(بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ * خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ * اقْرَأْ وَرَبُّکَ الْأَکْرَمُ * الَّذِی عَلَّمَ بِالْقَلَمِ * عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ یَعْلَمْ) (سوره علق/۱-۵)
۱- کلمه ” اقْرَأْ ” یادآور خاطرات عظیمی است. خاطراتی که منشاء خیر کثیری برای بشریت بشمار می رود. وقتی کلمه « اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ» را تلفظ می کنم خاطرات شیرین لحظات رسول الله (صل الله علیه وسلم) را با خود مرور می کنم.
خاطرات قدمهای راسخش برای بالا رفتن از کوه حراء را برای خلوت با پروردگار مهربانش برایم تداعی می گردد. زمانی که برای تزکیه خود از فضای شرک آلود جامعه ی جاهلی مکه، حبیب گرانقدرمان راهی خلوتگه خود می شدند.
راهی بس طولانی را طی می کردند. تا به آن وادی پر رمز و راز برسند…..
آری او چنین مسیر پر مشقتی را انتخاب کرده بودند تا دقایقی را در آرامش کامل با محبوب خود خلوت گزیند….
در چنین مکان مقدسی بود که سرچشمه نور، جوشیدن گرفت…
اقْرَأْ …
اقْرَأْ…
اقْرَأْ…
حبیبمان نمی داند چه بخواند او اُمی بود وتا کنون درسی نخوانده بود! چه بخواند و چه جوری بخواند؟!
پروردگارا! چه زیبا بنده خالص خودت را قدرت دادی و راه را برایش هموار ساختی. به او یاد دادی بنام خودت شروع کند به خواندن…..
(اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ)
چه زیباست کلمه “اقْرَأْ” اولین کلمه ای که به رسولت آموختی تا ما را با آن به مقصد برساند.
چه پرمعناست ” اقْرَأْ”، چراغی فروزان و طلایه دار همه بشریت است.
چقدر لذت بخش است خواندن حقایق…
چه چیزی را بخواند؟
(خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَق)
حقیقت هستی خودش را به عنوان یک انسان که چه بوده و به کجا رسیده؟
وجود هرانسان مظهری از قدرت بی نظیر الهی است.
القدیر است که انسان را از سلول تخم، تبدیل به کمال انسانیت می کند.
سبحان الله!
(اقْرَأْ وَرَبُّکَ الْأَکْرَمُ)
آری! به وسیله کرم پروردگارت تو قادر خواهی بود بدون داشتن سواد، بخوانی.
اوست که موانع را کنار می زند و راهها را هموار می سازد تا منِ انسان به کمال برسم. الحمدلله
(الَّذِی عَلَّمَ بِالْقَلَمِ)
پروردگار کریم، خودش را به ما معرفی می کند.
رب تو آن کسی است که بوسیله قلم تعلیم داد.
قلم ابزار بسیار با ارزشی است که وسیله تعلیم من بیسواد می گردد.
باعث تعلیم حقایق به هر آن کس که بخواهد، می گردد.
قدرش را بدانیم همین گوشیهای خود را و تمام ابزار نوشتن را…..
بوسیله آنست که معلومات منتقل، و راه شناخت را هموار می سازد…..
(عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ یَعْلَمْ)
معلم حقیقی را به ما معرفی می کند.
آری! الله بوسیله قرائت و کتابت یا همان خواندن و نوشتن، شاهراه معرفت را بر ما ارزانی داشته وبه ما یاد داد هر آنچه نمی دانیم و باید بدانیم.
قرآن کتاب علم است؛ در وهله اول وبعد عمل.
تا ما ندانیم، عملی ارزش ندارد.
عمل کور کورانه دردی را دوا نمی کند.
علم خود را تا دم مرگ افزایش دهیم تا در نور آن به مقصد برسیم. ان شاء الله
۲- “وحی” چه کلمه باشکوهی ست و چقدر زیبا و تفکربرانگیزند. اولین آیات وحی بر پیامبراکرم (صلی الله علیه واله وسلم).
“فتبارک الله احسن الخاقین”
پروردگارمان با چه برنامه منسجمی زندگینامه انسان را در این پیامها نهادینه ساخته است. ابتدا ازهمان صفت خالق بودنش به نبی اکرم(صلی الله علیه واله وسلم) چگونگی خلقت اشرف مخلوقات را از پایین ترین درجات تا درجات عالیه که همان مقام پیامبرمان هست را یادآوری می کند، ولی به اینجا ختم نمی شود و برای سعادت همین بشر تدابیری اندیشیده است که آن را در قالب قرآن نازل فرموده و دستور می دهد تا این کتاب شگرف را که همانا نقشه ای است جاودانه از سعادت بشری را با اعماق وجودمان – البته در پرتو کرم خداوندی- بیاموزیم. پس پیامبر عزیزمان کلام الهی را با امدادهای خداوندی آموخت، آموخت آنچه را نمی دانست و به او امر شده بود و عالمی را شگفت زده کرد با آموخته هایش. (پروردگارا! درود بی کرانت نثار این بنده مؤمنت کن. ما را از زمره پیروانش قرار ده تا زندگیمان را با سر مشق گرفتن از سیره اش معطر سازیم.)
