِمُ ٱلْغَیْبِ وَٱلشَّهَـٰدَهِ ٱلْعَزِیزُ ٱلرَّحِیمُ [۳۲:۶]
او خداوندی است که از پنهان و آشکار باخبر است، و چیره و مهربان است.
۴۳ـ وَرَدَّ ٱللَّهُ ٱلَّذِینَ کَفَرُوا۟ بِغَیْظِهِمْ لَمْ یَنَالُوا۟ خَیْرًۭا ۚ وَکَفَى ٱللَّهُ ٱلْمُؤْمِنِینَ ٱلْقِتَالَ ۚ وَکَانَ ٱللَّهُ قَوِیًّا عَزِیزًۭا [۳۳:۲۵]
خداوند کافران را با دلی لبریز از خشم و غم بازگرداند، در حالی که به هیچ یک از نتائجی که در نظر داشتند نرسیده بودند. خداوند (در این میدان) مؤمنان را (با طوفان باد و ارسال فرشتگان) از جنگ بی‌نیاز ساخت، و خداوند نیرومند و چیره است.
۴۴ـ وَیَرَى ٱلَّذِینَ أُوتُوا۟ ٱلْعِلْمَ ٱلَّذِىٓ أُنزِلَ إِلَیْکَ مِن رَّبِّکَ هُوَ ٱلْحَقَّ وَیَهْدِىٓ إِلَىٰ صِرَ‌ٰطِ ٱلْعَزِیزِ ٱلْحَمِیدِ [۳۴:۶]
کسانی که فرزانه و آگاهند، چیزی را که از سوی پروردگارت بر تو نازل شده است، حق می‌بینند، و راهنمای راه خدای چیره و ستوده می‌دانند.
۴۵ـ قُلْ أَرُونِىَ ٱلَّذِینَ أَلْحَقْتُم بِهِۦ شُرَکَآءَ ۖ کَلَّا ۚ بَلْ هُوَ ٱللَّهُ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۳۴:۲۷]
بگو: کسانی را که به عنوان شریک خدا به خدا ملحق ساخته‌اید، به من نشان دهید (تا ببینم برابر کدام ویژگی، در الوهیّت با خداوندی انبازند که چیزی همسان او نیست؟!) نه، هرگز! (چنین چیزی ممکن نیست. آخر این یک مشت سنگ و چوب خاموش و بی‌جان، که آنها را سمبل و نماد ارواح و فرشتگان می‌دانید، ساخته و پرداخته‌ی دست خودتان بوده و مرتبه‌ی خدائی را نشایند) بلکه تنها الله (که آفریدگار آسمانها و زمین) و چیره و کار بجا است، خدا است و بس.
۴۶ـ مَّا یَفْتَحِ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ مِن رَّحْمَهٍۢ فَلَا مُمْسِکَ لَهَا ۖ وَمَا یُمْسِکْ فَلَا مُرْسِلَ لَهُۥ مِنۢ بَعْدِهِۦ ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۳۵:۲]
خداوند (درِ خزائن) هر رحمتی را برای مردم بگشاید، کسی نمی‌تواند (آن را ببندد و) از آن جلوگیری نماید، و خداوند هر چیزی را که باز دارد و از آن جلوگیری کند، کسی جز او نمی‌تواند آن را رها و روان سازد، و او توانا و کار بجا است. (لذا نه در کاری در می‌ماند، و نه کاری را بدون فلسفه انجام می‌دهد).
۴۷ـ وَمِنَ ٱلنَّاسِ وَٱلدَّوَآبِّ وَٱلْأَنْعَـٰمِ مُخْتَلِفٌ أَلْوَ‌ٰنُهُۥ کَذَ‌ٰلِکَ ۗ إِنَّمَا یَخْشَى ٱللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ ٱلْعُلَمَـٰٓؤُا۟ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِیزٌ غَفُورٌ [۳۵:۲۸]
انسانها و جنبندگان و چهارپایان نیز کاملاً دارای رنگهای مختلفی بوده و متفاوتند. (این نشانه‌های بزرگ آفرینش، بیش از همه توجّه خردمندان و فرزانگان را به خود جلب می‌کند، و این است که) تنها بندگان دانا و دانشمند، از خدا، ترس آمیخته با تعظیم دارند. قطعاً خداوند توانا و چیره (در کار جهان آرائی است) و بس آمرزگار (برای بندگان توبه‌کار و امیدوار به الطاف کردگاری) است.
