اخلاق حسنه، صبر در قرآن

(وَاسْتَعِینُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاهِ ۚ وَإِنَّهَا لَکَبِیرَهٌ إِلَّا عَلَى الْخَاشِعِینَ ) البقره (۴۵)
ترجمه: و از شکیبائی و نماز یاری جویید، و نماز؛ جز بر فروتنان، دشوار و گران است.

فاطمه حاجی پور
۱. صبر و نماز دو اهرم نیرومند در برابر مشکلات است.
۲. سنگین بودن نماز نشانه تکبر در برابر الله ست.
۳. صبر در اینجا به معنی کاری نکردن نیست. صبر یعنی؛ تسلیم نشدن، مقاومت کردن است.
۴. نماز به معنای واقعی؛ پیوند برقرار کردن با الله( نمازی که انسان را به
یاد قدرت بی نهایت الله می اندازد و غیر از او هرچه باشد خوار و کوچک است.
همچنین مِهر الله را در دل زیاد می کند و انسان را از وابستگی های مادّی
می رهاند. )
۵. استعانت و یاری جستن از این دو امر(صبر و نماز) کاری بسیار
سخت است، مگر برای خاشعان و فروتنان
۶. خشوع مربوط به قلب و روح انسان است.
تدبر من: فائزه دانشور
این آیه شریفه در مورد صبر صحبت می کند. صبر روشنگری است و صفت انسانهای صادق است و سبب پاک شدن گناهان می گردد.
صبر بر سه نوع است: صبر بر طاعت، صبر بر معصیت ؛ صبربر مصیبت
صبر کلید تمام عبادات است.
صبر بر طاعت: روزه گرفتن گرسنگی را بدنبال دارد ولی به خاطر رضای الله
صبر پیشه می کند و یا اینکه با وجود مشغله زیاد نمازهایش را سر وقت
می خواند.
نماز رو کردن به جانب خدا و اعتماد و توکل کردن به ستون محکمی که هرگز
منهدم نمی شود. نماز نور چشم مؤمنان است ولی برای کسانی که خشوع ندارند
بار سنگینی است. و سهل است برای کسانی که خوف الهی دارند و خاشع هستند.
نماز با خشوع، انسان را به یاد قدرت بی نهایت خداوند می اندازد و توکل به
خداوند در وجود او تقویت می شود و انسان را در برابر مشکلات مقاوم می سازد.
(مثلا وقتی در مورد موضوعی شک داریم که آن را انجام بدهیم همین که
وضو می گیریم و دو رکعت نماز می خوانیم و استخاره می خوانیم یعنی اینکه مدد
و کمک را از او می خواهیم ، از او (پادشاه عالم) می خواهیم که در این
سردرگمی ما را نجات دهد.)
اما صبر معصیت: اینکه شیطان آن دشمن قسم خورده انسان، همیشه در کمین است
و هوای نفس مدام انسان را وادار به گناه می کند. ولی انسان مؤمن خود را
کنترل می کند و این یعنی صبر .
صبر در برابر مصیبت: در فراز و نشیب زندگی با سختی ها روبرو می شود. مالی
یا عزیزی را از دست می دهد ولی انسان بر این مقدرات صبر می کند.
پس این آیه چند پیام ارزشمند را در خود دارد.
صبر و نماز دو عنصر مهم در برابر‌ مشکلات است.
هر‌چقدر ببشتر‌ در برابر خداوند اظهار ‌عجز و بندگی کنیم و از خداوند
طلب کمک کنیم بر مشکلات پیروز خواهیم شد.
آسان شدن همه مشکلات و سختی ها در پرتو نماز
خواندن دو رکعت نماز سنت استخاره و کمک خواستن از آن پادشاه عالم
نا امید نشدن از درگاه الهی و توکل بر او
و اعتماد کنیم به اینکه مشکلات ما‌ یک روز تمام خواهد شد.
چون هرکس که صبر کند خداوند جواب صبرش را به او می دهد.

