سوره ی حدید
۱۶۳۵ـ سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَ‌ٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ وَهُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۵۷:۱]
هرآنچه در آسمانها و زمین است، خدای را تسبیح و تقدیس می‌کنند
(و با کرنش و پرستش رضای او را می‌جویند) و خدا چیره‌ی کاردان است. [[«سَبَّحَ
ِللهِ مَا …»: (نگا: اسراء / ۴۴، رعد / ۱۳، نور / ۴۱).]]
۱۶۳۶ـ هُوَ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَ‌ٰتِ وَٱلْأَرْضَ فِى سِتَّهِ
أَیَّامٍۢ ثُمَّ ٱسْتَوَىٰ عَلَى ٱلْعَرْشِ ۚ یَعْلَمُ مَا یَلِجُ فِى ٱلْأَرْضِ وَمَا یَخْرُجُ مِنْهَا
وَمَا یَنزِلُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ وَمَا یَعْرُجُ فِیهَا ۖ وَهُوَ مَعَکُمْ أَیْنَ مَا کُنتُمْ ۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌۭ [۵۷:۴]
او است که آسمانها و زمین را در شش دوره آفرید و سپس بر تخت
(فرمانروائی کائنات) قرار گرفت. و او می‌داند چه چیز به زمین نازل و از آن خارج می‌شود،
و چه چیز از آسمان پائین می‌آید و بدان بالا می‌رود. و او در هر کجا که باشید، با
شما است. و خدا می‌بیند هر چیزی را که می‌کنید. [[«سِتَّهِ أَیَّامٍ»: شش روز.
مراد شش دوره است (نگا: اعراف / ۵۴، یونس / ۳، هود / ۷). «إسْتَوی عَلَی
الْعَرْشِ»: (نگا: اعراف / ۵۴، یونس / ۳، رعد / ۲). «یَلِجُ»: (نگا: سبأ / ۲).]]
۱۶۳۷ـ لَّهُۥ مُلْکُ ٱلسَّمَـٰوَ‌ٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرْجَعُ ٱلْأُمُورُ [۵۷:۵]
مالکیّت و حاکمیّت آسمانها و زمین از آن او است، و همه‌ی
کارها بدو برگردانده می‌شود. [[«لَهُ مُلْکُ …»: (نگا: آل‌عمران / ۱۰۹).]]
۱۶۳۸ـ ءَامِنُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَأَنفِقُوا۟ مِمَّا
جَعَلَکُم مُّسْتَخْلَفِینَ فِیهِ ۖ فَٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ مِنکُمْ وَأَنفَقُوا۟ لَهُمْ أَجْرٌۭ
کَبِیرٌۭ [۵۷:۷]
به خدا و پیغمبرش ایمان بیاورید، و از چیزهائی ببخشید که
شما را در آنها نماینده (ی خود در تصرّف، و جانشین دیگران در بدست گرفتن اموال)
کرده است. زیرا کسانی که از شما ایمان بیاورند و (در راه خدا) بذل و بخشش کنند،
پاداش بزرگی دارند. [[«مُسْتَخْلَفِینَ»: نمایندگان خدا در صرف اموال و دادن آن به
افراد مستحق. جانشینان دیگران در بدست گرفتن اموال. اشاره به دو چیز است: الف – در
حقیقت مالک اصلی خدا است و اموال سپرده و امانتی در پیش انسان است. ب – دسته‌ای می‌روند
و دسته‌ای می‌آیند و به نوبت اموال را بدست می‌گیرند و امانتدار می‌شوند (نگا:
انعام / ۱۶۵، یونس / ۱۴).]]
۱۶۳۹ـ وَمَا لَکُمْ لَا تُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ ۙ وَٱلرَّسُولُ یَدْعُوکُمْ لِتُؤْمِنُوا۟ بِرَبِّکُمْ وَقَدْ
أَخَذَ مِیثَـٰقَکُمْ إِن کُنتُم مُّؤْمِنِینَ [۵۷:۸]
سوره حدید
۱۶۳۵ـ سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَ‌ٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ وَهُوَ ٱلْعَزِیزُ ٱلْحَکِیمُ [۵۷:۱]
هرآنچه در آسمانها و زمین است، خدای را تسبیح و تقدیس می‌کنند
(و با کرنش و پرستش رضای او را می‌جویند) و خدا چیره‌ی کاردان است. [[«سَبَّحَ
ِللهِ مَا …»: (نگا: اسراء / ۴۴، رعد / ۱۳، نور / ۴۱).]]