۴۸ـ تَنزِیلَ ٱلْعَزِیزِ ٱلرَّحِیمِ [۳۶:۵]
(این قرآن را) فرو فرستاده است خداوند چیره و مهربان.
۴۹ـ وَٱلشَّمْسُ تَجْرِى لِمُسْتَقَرٍّۢ لَّهَا ۚ ذَ‌ٰلِکَ تَقْدِیرُ ٱلْعَزِیزِ ٱلْعَلِیمِ [۳۶:۳۸]
و (نشانه‌ی دیگری بر قدرت خدا، این است که) خورشید به سوی قرارگاه خود در حرکت است. این، محاسبه و اندازه‌گیری و تعیین خدای بس چیره و توانا و آگاه و دانا است.
۵۰ـ أَمْ عِندَهُمْ خَزَآئِنُ رَحْمَهِ رَبِّکَ ٱلْعَزِیزِ ٱلْوَهَّابِ [۳۸:۹]
راستی مگر گنجهای رحمت پروردگار بسیار با عزّت و بس بخشاینده‌ی تو در دست ایشان است؟ (تا هر که را که بخواهند نبوّت بدهند و هر کس را که بخواهند محروم سازند؟!).
۵۱ـ رَبُّ ٱلسَّمَـٰوَ‌ٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَیْنَهُمَا ٱلْعَزِیزُ ٱلْغَفَّـٰرُ [۳۸:۶۶]
پروردگار آسمانها و زمین و همه‌ی چیزهائی است که در میان آن دو است و بسیار با عزّت و آمرزگار است.
۵۲ـ تَنزِیلُ ٱلْکِتَـٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلْعَزِیزِ ٱلْحَکِیمِ [۳۹:۱]
نزول کتاب (قرآن) از سوی خداوند باعزّت و باحکمت انجام پذیرفته است.
۵۳ـ خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَ‌ٰتِ وَٱلْأَرْضَ بِٱلْحَقِّ ۖ یُکَوِّرُ ٱلَّیْلَ عَلَى ٱلنَّهَارِ وَیُکَوِّرُ ٱلنَّهَارَ عَلَى ٱلَّیْلِ ۖ وَسَخَّرَ ٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ ۖ کُلٌّۭ یَجْرِى لِأَجَلٍۢ مُّسَمًّى ۗ أَلَا هُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْغَفَّـٰرُ [۳۹:۵]
خداوند آسمانها و زمین را به حق آفریده است (نه به بازیچه). شب را بر روز، و روز را بر شب می‌پیچد، و خورشید و ماه را فرمانبردار (دستور خود) کرده است (و برای مصلحت بندگان به گردش و چرخش انداخته است). هر یک از آنها تا مدّت معیّن و مشخّصی (که خدا می‌داند) در حرکت خواهد بود. هان! خدا بسیار مقتدر و بخشنده است (و هر چه را بخواهد می‌کند و هر که را بخواهد می‌بخشد).
۵۴ـ وَمَن یَهْدِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِن مُّضِلٍّ ۗ أَلَیْسَ ٱللَّهُ بِعَزِیزٍۢ ذِى ٱنتِقَامٍۢ [۳۹:۳۷]
و هر کس را خدا رهنمود کند، هیچ گمراه کننده‌ای نخواهد داشت. مگر خدا چیره‌ی انتقام گیرنده نیست؟ (پس ای مؤمنان! تکیه بر لطف خدا کنید و از انبوه دشمنان نهراسید و از کمی همراهان باک مدارید).
۵۵ـ تَنزِیلُ ٱلْکِتَـٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلْعَزِیزِ ٱلْعَلِیمِ [۴۰:۲]
فرو فرستادن این کتاب (قرآن) از سوی یزدان چیره و آگاه انجام می‌پذیرد.