منیژه دانشور
انواع صبر: صبر بر طاعت ـ صبر بر معصیت ـ صبر بر مصیبت
صبر و نماز جز اعتراف به حق در برابر این عوامل موجود بزرگ، سخت و دشوار است.
مگر برای کسانی که ترس خدا را احساس می کنند با تمام وجود خویشتن را از
خشم او بدور می دارند و یقین می دانند در پیشگاه با عظمتش حضور می یابند
و به سوی او باز می گردند.
با صبر کردن، احترام به حق و فداکاری در راه حق است.
صبر توشه ای است برای مبارزه با هر سختی
نماز چشمه جوشان پیوسته در دسترس هر مؤمنی است که بخواهد برای راه، زاد
و توشه ای بگیرد.
تقوی و جانبداری از حق و سنجش اعتبارها و ارزشها ی دنیوی و اُخروی با صبر
و شکیبایی میسر می شود.
صبرکردن توشه ایست برای مبارزه با هر سختی و رنجی از آن
با توجه کردن به این ضرب المثل: گر صبر کنی زغوره حلوا سازی
منظور صبر در برابر هر سختی که برایمان مشکل است نتیجه اش شیرینی و رضایت
خداوند به همراه دارد.

( یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اسْتَعِینُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ ) البقره (۱۵۳)
ای کسانی که ایمان آورده اید، از شکیبائی و نماز یاری بجویید، که همانا خداوند با شکیبایان است.
( وَلَنَبْلُوَنَّکُم بِشَیْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍمِّنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنفُسِ وَالثَّمَرَاتِ ۗ وَبَشِّرِ الصَّابِرِینَ )البقره (۱۵۵)
و البته می آزماییم شما را به چیزی از ترس و گرسنگی و کاهشی از اموال
و کسان و محصولات و مژده ده شکیبایان را

اسماء قتالی
آراستگی به صبر از خصلت های بزرگان و فرزانگان هست که بدی ها را با
بردباری و شکست نا پذیر می پذیرفتند اگر من و تو شکیبا نباشیم چه کار
کنیم ؟
آیا برایمان چاره ای جز صبر داری؟
توشه ای غیر از آن می شناسی؟
اگر دنیا سرای آزمایش نبود در آن بیماری و رنج و زحمت راه نداشته و زندگی
بر انبیاء و اولیاء تنگ نمی آمد.
حضرت آدم آن قدر رنج برد تا از دنیا رفت، حضرت نوح مردمش را تکذیب و
استهزا کردند ؛ حضرت ابراهیم را به آتش انداختند و فرزندش با دستان خودش
به قربانگاه برد؛ حضرت یعقوب از فراق یوسف آن قدر گریه کرد که نابینا شد؛
حضرت یوسف از فتنه و دسیسه های یک زن به زندان افتاد؛ حضرت موسی از ستم
فرعون در سختی و تنگنا بود؛ حضرت عیسی بینوا و تهیدست بود؛ و حضرت محمد( صلی الله علیه وآله وسلم ) از کودکی خانواده اش را یکی پس از دیگری را از دست داد با فقر رو برو شد؛ اگر دنیا برای لذت بود، مؤمن از آن بهره ای نمی برد، رسول الله (صلی الله علیه وسلم) فرموده اند: ( اَلدُنیا سِجنُ
المومن، وجَنَتُ الکافَر ) ( دنیا زندان مؤمن و بهشت کافر هست) ما
باید پیامبران و صالحان و بزرگان دین را الگوی خود قرار دهیم و در مقابل
سختی و آزمایش های الهی صبور و شکیبا باشیم.
صبر کن آن هم فقط بخاطر الله، صبری که همراه با اطمینان از گشایش است،
از پایان نیک آن با خبری ، خواهان پاداشی و به آمرزش بدی ها رغبت داری،
صبر کن حتی اگر مصیبت ها بسیار و پیاپی بیایند، و راه ها در مقابلت
تاریک شوند، چون پیروزی همراه صبر، گشایش همراه بلا .
خداوند در قرآن فرموده اند: (اِنَّ مَعَ العُسرِ یُسرا ) همانا با دشواری آسانی هست.