۱۶۳۶ـ هُوَ ٱلَّذِى
خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَ‌ٰتِ وَٱلْأَرْضَ فِى سِتَّهِ
أَیَّامٍۢ ثُمَّ ٱسْتَوَىٰ عَلَى ٱلْعَرْشِ ۚ یَعْلَمُ مَا یَلِجُ فِى
ٱلْأَرْضِ وَمَا یَخْرُجُ مِنْهَا
وَمَا یَنزِلُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ وَمَا یَعْرُجُ فِیهَا ۖ وَهُوَ مَعَکُمْ
أَیْنَ مَا کُنتُمْ ۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌۭ [۵۷:۴]
او است که آسمانها و زمین را در شش دوره آفرید و سپس بر تخت
(فرمانروائی کائنات) قرار گرفت. و او می‌داند چه چیز به زمین نازل و از آن خارج می‌شود،
و چه چیز از آسمان پائین می‌آید و بدان بالا می‌رود. و او در هر کجا که باشید، با
شما است. و خدا می‌بیند هر چیزی را که می‌کنید. [[«سِتَّهِ أَیَّامٍ»: شش روز.
مراد شش دوره است (نگا: اعراف / ۵۴، یونس / ۳، هود / ۷). «إسْتَوی عَلَی
الْعَرْشِ»: (نگا: اعراف / ۵۴، یونس / ۳، رعد / ۲). «یَلِجُ»: (نگا: سبأ / ۲).]]
۱۶۳۷ـ لَّهُۥ مُلْکُ ٱلسَّمَـٰوَ‌ٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرْجَعُ ٱلْأُمُورُ [۵۷:۵]
مالکیّت و حاکمیّت آسمانها و زمین از آن او است، و همه‌ی
کارها بدو برگردانده می‌شود. [[«لَهُ مُلْکُ …»: (نگا: آل‌عمران / ۱۰۹).]]
۱۶۳۸ـ ءَامِنُوا۟ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَأَنفِقُوا۟ مِمَّا
جَعَلَکُم مُّسْتَخْلَفِینَ فِیهِ ۖ فَٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ مِنکُمْ وَأَنفَقُوا۟ لَهُمْ أَجْرٌۭ
کَبِیرٌۭ [۵۷:۷]
به خدا و پیغمبرش ایمان بیاورید، و از چیزهائی ببخشید که
شما را در آنها نماینده (ی خود در تصرّف، و جانشین دیگران در بدست گرفتن اموال)
کرده است. زیرا کسانی که از شما ایمان بیاورند و (در راه خدا) بذل و بخشش کنند،
پاداش بزرگی دارند. [[«مُسْتَخْلَفِینَ»: نمایندگان خدا در صرف اموال و دادن آن به
افراد مستحق. جانشینان دیگران در بدست گرفتن اموال. اشاره به دو چیز است: الف – در
حقیقت مالک اصلی خدا است و اموال سپرده و امانتی در پیش انسان است. ب – دسته‌ای می‌روند
و دسته‌ای می‌آیند و به نوبت اموال را بدست می‌گیرند و امانتدار می‌شوند (نگا:
انعام / ۱۶۵، یونس / ۱۴).]]