۵۶ـ رَبَّنَا وَأَدْخِلْهُمْ جَنَّـٰتِ عَدْنٍ ٱلَّتِى وَعَدتَّهُمْ وَمَن صَلَحَ مِنْ ءَابَآئِهِمْ وَأَزْوَ‌ٰجِهِمْ وَذُرِّیَّـٰتِهِمْ ۚ إِنَّکَ أَنتَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۴۰:۸]
پروردگارا! آنان را به باغهای همیشه ماندگار بهشتی داخل گردان که بدیشان (توسّط پیغمبران) وعده داده‌ای، همراه با پدران خوب و همسران شایسته و فرزندان بایسته‌ی ایشان. قطعاً تو (بر هر چیزی) چیره و توانا و (در هر کاری) دارای فلسفه و حکمت هستی.
۵۷ـ تَدْعُونَنِى لِأَکْفُرَ بِٱللَّهِ وَأُشْرِکَ بِهِۦ مَا لَیْسَ لِى بِهِۦ عِلْمٌۭ وَأَنَا۠ أَدْعُوکُمْ إِلَى ٱلْعَزِیزِ ٱلْغَفَّـٰرِ [۴۰:۴۲]
مرا فرا می‌خوانید تا خدا را باور ندارم، و انبازی برای او قرار دهم که اطّلاعی از آن نداشته و (دلیل و برهانی از کتابهای آسمانی بر صحّت معبود بودنش سراغ) ندارم. در حالی که من شما را به سوی (پرستش خداوند) باعزّت و با مغفرت فرا می‌خوانم.
۵۸ـ فَقَضَىٰهُنَّ سَبْعَ سَمَـٰوَاتٍۢ فِى یَوْمَیْنِ وَأَوْحَىٰ فِى کُلِّ سَمَآءٍ أَمْرَهَا ۚ وَزَیَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنْیَا بِمَصَـٰبِیحَ وَحِفْظًۭا ۚ ذَ‌ٰلِکَ تَقْدِیرُ ٱلْعَزِیزِ ٱلْعَلِیمِ [۴۱:۱۲]
آن گاه آنها را به صورت هفت آسمان در دو روز به انجام رساند، و در هر آسمانی فرمان لازمه‌اش را صادر (و نظام و تدبیر خاصّی مقرّر) فرمود (و مخلوقات و موجودات متناسب با آنجا را آفرید). آسمان نزدیک را با چراغهای بزرگی (از ستارگان درخشان و تابان) بیاراستیم و (آن را کاملاً از آفات و استراق سمع شیاطین) محفوظ داشتیم. این (امور مذکوره، اعم از آفرینش جهان هستی و دوران شکل‌گیری و نظم دقیق، برجوشیده از) برنامه‌ریزی خداوند بسیار توانا و بس آگاه است.
۵۹ـ ٱللَّهُ لَطِیفٌۢ بِعِبَادِهِۦ یَرْزُقُ مَن یَشَآءُ ۖ وَهُوَ ٱلْقَوِىُّ ٱلْعَزِیزُ [۴۲:۱۹]
خداوند نسبت به بندگانش بسیار لطف و مرحمت دارد، و به هر کس که خود بخواهد روزی می‌رساند (و بدو نعمت فراوان می‌دهد و خوبی می‌کند)، و او نیرومند و چیره است (و قادر بر انجام هر کاری، و وفای به عهدها و وعده‌های خویش است).
۶۰ـ وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَ‌ٰتِ وَٱلْأَرْضَ لَیَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ ٱلْعَزِیزُ ٱلْعَلِیمُ [۴۳:۹]
اگر از مشرکان بپرسی که چه کسی آسمانها و زمین را آفریده است، قطعاً خواهند گفت: خداوند با عزّت و بس آگاه. (چرا که می‌دانند بتهای ایشان چنین کاری را نکرده‌اند و آنان به معبودان خود حقّ خالقیّت نمی‌دهند).
۶۱ـ إِلَّا مَن رَّحِمَ ٱللَّهُ ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلرَّحِیمُ [۴۴:۴۲]
مگر کسی که خدا بدو مرحمت کند (و از او درگذرد و از شفاعت خوبان بهره‌مندش گرداند) چرا که خداوند باعزّت و توانا و بامحبّت و مهربان است.