عایشه طالبی
از همان اوان کودکی، هنگامی که از مادر یا کسی کمکی می خواستم و طرف دستش
بند کاری بود و می گفت کمی صبر کن؛ آموختیم که صبر چیست. آری همان امیدی
بود که در دل به رحمت خدا بستیم و امیدوار شدیم و دیدیم که همراهش
کامیابی ست. و اینطور شد که درخت صبر در وجودمان ریشه دواند.
در زندگی، تمام لحظاتی که سرشار هستیم از شادمانی و سرور، اگر اندکی به عقب برگردیم، متوجه می شویم
که این خوشحالی نتیجه صبریست که در وحله ای از زندگی داشتیم. براستی که
وعده الله عملی ست. “ان مع العسر یسرا” همراه هر سختی آسانی ست.
راهکار عملی:
صبور باشیم تا در زیر سایه درخت صبرمان ترنم الطاف الهی را لمس کنیم.
صبر جمیل، صبریست که همواره راضی باشیم به رضای الله، و از گله و شکایت
کردن از روزگار در نزد بندگان خدا خودداری کنیم. صبر جمیل، اجر جزیل را
به همراه دارد.
با صبوری کردن، عزت نفس خود را بالا ببریم. صبر کردن در شرایط نه چندان بحرانی، آمادگی
انسان را برای تحمل در شرایط بحرانی را فزونی می بخشد.
در عصر حاضر که علاوه بر دنیای واقعی، دنیایی مجازی نیز وجود دارد، که خود صبوری خاص خود
را نیاز دارد. وقتی وارد فضای مجازی شدیم، این دنیای پر از رنگ و لعاب که
شاید دل هر بیننده ای را برباید و قدم در مسیری انحرافی بگذارد.
و چه زیبا و ستودنی است صبری که داعیان اسلام و هر آن کسی که خدمتی به
خلق دارد و گامهایی برای پیشبرد و اهداف همنوعان خود دارند.
صبر در طاعات منشأ اُنس با الله می شود و صبر در برابر بلا و مصیبت ها
منشأ راضی شدن به قضای الهی می شود.
مطالعه بیشتر در مورد زندگی بزرگان دین و انبیاء الهی. و درس صبرشان
را مشق زندگی کنیم تا بتوانیم کاسه صبرمان را طوری بسازیم که هیچوقت لبریز نشود.

( أُولَٰئِکَ الَّذِینَ اشْتَرَوُا الضَّلَالَهَ بِالْهُدَىٰ وَالْعَذَابَ بِالْمَغْفِرَهِ ۚ فَمَا أَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ )البقره (۱۷۵)
اینان کسانی هستند که گمراهی را به (بهای) هدایت و عذاب را به (بهای) آمرزش خریدند، پس بر آتش (دوزخ) چه شکیبا هستند!
( لَّیْسَ الْبِرَّ أَن تُوَلُّوا وُجُوهَکُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَٰکِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِکَهِ وَالْکِتَابِ وَالنَّبِیِّینَ وَآتَى الْمَالَ عَلَىٰ حُبِّهِ ذَوِی الْقُرْبَىٰ وَالْیَتَامَىٰ وَالْمَسَاکِینَ وَابْنَ السَّبِیلِ وَالسَّائِلِینَ وَفِی الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلَاهَ وَآتَى الزَّکَاهَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُوا ۖ وَالصَّابِرِینَ فِی الْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِینَ الْبَأْسِ ۗ أُولَٰئِکَ الَّذِینَ صَدَقُوا ۖ وَأُولَٰئِکَ هُمُ الْمُتَّقُونَ )البقره (۱۷۷)
نیکی این نیست که روی خود را به سوی مشرق و مغرب کنید، بلکه نیکی(ونیکوکار) کسی است که به خدا و روز قیامت و فرشتگان و کتاب(آسمانی) و پیامبران، ایمان آورده باشد، و مال(خود) را با وجود دوست داشتنش به خویشاوندان و یتیمان و مسکینان و واماندگان در راه و گدایان و در(راه آزادی) بردگان بدهد، و نماز را بر پای دارد و زکات را بدهد، و وفا کنندگان به پیمانشان چون پیمان بندند و (کسانی که) در فقر و سختی و زیان و بیماری و به هنگام نبرد؛ شکیبایند. اینها کسانی هستند که راست گفتند، و آنها پرهیزگارانند.