۱۶۳۹ـ وَمَا لَکُمْ لَا تُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ ۙ وَٱلرَّسُولُ یَدْعُوکُمْ لِتُؤْمِنُوا۟ بِرَبِّکُمْ وَقَدْ
أَخَذَ مِیثَـٰقَکُمْ إِن کُنتُم مُّؤْمِنِینَ [۵۷:۸]
چرا نباید به خدا ایمان بیاورید؟ در حالی که پیغمبر، شما را
(با دلائل قوی و معجزات روشن) برای ایمان به پروردگارتان دعوت می‌کند؟ و (خداوند
هم) از شما پیمان (فطری و کَونی) گرفته است (و نشانه‌های ایمان آوردن به خود را در
درونتان سرشته است و در بیرونتان به معرض تماشا گذاشته شده است) اگر خواهان ایمان
آوردن هستید؟ [[«قَدْ أَخَذَ مِیثَاقَکُمْ»: خداوند از شما پیمان ایمان آوردن
گرفته است. این پیمان غیر از طریق وحی و نقل، به دو شیوه از طریق درک و عقل، از هر
انسانی گرفته شده است: الف – خدا انسان را بر فطرت سلیم خداشناسی سرشته است، و اگر
حجاب مادیات و لذائذ دنیوی بگذارد، انسان ذاتاً خداشناس است، و ندای وجدان او را
به پرستش یزدان فریاد می‌دارد (نگا: روم / ۳۰). ب – خدا قوانین و ضوابط و عجائب و
غرائبی را در جلو دیدگان انسان گذاشته است و جهانی را در پیش روی او گسترانیده است
که از ذره تا کهکشان آن، دالّ بر وجود یزدان است (نگا: اعراف / ۱۷۲). «إِن کُنتُم
مُّؤْمِنِینَ»: اگر خواستار ایمان و حاضر برای پذیرش آن هستید. این بخش از آیه، در
معنی مقدم بر دیگر قسمتهای آیه است، و در اصل چنین است: إِن کُنتُم مُّؤْمِنِینَ،
مَا لَکُمْ لا تُؤْمِنُونَ بِاللهِ، وَ الرَّسُولُ یَدْعُوکُمْ لِتُؤْمِنُوا
بِرَبِّکُمْ وَ قَدْ أَخَذَ مِیثَاقَکُمْ؟ (نگا: روح‌المعانی، التفسیر القرآنی
للقرآن). پس منظور از (إِن کُنتُم مُّؤْمِنِینَ) این است که: اگر شما حاضر به
ایمان آوردن به خدا و پذیرش دلائل هستید، اینجا جای آن است.]]
۱۶۴۰ـ هُوَ ٱلَّذِى یُنَزِّلُ عَلَىٰ عَبْدِهِۦٓ ءَایَـٰتٍۭ
بَیِّنَـٰتٍۢ لِّیُخْرِجَکُم مِّنَ ٱلظُّلُمَـٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ ۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ بِکُمْ لَرَءُوفٌۭ رَّحِیمٌۭ [۵۷:۹]
خدا است که آیه‌های واضح و روشن را بر بنده‌ی خود نازل می‌گرداند
تا شما را از تاریکیها (ی جهالت و ضلالت برهاند، و) به نور (ایمان و هدایت)
برساند. چرا که خدا نسبت به شما بسیار بامحبّت و دارای مهر فراوان است. [[«آیَاتٍ
بَیِّنَاتٍ»: (نگا: بقره / ۹۹، یونس / ۱۵، نور / ۱). «رَؤُوفٌ رَّحِیمٌ»: (نگا:
بقره / ۱۴۳، توبه / ۱۱۷).]]
۱۶۴۱ـ وَمَا لَکُمْ أَلَّا تُنفِقُوا۟ فِى سَبِیلِ ٱللَّهِ وَلِلَّهِ
مِیرَ‌ٰثُ ٱلسَّمَـٰوَ‌ٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ لَا یَسْتَوِى مِنکُم مَّنْ أَنفَقَ مِن قَبْلِ ٱلْفَتْحِ
وَقَـٰتَلَ ۚ
أُو۟لَـٰٓئِکَ أَعْظَمُ دَرَجَهًۭ مِّنَ ٱلَّذِینَ أَنفَقُوا۟ مِنۢ بَعْدُ
وَقَـٰتَلُوا۟ ۚ
وَکُلًّۭا وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلْحُسْنَىٰ ۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرٌۭ [۵۷:۱۰]
چرا در راه خدا نباید ببخشید و خرج کنید، و حال این که
(اموال شما امانتی بیش نیست و تا آخر در دست شما نمی‌ماند، و همه‌ی چیزهای) برجای
مانده‌ی آسمانها و زمین به خدا می‌رسد؟ کسانی از شما که پیش از فتح (مکّه، به سپاه
اسلام کمک کرده‌اند و از اموال خود) بخشیده‌اند و (در راه خدا) جنگیده‌اند، (با
دیگران) برابر و یکسان نیستند. آنان درجه و مقامشان فراتر و برتر از درجه و مقام
کسانی است که بعد از فتح (مکّه، در راه اسلام) بذل و بخشش نموده‌اند و جنگیده‌اند.
امّا به هر حال، خداوند به همه، وعده‌ی پاداش نیکو می‌دهد، و او آگاه از هر آن
چیزی است که می‌کنید. [[«مِیرَاثُ»: ترکه. مرده ریگ. «لِلّهِ مِیراثُ
السَّمَاوَاتِ …»: (نگا: آل‌عمران / ۱۸۰، حجر / ۲۳، انبیاء / ۸۹، قصص / ۵۸).