۶۲ـ تَنزِیلُ ٱلْکِتَـٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلْعَزِیزِ ٱلْحَکِیمِ [۴۵:۲]
این کتاب (قرآن نام) از سوی خداوند باعزّت و باحکمت نازل می‌گردد.
۶۳ـ وَلَهُ ٱلْکِبْرِیَآءُ فِى ٱلسَّمَـٰوَ‌ٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ وَهُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۴۵:۳۷]
بزرگواری و والائی در آسمانها و زمین، از آن او است، و او صاحب عزّت و قدرت، و دارای حکمت و فلسفه (در همه‌ی امور) است.
۶۴ـ تَنزِیلُ ٱلْکِتَـٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلْعَزِیزِ ٱلْحَکِیمِ [۴۶:۲]
این کتاب (قرآن نام) از سوی خداوند باعزّت و باحکمت نازل می‌گردد.
۶۵ـ وَلِلَّهِ جُنُودُ ٱلسَّمَـٰوَ‌ٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ وَکَانَ ٱللَّهُ عَزِیزًا حَکِیمًا [۴۸:۷]
لشکرهای آسمانها و زمین از آن خدا است، و خدا مقتدری شکست‌ناپذیر و حکیمی فرزانه است.
۶۶ـ وَمَغَانِمَ کَثِیرَهًۭ یَأْخُذُونَهَا ۗ وَکَانَ ٱللَّهُ عَزِیزًا حَکِیمًۭا [۴۸:۱۹]
همراه با غنیمتهای بسیاری که آن را بدست خواهند آورد. خداوند چیره‌ی شکست‌ناپذیر و فرزانه‌ای است که کارهایش بر اساس حکمت است.
۶۷ـ کَذَّبُوا۟ بِـَٔایَـٰتِنَا کُلِّهَا فَأَخَذْنَـٰهُمْ أَخْذَ عَزِیزٍۢ مُّقْتَدِرٍ [۵۴:۴۲]
آنان همه آیات ما را تکذیب کردند، و ما هم ایشان را گرفتار کردیم و کیفر دادیم بسان گرفتار ساختن و کیفر دادن خدائی چیره و پیروز و قدرتمند و زبردست.
۶۸ـ سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَ‌ٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ وَهُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۵۷:۱]
هرآنچه در آسمانها و زمین است، خدای را تسبیح و تقدیس می‌کنند (و با کرنش و پرستش رضای او را می‌جویند) و خدا چیره‌ی کاردان است.
۶۹ـ لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِٱلْبَیِّنَـٰتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ ٱلْکِتَـٰبَ وَٱلْمِیزَانَ لِیَقُومَ ٱلنَّاسُ بِٱلْقِسْطِ ۖ وَأَنزَلْنَا ٱلْحَدِیدَ فِیهِ بَأْسٌۭ شَدِیدٌۭ وَمَنَـٰفِعُ لِلنَّاسِ وَلِیَعْلَمَ ٱللَّهُ مَن یَنصُرُهُۥ وَرُسُلَهُۥ بِٱلْغَیْبِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ قَوِىٌّ عَزِیزٌۭ [۵۷:۲۵]
ما پیغمبران خود را همراه با دلائل متقن و معجزات روشن (به میان مردم) روانه کرده‌ایم، و با آنان کتابهای (آسمانی و قوانین) و موازین (شناسائی حق و عدالت) نازل نموده‌ایم تا مردمان (برابر آن در میان خود) دادگرانه رفتار کنند. و آهن را پدیدار کرده‌ایم که دارای نیروی زیاد و سودهای فراوانی برای مردمان است. هدف (از ارسال انبیاء و نزول کتب آسمانی و همچنین آفرینش وسائلی چون آهن) این است که خداوند بداند چه کسانی او را و فرستادگانش را بگونه‌ی نهان و پنهان (از دیدگان مردمان) یاری می‌کنند. خداوند نیرومند و چیره است.
۷۰ـ کَتَبَ ٱللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا۠ وَرُسُلِىٓ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ قَوِىٌّ عَزِیزٌۭ [۵۸:۲۱]
خداوند چنین مقدّر کرده است که من و پیغمبرانم قطعاً پیروز می‌گردیم. بی‌گمان خداوند نیرومند چیره است.