فاطمه حاجی پور
آیه ۱۷۵: کسانی که دین خود را می فروشند به ازای یک کالای بی ارزش دنیا و به جای اینکه استغفار کنند و برگردند عذاب را ترجیح می دهند این انسان ها چقدر مقاوم اند در برابر آتش و نمی دانند که چکار می کنند
چقد صابرند در برابر آتش( چقدر بی اعتنا هستند )!
آیه ۱۷۷: هدف این آیه انتقاد به ظاهرگرایی و امتیاز طلبی بخاطر ظواهر است.
اصلا چه فرقی می کند به سمت مشرق رو کنیم یا مغرب !
این آیه ارزش ها را مطرح می کند( نیکی و شخصیت را در قالب واژه “برّ “)
مسلمان ها که در مدینه بودند مسجدالحرام شرق بود و مسجد الاقصی غرب بود نسبت به آنها
در واژه “برّ ” که به معنی نیکی و نیکوکار است یک نوع وسعت نظر وجود دارد.
“برّ ” کسی است از یک بُعد:
۱. به الله ایمان بیاورد.
۲. آخرت را به عنوان ادامه زندگی دنیایی بپذیرد.
۳. ایمان آوردن به فرشتگان الهی
۴. کتاب آسمانی
۵.ایمان آوردن به همه پیامبران
این بُعد ایمانی که نیاز به وسعت نظر بالایی دارد.
بُعد دوم : ایمان به تنهایی کافی نیست؛ بخشیدن مال( که تنها پول نیست و منظور چیزهای به دردنخور و دور ریختنی نیست بلکه مالی که انسان دوست دارد. )
اول: به نزدیکان( شامل پدر و مادر و فامیل و…)
دوم: یتیمان( در دنیای امروز انواع یتیم ها و بی کسان وجود دارد. )
سوم : بی نوایان( کسی که از تحرک افتاده یا بی پول یا مریض است. )
چهارم : در راه ماندگان( فرزندان کسانی که در راه حق مردند. )
پنجم: درخواست کننده( کسی که نیاز خود را مطرح می کند. )
ششم: اسیران( که مال خود برای آزادی آنها ببخشیم. )
این شش مورد نیز نیاز به چه وسعت نظری دارد !
وقتی چنین ایمانی باشد و جامعه هم همه به هم برسند یک روابط محکم ایجاد می شود.
بُعد سوم در مورد خود انسان:
۱. به پا داشتن نماز
۲. زکات(یک امر عمومی است و باعث تزکیه نفس انسان هم می شود. )
۳. پایبندی به عهد( کسانی که وقتی عهد و قراری می بندند به عهد خود وفا کنند، که شامل عهد به خداوند و مردم هم می شود.
۴. صابر بودن(پایبند بودن) و صبور بودن و مقاوم بودن در برابر سختی ها بیماری و ناخوشی و پریشانی ها و جنگ( مرگ و میر )
این سه بُعد
در رابطه با خدا ایمان
در رابطه با خلق خدا کمک مالی
در رابطه با خود نماز، زکات، تعهد به عهد و صابر بودن
این چنین افرادی راست گو هستند و این چنین افرادی متّقین هستند.
همه این موارد نیاز به صبر و تقوا ی بالایی دارد.
اشعاری در وصف صبر
“صبر کن ای دل که صبر سیرت اهل صفاست
چاره عشق احتمال شرط محبت وفاست
مالک رد و قبول هر چه کند پادشاست
گر بزند حاکمست و ر بنوازد رواست
گر چه بخواهد هنوز دست جزع بر دعاست
ور چه براند هنوز روی امید از قفاست
برق یمانی بجست باد بهاری بخاست
طاقت مجنون برفت خیمه لیلی کجاست
با همه جرمم امید با همه خوفم رجاست
گر درم ما مسست لطف شما کیمیاست”
شاعر سعدی
“ضرب المثل های معروف در مورد صبر
صبر ایوب داشتن.
گر صبر کنی زغوره حلوا سازی.
کلید باب جنت بردباریست.
صبر در مان خشم است.
صبر بیشتر به معنای دقت بیشتر است.
الصبر مفتاح الفرج
یک صبر کن و هزار افسو س مخور
صبر کوتاه خدا سی سال است.
صد هزاران کیمیا حق آفرید.
کیمیا همچو صبر آدم ندید.
صبر گلی است که در باغچه هر کسی نمی روید.”

( فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِالْجُنُودِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ مُبْتَلِیکُم بِنَهَرٍ فَمَن شَرِبَ مِنْهُ فَلَیْسَ مِنِّی وَمَن لَّمْ یَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّی إِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَهً بِیَدِهِ ۚ فَشَرِبُوا مِنْهُ إِلَّا قَلِیلًا مِّنْهُمْ ۚ فَلَمَّا جَاوَزَهُ هُوَ وَالَّذِینَ آمَنُوا مَعَهُ قَالُوا لَا طَاقَهَ لَنَا الْیَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ ۚ قَالَ الَّذِینَ یَظُنُّونَ أَنَّهُم مُّلَاقُو اللَّهِ کَم مِّن فِئَهٍ قَلِیلَهٍ غَلَبَتْ فِئَهً کَثِیرَهً بِإِذْنِ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِینَ )البقره (۲۴۹)
پس هنگامی که طالوت با لشکریان رهسپار شد، به آنها گفت: همانا خداوند شما را بوسیله یک جوی (آب) آزمایش می کند. پس هر کس از آن بنوشد از (یاران) من نیست. و هر کس از آن نخورد، قطعاً او از (یاران) من است، مگر کسی که با دست خویش کفی(از آب) برگیرد. پس جز عده ی کمی؛ همگی از آن (آب) نوشیدند. و هنگامی که او و کسانی که با او ایمان آورده بودند، از آن (نهر) گذشتند. (از کمی افراد خود ناراحت شدند و عده ای) گفتند: «امروز ما توانایی(مقابله) با جالوت و سپاهیانش را نداریم». (اما) آنانی که به دیدار خدا یقین داشتند، گفتند: «چه بسا گروه کوچکی که به فرمان خدا بر گروهی بسیار پیروز شدند و خدا با بردباران است».
( وَلَمَّا بَرَزُوا لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالُوا رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَیْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْکَافِرِینَ ) البقره (۲۵۰)
و هنگامی که برای (مبارزه) با جالوت و سپاهیانش به میدان آمدند، گفتند:«پرودگارا! بر(دلهای) ما صبر و شکیبائی فرو ریز و گامهای ما را استوار و ثابت بدار، و ما را بر گروه کافران پیروز بگردان».

فاطمه حاجی پور
طالوت سپاه خود را از قبایل و شهرهای مختلف جدا می کند و خطاب به سپاه می گوید: خدا در حال آزمایش ماست بوسیله یک نهر یا رودخانه پرآب، هر کس از آن آب بنوشد از من نیست. ( دیگر در سپاه جا ندارد)
( مانند امتحان هایی که یک عده رد می شوند عده ای قبول می شوند و عده ای تجدید، کسانی که یک کف آب بردارند مانند تجدیدی ها هستند. )
این آزمایش که سپاه طالوت پس از پیمودن یک راه طولانی و سخت، خسته و تشنه باید از نهری عبور می کردند و نباید از آب آن می خوردند.
این یک امتحان و کنترل است، آیا سپاه طالوت می توانستند بر تشنگی خود هنگام عبور از نهر شکیبا باشند؟
درست شبیه یک تمرین برای نفس خود را نگه داشتن: مهار کردن؛ مانند روزه ماه رمضان.
چون بعد از گذاشتن از نهر سپاه طالوت مقابل سپاه دشمن قرار می گیرند.
وقتی به نهر رسیدند آنجا همه شروع کردند به خوردن آب، مگر تعداد کمی!
وقتی از رودخانه عبور کردند گفتند: وای برما، امروز ما تحمل رویارویی با جالوت و سپاه آن را نداریم! ( چون که از بس آب خورده بودند سنگین شده بودند و آمادگی نداشتند.)
اما کسانی که یقین داشتند که خدا را ملاقات خواهند کرد گفتند: نمی ترسیم، چه بسا گروه اندکی می توانند غلبه کنند و پیروز شوند بر یک جمعیت بسیاری، اگر الله بخواهد!
همیشه در طول تاریخ ثابت شده جمعیتی که اندک هستند اما متوکل و شکیبا هستند به خواست خداوند پیروز می شوند.
خداوند همراه با صابران است.
همیشه به نسبتی که مقاومت می کنیم نیرو و انرژی می گیریم.
آب کم جو، تشنگی آور به دست تا بجوشد آب از بالا و پست
صبر هم چنین است و مقاومت ما را بالا می برد.
انسان های مؤمن به قدر ایمانشان بلا می بینند و هر چقدر جلوتر می روند صبر و مقاومت آن ها بیشتر می شود.