«الْفَتْحِ»: فتح مکه. «الْحُسْنی»: جزا و پاداش نیکو که بهشت است.]]
۱۶۴۲ـ مَّن ذَا ٱلَّذِى یُقْرِضُ ٱللَّهَ قَرْضًا حَسَنًۭا
فَیُضَـٰعِفَهُۥ لَهُۥ وَلَهُۥٓ أَجْرٌۭ کَرِیمٌۭ [۵۷:۱۱]
کیست که به خدا قرض نیکوئی دهد (و از اموالی که بدو داده
شده است ببخشد) تا آن را برای او چندین برابر گرداند، و پاداش ارزشمندی بدو رساند؟
[[«یُقْرِضُ اللهَ …»: (نگا: بقره / ۲۴۵، مائده / ۱۲). «کَرِیمٌ»: پرارزش.
گرانقدر.]]
۱۶۴۳ـ یُنَادُونَهُمْ أَلَمْ نَکُن مَّعَکُمْ ۖ قَالُوا۟ بَلَىٰ وَلَـٰکِنَّکُمْ فَتَنتُمْ أَنفُسَکُمْ
وَتَرَبَّصْتُمْ وَٱرْتَبْتُمْ وَغَرَّتْکُمُ ٱلْأَمَانِىُّ حَتَّىٰ جَآءَ أَمْرُ
ٱللَّهِ وَغَرَّکُم بِٱللَّهِ ٱلْغَرُورُ [۵۷:۱۴]
منافقان، مؤمنان را فریاد می‌دارند، مگر ما (در دنیا) با
شما نبودیم؟ می‌گویند: بلی! ولیکن (با نفاق) خویشتن را گرفتار بلا کردید، و چشم به
راه (مرگ پیغمبر، و نابودی مسلمانان، و برچیده شدن اسلام) ماندید و (درباره‌ی
حقّانیّت دعوت پیغمبر و قرآن و وجود معاد و رستاخیز) شک و تردید ورزیدید، و آرزوها
و پندارها شما را گول زد، تا این که فرمان خدا (دائر بر مرگتان) در رسید و اهریمن
(بدکاره و نفس امّاره‌ی) فریبکار، شما را درباره‌ی خدا فریب داد. [[«فَتَنتُمْ»:
در فتنه و بلا انداخته‌اید. «تَرَبَّصْتُمْ»: درنگ کرده‌اید. منتظر مانده‌اید.
«إِرْتَبْتُمْ»: شک و تردید نموده‌اید. دودلی ورزیده‌اید. «غَرَّتْکُمْ»: (نگا:
جاثیه / ۳۵، انعام / ۷۰ و ۱۳۰، اعراف / ۵۱). «الْغَرُورُ»: (نگا: لقمان / ۳۳، فاطر
/ ۵).]]
۱۶۴۴ـ أَلَمْ یَأْنِ لِلَّذِینَ ءَامَنُوٓا۟ أَن تَخْشَعَ
قُلُوبُهُمْ لِذِکْرِ ٱللَّهِ وَمَا نَزَلَ مِنَ ٱلْحَقِّ وَلَا یَکُونُوا۟
کَٱلَّذِینَ أُوتُوا۟ ٱلْکِتَـٰبَ مِن قَبْلُ فَطَالَ عَلَیْهِمُ ٱلْأَمَدُ
فَقَسَتْ قُلُوبُهُمْ ۖ
وَکَثِیرٌۭ مِّنْهُمْ فَـٰسِقُونَ [۵۷:۱۶]
آیا وقت آن برای مؤمنان فرا نرسیده است که دلهایشان به
هنگام یاد خدا، و در برابر حق و حقیقتی که خدا فرو فرستاده است، بلرزد و کرنش برد؟
و آنان همچون کسانی نشوند که برای آنان قبلاً کتاب فرستاده شده است و سپس زمان
طولانی بر آنان سپری گشته است، و دلهایشان سخت شده است، و بیشترشان فاسق و خارج
(از حدود دین خدا) گشته‌اند. [[«أَلَمْ یَأْنِ …»: آیا نزدیک نشده است؟ آیا وقت
آن فرا نرسیده است؟ از ماده (أَنی، یَأْنی، أَنْیاً). «ذِکْرِ»: یاد. به خاطر
آوردن. «لِذِکْرِ»: حرف (ل) به معنی (عِندَ) است (نگا: اسراء / ۷۸). «مَا نَزَلَ
…»: مراد قرآن است. «الأمَدُ»: زمان. مدت. مراد فاصله زمانی ایشان با پیغمبران
است.]]