۳- امروز محمد بن عبدالله(صل الله علیه وسلم) آن شخصیت امین مکه، برگزیده ی الله گشته و قرار است از این پس پیام آور بزرگترین دین و رسالت برای جهانیان باشد.
– بشری شبیه به همه ی ما، اما او تمام اخلاق وارسته را در خود پرورش داده و صاحب خلق عظیم گشته و امروز او را به عنوان برترین الگو معرفی می کند.
– آیه های آغازین وحی الهی وشروع رسالت، امر به آغاز با نام الله است، که از این پس هرکار بعد از آن برای خودش و اُمتش نیز آغازش با نام الله است.
– آغاز کن به نام آن عظیمی و بزرگی که خود خالق و مدّبر است؛ آنکه از عدم خلق کرده و انسان را در اوج نادانی، سواد و علم و آگاهی بخشیده است.
– بخوان و بیندیش در آیات آفاق و انفست، و درک کن این عظمت را و بستای او را به بزرگی .
۴- این آیات، انسان را به حال وهوای عهد پیامبرمان می برد که برای مسؤولیتی بس بزرگ انتخاب شد وامروز ما نیز گزینش شده ایم که بعنوان شخص مسلمان وبعنوان داعی، پیام رسان اسلام وقرآن عزیزمان باشیم.
فرموده شد که بخوان به نام ربی که تو را آفرید، تدبر کن، بیندیش در قدرت ونشانه های آفریدگارت. بیندیش در خلقت خویش که از چیزی ناچیز بوجود آمدی اما با کرامتی که به تو بخشید، به جایی رسیدی که ملائکه برتو سجده کردند. به جایی رسیدی که خداوند خود را در خلقت تو، ستود.
تو ای انسان! با درک وفهمت وبا اعمال نیکو وتقوایت به والاترین درجه می رسی؛ پس دراین راه از اسبابی همچون قلم، یا متناسب باهرزمان از هرسبب بجایی کمک گیر تا والا شوی. یقین داشته باش که اگر در راه رضای الله قدم برداری هرعلمی لازم است که بدانی وبکار بندی خداوند به تو عطاء می کند همانطور که قرآن عظیمش را منبع بزرگ هدایت ومعرفت را برتو ارزانی داشت.
۵- ” اقْرَأْ ” بخوان وبدان ویاد بگیروعمل کن، همه وهمه نکات کلیدی برای بشر، برای هدایت وکمال بشر، پیشرفت ورسیدن به سوی خودخالق. خالقی که خود ما را آفرید ازچه چیز؟ از”علق” تا بدانیم که چه بودیم وباید چه بشویم. وشیرین ترازآن اینست که الله ذوالجلال هرچیزی را اول ازرحمه للعالمین خواسته وبه او وحی می کند تا بعد ما که دنباله رو راهش هستیم انجام دهیم وجای هیچ گونه اعتراضی نباشد که چرا فقط به ما؟
الله قادروعالم هرکاری را برای بنده اش سهل و آسان می گرداند تا جایی که بنده اُمی وبی سوادش قادربه خواندن می شود پس سعی وخواستن ما می خواهد که الله بی دریغ هدایت می کند وما را رشد خواهد داد و راه ناهمواررا صاف می نماید.
چه زیبا الله به بنده اش می فرماید: (ربک الذی خلق ) این جمله برایم بسیارشگرف وزیباست که الله خود را به بنده اش هدیه می دهد. “ربک” وپروردگارتو، پس باید بیشتر وبهتردرخلقت خود تدبر وتفکرکنیم تا بدانیم پروردگارمصور وخالق، ما را چگونه وبرای چه هدفی آفرید؟ دراینجا الله می فرماید: بخوان ودعوت به خواندن ویاد گرفتن وعمل کردن می کند .
تاعلم نباشدعمل نیست. به فرموده رسول الله(صلی الله علیه وسلم): انسان مؤمن باید مانند زنبورعسل باشد. یعنی ازچیزهای خوب پربارشود وشهد شیرین هم تراوش کند. پس بهترین علم، علم قرآن است که شهد شیرین تدبرآن برایمان کافیست.
بهترین معلم وپرورشگرما الله هست که ازکتابش شهد شیرین را بنوشیم وبهترین هدیه هدایت را دریافت کنیم وبه سوی خالق هستی برگردیم. به امید آن که لحظه به لحظه ازعمرمان را درصرف یادگرفتن علم وبه کارگیری آن برای خود وجهانیان استفاده کنیم .