راضیه قتالی
یکی از مواردی که انسان باید در برابر آن صبر کند؛ صبر کردن در برابر گناهِ غیبت است. چون این دستور خداست که باید همیشه برای اینکه به خوشبختی برسیم باید از موانع دوری کنیم و اگر ما بتوانیم در برابر گناه غیبت صبر کنیم و همه اتفاقات و دلخوریهایی که از کسی داریم فقط با الله در میان بگذاریم هم خودمان را آرام می کنیم از ناراحتی، هم به دستور خدا برای دوری کردن از این گناه کبیره عمل کرده ایم. پس ما وقتی در جمعی هستیم اگر خدای نکرده می خواستیم زبانمان به گناه غیبت آلوده شود صبر را پیشه کنیم حتماً پاداشش را می بینیم. مثل داستان حضرت طالوت که با صبرشان پیروز میدان شدند. ان شاءالله
همگی ما بتوانیم بندگان صابر و متوکلی برای الله باشیم.

فایزه دانشور
همانطور که‌ از این آیات فهمیده می شود خداوند قوم بنی اسرائیل ‌را آزمایش می کند. آزمایش تحمل تشنگی، اما آنها بر تشنگی صبر نکردند و تحمل نداشتند و از آن آب نوشیدند و با نوشیدن آب سربلند بیرون‌ نیامدند. و بعد از آن گفتند نمی توانند در برابر سپاه جالوت مقاومت کنند چون بر تشنگی صبر نکرده بودند. این آیات پیامهای متعددی را در خود دارد از جمله این پیام ها:
۱. پیروزی در یک مرحله از زندگی کافی نیست؛ ممکن است افرادی در مرحله ای موفق شوند ولی در مرحله دیگر شکست بخورند.
۲. ایمان به روز آخرت و امید به لقای پروردگار تحمل و صبر انسان را در برابر مشکلات و سختی ها زیاد می کند.
۳. صبر و پیروزی لازم و ملزوم یکدیگر هستند اگر صبر پیشه کنیم قطعاً پیروز خواهیم شد.
۴. در سختی ها و شدائد، انسان به صبر محتاج است در این مواقع باید انسان همیشه دعا کند و از خداوند بخواهد تا صبر او را زیاد کند.( ربنا أفرغ علینا صبرا) صبر بزرگ بخواهیم.
۵. به امتحانات و موفقیتها در زندگی مغرور نشویم که‌ اگر در امتحانی پیروز و سربلند شدیم مغرور شویم ؛ بلکه باز هم از خداوند طلب صبر کنیم.
۶. ما انسانها وظیفه داریم تلاش و حرکت کنیم و صبر پیشه کنیم اما پیروزی نهایی با خداوند است.
۷. کسانی که ایمان ناقصی دارند بر آزمایشات صبر نمی کنند و موفق نمی شوند.
۸. ایمان و صبر نیز همیشه با هم همراه است؛ زیرا کسانی که ایمان قوی دارند صبر آنها در برابر سختی‌ها هم زیاد است.

( الصَّابِرِینَ وَالصَّادِقِینَ وَالْقَانِتِینَ وَالْمُنفِقِینَ وَالْمُسْتَغْفِرِینَ بِالْأَسْحَارِ ) آل عمران (۱۷)
همانا شکیبایان و راستگویان و فرمانبرداران و انفاق کنندگان و آمرزش خواهان در سحرگاهان.
۱۰- ( إِن تَمْسَسْکُمْ حَسَنَهٌ تَسُؤْهُمْ وَإِن تُصِبْکُمْ سَیِّئَهٌ یَفْرَحُوا بِهَا ۖ وَإِن تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا لَا یَضُرُّکُمْ کَیْدُهُمْ شَیْئًا ۗ إِنَّ اللَّهَ بِمَا یَعْمَلُونَ مُحِیطٌ )آل عمران (۱۲۰)
ترجمه: اگر به شما نیکی(و خوشی) برسد؛ آنها را ناراحت می کند، و اگر به شما بدی(و گزندی) برسد؛ بدان خوشحال می شوند. و اگر شما صبر کنید و پرهیزگاری نمایید، مکر و نیرنگ شان هیچ زیانی به شما نمی رسد، بی شک خداوند به آنچه می کنند؛ احاطه دارد.