۱۶۴۵ـ ٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ
ٱللَّهَ یُحْىِ ٱلْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ قَدْ بَیَّنَّا لَکُمُ
ٱلْءَایَـٰتِ لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ [۵۷:۱۷]
بدانید که خداوند زمین مرده را زنده می‌کند. ما آیه‌ها را
برای شما (با ذکر مثالها) روشن می‌گردانیم و بیان می‌داریم، تا این که شما (مطالب
و مقاصد آنها را) فهم کنید. [[«یُحْیِ الأرْضَ …»: (نگا: روم / ۱۹ و ۲۴ و ۵۰).]]
۱۶۴۶ـ إِنَّ ٱلْمُصَّدِّقِینَ وَٱلْمُصَّدِّقَـٰتِ وَأَقْرَضُوا۟
ٱللَّهَ قَرْضًا حَسَنًۭا یُضَـٰعَفُ لَهُمْ وَلَهُمْ أَجْرٌۭ کَرِیمٌۭ [۵۷:۱۸]
مردان بخشنده و زنان بخشنده‌ای که (با دادن صدقات و انجام
خیرات و حسنات) به خدا قرض نیکوئی می‌دهند (پاداش بخشش و وامشان) برای ایشان چندین
برابر می‌شود، و مزد بزرگ و قابل توجّهی دارند. [[«الْمُصَّدِّقِینَ»: متصدّقین.
صدقه‌دهندگان. انفاق‌کنندگان. (نگا: یوسف / ۸۸، احزاب / ۳۵). «یُضَاعَفُ لَهُمْ»:
ثواب تصدق و قرض ایشان چندین برابر گردانده می‌شود (نگا: بقره / ۲۶۱ و ۲۴۵، نساء /
۴۰).]]
۱۶۴۷ـ وَٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ بِٱللَّهِ وَرُسُلِهِۦٓ أُو۟لَـٰٓئِکَ
هُمُ ٱلصِّدِّیقُونَ ۖ
وَٱلشُّهَدَآءُ عِندَ رَبِّهِمْ لَهُمْ أَجْرُهُمْ وَنُورُهُمْ ۖ وَٱلَّذِینَ کَفَرُوا۟ وَکَذَّبُوا۟ بِـَٔایَـٰتِنَآ
أُو۟لَـٰٓئِکَ أَصْحَـٰبُ ٱلْجَحِیمِ [۵۷:۱۹]
کسانی که به خدا و به پیغمبرانش ایمان بیاورند، آنان راستان
و گواهان پیشگاه پروردگارشانند و اجر خود را و نور خود را دارند. امّا کسانی که
کافر بشوند و آیات ما را تکذیب کنند، آنان دوزخیانند. [[«الصِّدِّیقُونَ وَ
الشُّهَدَآءُ»: (نگا: نساء / ۶۹). «عِندَ ربِّهِمْ»: در پیشگاه پروردگارشان. به
عقیده پروردگارشان.]]
