اولین مسلمان

شبهه:
در آیه ۷۲ از سورهٔ یونس گفته شده که نوح مسلمان بوده همچنانکه در آیات دیگری گفته شده ; ابراهیم، موسی ، عیسی ، یوسف نیز مسلمان بودند امّا عجیب این است که در آیه ۱۲سوره زمر گفته شده که پیامبرِ مسلمانان اوّلین مسلمان است ! گویا پیامبر مسلمانان قبل از همهٔ این پیامبران بوده ماخبر نداشتیم!
پاسخ:
دو نکته را عرض می کنیم تا به شبهه برسیم:
نکته اول:
کلمهٔ مسلمان یا همان مُسلم در لغت از ریشهٔ” سَ لَ مَ ” به معنای تسلیم شدن است و در اصطلاح ، هر فردی که شهادتین (أشهد أن لا اله الا الله – أشهد أنّ محمداً رسول الله) را بر زبان جاری کند به او مُسلم یا مسلمان می گویند.
در آیات قرآن وقتی که پیامبری می گوید من در برابر فرامین الهی از مسلمین هستم ، اینجا معنای لغوی مراد است یعنی من در برابر أوامر و فرامین الهی از تسلیم شدگان هستم.
نکته دوم:
تمام پیامبران در میان امّت خود اولین نفری بودند که به فرامین الهی ایمان می آوردند و در برابر آن تسلیم می شدند و آنگاه به همهٔ مردم ابلاغ می کردند.
توجه کنید!
در آیات قرآن این نکتهٔ دوّم تنها در مورد پیامبر اکرم آمده است یعنی اینکه پیامبران اوّلین تسلیم شدگان بودند اشاره نشده و تنها در مورد پیامبر اکرم به صراحت گفته شده، که فرمود : {أُمِرتُ لِأن أَکُونَ أوّل المُسلمین} یعنی ای پیامبر بگو; من مأمورم که نخستین مسلمان باشم .
ریشهٔ ایجاد شبهه:
اشکال کننده اوّلا گمان کرده معنای “مُسلم” در این آیان معنای اصطلاحی آن است و ثانیا فکر کرده که چون نکته دوّم (اولین مسلمان بودن) تنها در مورد پیامبر اکرم وارد شده ، پس اولین کسی که شهادتین را جاری کرده پیامبرِ مسلمانان بوده و سپس نوح و ابراهیم و یوسف و موسی و عیسی شهادتین را بر زبان جاری کرده اند!
و در اخر….
لغویون در مورد کلمهٔ “مُسلم” معنای دیگری نیز مطرح کرده اند که ذکرِ آن خالی از لطف نخواهد بود .
معنای اول:
کلمهٔ مُسلم از ریشهٔ سَلْمْ به معنای غلام شش دانگ است یعنی غلامی که تمام اوقاتِ شبانه روزِ خود را در اختیار مولایش قرار می دهد . از باب همین معناست که گفته اند مسلمان حقیقی کسی است که تمام اوقاتِ عُمر مراقبت می کند تا طبق خواستهٔ خداوند متعال که مولای اوست عمل کند .
رشته ای بر گردنم افکنده دوست
می کِشدآنجا که خاطر خواهِ اوست
معنای دوم:
کلمه مُسلم از ریشهٔ سَلامت است . از باب همین معناست که پیامبر اکرم فرمود: (المُسلِمُ مَنْ سَلِمَ المُسلِمُونَ مِن یَدِهِ و َ لِسَانِهِ) یعنی مسلمان کسی است که مسلمانانِ دیگر از دست و زبان او در سلامت باشند.