منیژه دانشور
خداوند متعال در آیه/ ۱۷ سوره آل عمران صفتهای خوب و پسندیده برای شخص مؤمن مسلمان بیان و متذکر می شود که در هر صفتی از صفات، نشانه مسلمانان است.
الصابرین: صبر، تحمل در برابر درد و نا راحتی، ثبات بر رنجهای تبلیغ، صبر بر ادای وظایف شرعی و تکالیف دینی حق، تسلیم خدا شدن و سر به خط فرمان او نهادن.
الصادقین: صدق.. راستگویی افتخار به حق، که قوام به وجود و اساس هستی که انسان مسلمان باید همیشه راستی و راستگویی را مستلزم زندگی خود کند.
القانتین: خشوع و خضوع در برابر خداوند، ادای حق الوهیت و ادای واجب عبودیت است.
تواضع و فروتنی در برابر حداوند یکتا داشته باشیم؛ خدای یکتایی که کرنش و تعظیم و عبادت مخصوص اوست.
منفقین: صفت انفاق و احسان، آزادی از قید بندگی و ٹروت.. رهایی از بخل، برتری دادن حقیقت برادری، انسانی بر شهوات و لذایذ شخصی، انفاق باعٹ ضمانت اجتماعی و همیاری در میان مردم و دوستی های بیشتر می شود.
مستغفرین بالاسحار…
۱- استغفار در سحر گاهان مدت زمانی که در آن هوا صاف و آرام است؛ خداوند متعال این وقت را بهترین وقت دعا کردن و نماز خواندن قرار داده است. چون اندیشه های نفس در آن بال می گیرند و پر می زند. زمانی که انسان از خواب شیرین دست می کشد تا به شکرانه همه ی نعمتهایی که خداوند به او داده او را عبادت و سپاسگزاری کند…
۲- به طور کلی شکیبایی و بردباری، راستگویی و درستکاری، خاشع و خاضع، احسان کننده و استغفار کننده و آمرزش خواهنده و تمام عبادتهای دیگر به رضایت و خشنودی خداوند ختم می شود.
خداوند در آیه ۱۲۰ آل عمران هشدار به مؤمنان واقعی در برابر مکر و نیرنگهای کفار و منافقین بیان می کند و آنها را کینه توز و حسود معرفی کرده است.
روند آیه پر از ذکر تقوا و ذکر صبر به همراه همدیگر، خیانت منافقین به مؤمنان که سختی و مشقت و پراکندگی برای مؤمنان آرزو می کنند.
صبر و تقوا، اراده آهنین در برابر مکر و نیرنگ منافقین، قدرت لایزال خداوند در برابر مکر دشمنان اسلام و دلداری به مؤمنان زمانی که شخص دل با خدا پیوند دهد چون همه ی نیروها در برابر نیروی خداوند کوچک و ناتوانند.
پیوند با خداوند اراده مؤمنان را تقویت و استوار و نا گسستنی می کند.
۳- شخص مؤمن به خاطر کسب قدرت و عزت با کسی دوستی نمی ورزد که با خدا و رسول سر جنگ و دشمنی دارد و آنها برنامه های اسلام را قبول ندارند؛ پس شخص مسلمان آنها را محرم راز خود قرار نمی دهد و با آنها مشورت نمی کند.
۴- به طور کلی خداوند متعال شخصی که در برابر آزمایشهای خداوند صبر و تقوا پیشه کرد و خداوند روزی او کرد و اعتقاد به قدر که یکی از ارکان ایمان داشت و بداند برای او خیر است؛ وعده خداوند حق است و الله متعال از از راضی و بهترین جایگاه نصیب او می شود.
اما کسانی که در برابر سختیها و مشکلات و بی صبری صبور نیستند و تقوا پییشه نمی کنند و به قضا و قدر الهی ایمان ندارد از بدبخت ترین انسانها هستند هم در این دنیا و آخرت.
الهی! همه ما در برابر امتحانات موفق و سربلند بگردان.