۱۶۴۸ـ ٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّمَا ٱلْحَیَوٰهُ ٱلدُّنْیَا لَعِبٌۭ
وَلَهْوٌۭ وَزِینَهٌۭ وَتَفَاخُرٌۢ بَیْنَکُمْ وَتَکَاثُرٌۭ فِى ٱلْأَمْوَ‌ٰلِ
وَٱلْأَوْلَـٰدِ ۖ
کَمَثَلِ غَیْثٍ أَعْجَبَ ٱلْکُفَّارَ نَبَاتُهُۥ ثُمَّ یَهِیجُ فَتَرَىٰهُ
مُصْفَرًّۭا ثُمَّ یَکُونُ حُطَـٰمًۭا ۖ وَفِى ٱلْءَاخِرَهِ عَذَابٌۭ شَدِیدٌۭ وَمَغْفِرَهٌۭ مِّنَ
ٱللَّهِ وَرِضْوَ‌ٰنٌۭ ۚ وَمَا ٱلْحَیَوٰهُ ٱلدُّنْیَآ إِلَّا مَتَـٰعُ ٱلْغُرُورِ [۵۷:۲۰]
بدانید که زندگی دنیا تنها بازی، سرگرمی، آرایش و پیرایش،
نازش در میان همدیگر، و مسابقه‌ی در افزایش اموال و اولاد است و بس. دنیا همچو
باران است که گیاهان آن، کشاورزان را به شگفت می‌آورد، سپس گیاهان رشد و نمو می‌کنند،
و بعد گیاهان را زرد و پژمرده خواهی دید، و آنگاه خرد و پرپر می‌گردند. در آخرت
عذاب شدیدی (برای دنیاپرستان) و آمرزش و خوشنودی خدا (برای خداپرستان) است. اصلاً
زندگی دنیا چیزی جز کالای فریب نیست. [[«لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ زِینَهٌ»: (نگا:
انعام / ۳۲، عنکبوت / ۶۴، محمد / ۳۶). «تَفَاخُرٌ»: نازش بر یکدیگر. به خود بالیدن
و خود را ستودن. «تَکَاثُرٌ»: مسابقه در افزایش مال و جاه، و نازش به دارائی و عزت
و قدرت. «غَیْثٍ»: باران. «الْکُفَّارَ»: جمع کافِر، کشاورزان (نگا: فتح / ۲۹).
«ثُمَّ یَهِیجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرّاً ثُمَّ یَکُونُ حُطَاماً»: (نگا: زمر / ۲۱).
«مَتَاعُ الْغُرُورِ»: (نگا: آل‌عمران. ۱۸۵).]]
۱۶۴۹ـ سَابِقُوٓا۟ إِلَىٰ مَغْفِرَهٍۢ مِّن رَّبِّکُمْ وَجَنَّهٍ
عَرْضُهَا کَعَرْضِ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذِینَ ءَامَنُوا۟
بِٱللَّهِ وَرُسُلِهِۦ ۚ ذَ‌ٰلِکَ فَضْلُ ٱللَّهِ یُؤْتِیهِ مَن یَشَآءُ ۚ وَٱللَّهُ ذُو ٱلْفَضْلِ ٱلْعَظِیمِ [۵۷:۲۱]
بر یکدیگر پیشی بگیرید برای رسیدن به آمرزش پروردگارتان و
بهشتی که پهنای آن همسان پهنای آسمان و زمین است. برای کسانی آماده شده است که به
خدا و پیغمبرانش ایمان داشته باشند. این، عطاء خدا است، و به هر کس که بخواهد آن
را می‌دهد، و خدا دارای عطاء بزرگ و فراوان است. [[«سَابِقُوا»: با همدیگر مسابقه
دهید. بر یکدیگر پیشی گیرید. «عَرْضُهَا …»: (نگا: آل‌عمران / ۱۳۳).]]
۱۶۵۰ـ مَآ أَصَابَ مِن مُّصِیبَهٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا فِىٓ
أَنفُسِکُمْ إِلَّا فِى کِتَـٰبٍۢ مِّن قَبْلِ أَن نَّبْرَأَهَآ ۚ إِنَّ ذَ‌ٰلِکَ عَلَى ٱللَّهِ یَسِیرٌۭ [۵۷:۲۲]
هیچ رخدادی در زمین به وقوع نمی‌پیوندد، یا به شما دست نمی‌دهد،
مگر این که پیش از آفرینش زمین و خود شما، در کتاب بزرگ و مهمّی (به نام لوح
محفوظ، ثبت و ضبط) بوده است، و این کار برای خدا ساده و آسان است. [[«مُصِیبَهٍ»:
رخداد در معنی عام خود (نگا: فی ظلال القرآن) اعم از خیر یا شر. «کِتَابٍ»: لوح
محفوظ. علم خدا (نگا: انعام / ۵۹، یس / ۱۲). «نَبْرَأَهَا»: آن را بیافرینیم. مراد
آفرینش زمین و انسانها و بطور کلی همه کائنات است. «یَسِیرٌ»: ساده. آسان. با قیاس
به علم خدا، زمان گذشته و حال و آینده، و مشکل و مشکلتر و مشکلترین، و آسان و
آسانتر و آسانترین، معنی ندارد. جهان برابر نقشه و طرح قبلی خدا ساخته شده است و
همه چیز در آن دقیق و اندازه‌گیری گشته است، و لذا چیزی ناسنجیده و خودسرانه رخ
نمی‌دهد و خارج از نقشه پیاده نمی‌گردد.]]