۷۱ـ سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَ‌ٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۖ وَهُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۵۹:۱]
به تسبیح و تقدیس خدا مشغولند تمام چیزهائی که در آسمانها و در زمین هستند، و خدا چیره‌ی کار بجا است.
۷۲ـ هُوَ ٱللَّهُ ٱلَّذِى لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلْمَلِکُ ٱلْقُدُّوسُ ٱلسَّلَـٰمُ ٱلْمُؤْمِنُ ٱلْمُهَیْمِنُ ٱلْعَزِیزُ ٱلْجَبَّارُ ٱلْمُتَکَبِّرُ ۚ سُبْحَـٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا یُشْرِکُونَ [۵۹:۲۳]
خدا کسی است که جز او پروردگار و معبودی نیست. او فرمانروا، منزّه، بی‌عیب و نقص، امان‌دهنده و امنیّت بخشنده، محافظ و مراقب، قدرتمند چیره، بزرگوار و شکوهمند، و والامقام و فرازمند است. خداوند دور و فرا از چیزهائی است که انباز او می‌کنند.
۷۳ـ هُوَ ٱللَّهُ ٱلْخَـٰلِقُ ٱلْبَارِئُ ٱلْمُصَوِّرُ ۖ لَهُ ٱلْأَسْمَآءُ ٱلْحُسْنَىٰ ۚ یُسَبِّحُ لَهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَ‌ٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ وَهُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۵۹:۲۴]
او خداوندی است که طرّاح هستی و آفریدگار آن از نیستی و صورتگر جهان است. دارای نامهای نیک و زیبا است. چیزهائی که در آسمانها و زمین هستند، تسبیح و تقدیس او می‌گویند، و او چیره‌ی کار بجا است.
۷۴ـ رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَهًۭ لِّلَّذِینَ کَفَرُوا۟ وَٱغْفِرْ لَنَا رَبَّنَآ ۖ إِنَّکَ أَنتَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۶۰:۵]
پروردگارا! ما را گرفتار دست کافران مکن، پروردگارا! ما را بیامرز که تو چیره‌ی کار بجائی.
۷۵ـ سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَ‌ٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۖ وَهُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۶۱:۱]
آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است به تسبیح و تقدیس خدا مشغول است، و او چیره‌ی کار بجا است.
۷۶ـ یُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَ‌ٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ٱلْمَلِکِ ٱلْقُدُّوسِ ٱلْعَزِیزِ ٱلْحَکِیمِ [۶۲:۱]
آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است، به تسبیح و تقدیس خدا مشغول است. خدائی که مالک و حاکم (کلّ جهان) است، از هر نقص و عیبی مبرّا و منزّه است، و چیره‌ی کار بجا است.
۷۷ـ وَءَاخَرِینَ مِنْهُمْ لَمَّا یَلْحَقُوا۟ بِهِمْ ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۶۲:۳]
او مبعوث برای دیگران نیز هست، آنانی که هنوز به اینان نپیوسته‌اند (و بعدها به دنیا می‌آیند). خدا چیره‌ی کار بجا است.
۷۸ـ عَـٰلِمُ ٱلْغَیْبِ وَٱلشَّهَـٰدَهِ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۶۴:۱۸]
او آگاه از نهان و آشکار، و چیره‌ی کار بجا است.
۷۹ـ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلْمَوْتَ وَٱلْحَیَوٰهَ لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًۭا ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْغَفُورُ [۶۷:۲]
همان کسی که مرگ و زندگی را پدید آورده است تا شما را بیازماید کدامتان کارتان بهتر و نیکوتر خواهد بود. او چیره و توانا، و آمرزگار و بخشاینده است.
۸۰ـ وَمَا نَقَمُوا۟ مِنْهُمْ إِلَّآ أَن یُؤْمِنُوا۟ بِٱللَّهِ ٱلْعَزِیزِ ٱلْحَمِیدِ [۸۵:۸]
شکنجه‌گران هیچ ایرادی و عیبی و جرمی بر مؤمنان نمی‌دیدند جز این که ایشان به خداوند قادر و چیره، و شایسته‌ی هرگونه ستایشی، ایمان داشتند!!