سوالات الحسیب

۱- بهترین جمله با معنای مختلف الحسیب بنویسید.
ــ خداوندا ! ای که حسابگر بودنت از روی عدل است و در روز حساب هیچ حقی ازکسیضایع نخواهد شد. مرا ازجمله کسانی قرارده که همیشه و درهمه حال به روز حساب وکتاب بیاندیشم، باشد که روح و روانم با وصف حسابگر بودنت تقویت گردد تا شرمسار درگاهت نباشم.
ــ و به راستی که خداوند ما را بس است؛ اگر که تنها او را بخوانیم و تنها از او یاری بجوییم.
ــ خداوند عادلترین و درعین حال رئوف ترین محاسبه کننده درحق بندگان است.
ــ تنها برای ما کافی است؛ خداوندی که مراقب ومحاسب ماست تا به راه خطاء نرویم.
ــ پروردگار شریف وعزیزی که همواره دررفع احتیاجات من ناتوان، بهترین اقدامات را انجام می دهی؛ توفیقم ده تا درمیدان حساب نمره کامل را بگیرم.
ــ ای خدای مهربان وفریاد رسم، درآن هنگام که تنها تورا حسابرس دقیق براعمالم می دانم پس اکنون نیز تنها توبرایم کافی هستی.

۲-تجربه شما از اعتقاد قلبی به (حسبی الله ونعم الوکیل ) چیست؟
ــ این آیه ی پر محتوا می تواند مُسکّن خوبی برای قلب های آشفته باشد و قطعاً همه ی ما بارها لذت این دعا را حس کردیم، آرامشی که بعد ازاین دعای حسبی الله ونعم الوکیل شامل حال انسان خواهد شد غیر قابل وصفه، حال تجارب دوستان را ببینیم:
ــ زمانی که من به این ذکر درهرامری معتقد شدم روند زندگیم تغییر کرد اگر با کسی برخورد می کردم که توانایی دفاع از خود را نداشتم یا اگر احساس تنهایی می کردم در اُموری از زندگی این ذکر آرامش بخش قلبم بود.
ــ وقتی به این باور برسیم که الله برای ما کافیست درهرامری صبور خواهیم بود و ازغیر خدا توقع زیادی نخواهیم داشت و ..
ولی بعضی وقتها پیش میاد از کسی جفا می بینیم خصوصاً از نزدیکان یا مثلاً از یک زورگو آن وقت نمی تونیم به کسی بگیم وقدرت رفعش هم نداریم از ته دل به خودش رجوع می کنیم…
ــ سر جلسه امتحان، موقع مریضی بچه هام، ترس از چیزی در موقعیتهای خطرناک، درتنهایی وبی کسی ها وقتی مشکلی به سراغم اومده….وقتی واقعاً احساس ترس سراسر وجودم راگرفته این آیه آرومم کرده.
ــ وقتی به یاد صحرای محشرو سختی حساب و کتاب می افتم فقط این آیه به ذهنم میاد که خداوندا فقط دراون شرایط سخت تو برای ما کافی هستی. ان شاء الله آنقدر توشه داشته باشیم که به رحمت الهی دراون لحظات سخت و دهشتناک امید داشته باشیم.
ــ دوستی دارم که خودش وکیله ، میگه وقتی میرم دفاع کنم همش میگم خدایا خودت بهترین وکیلی پس مراقب وکالت منم باش تا حق رو به حق دار برسونم.
ــ یک سال پیش، پسرکوچکم شکلاتی خورد وتو گلوش گیرکرد با اینکه شوهرم بیشترروزها توبیمارستان کارش همین بود که سکه، مروارید، تیغ ماهی و…از دهان بچه ها بیرون می آورد ولی اینو هرکاری می کرد با شیوه های مختلف نمی شد، پسرم حالش بد ورنگش به سیاهی می رفت همه گریه می کردیم ومن درمیان گریه هام فقط این آیه رو تکرار می کردم تا بیمارستان رسوندیمش درحالی که پسرم بی حال بود ووحشت زده ومن همش می گفتم خدایا فقط خودت برام کافی هستی پس خودت نجاتش بده وتا رسیدیم بیمارستان با یک سرفه شکلات از دهان پسر دوساله ام بیرون پرید.
ــ فکر کنم برای هممون پیش اومده تو این شرایط قرار بگیریم. اعتقاد به این آیه منو در مواقعی که از دید آدم های دورو برم مورد حساب و کتاب قرار می گیرم و احساس می کنم که قضاوت افراد اونی نیست که متناسب با کار من باشه آروم می کنه. دیگه کاری به حساب و کتابای مادی و دنیایی ندارم.
ــ موقع تنهایی وبی کسی، نیاز به این دعا خیلی احساس میشه وآرامشی هم که بعدش به انسان دست میده واقعاً زیباست، اصلاً نمی دونید چجوری این دعا این قدرتأثیر داره فقط باید حسش کرد.
ــ این آیه منو به یاد دوستم مى اندازه.هنوز ازدواج نکرده و مى گفت هر وقت ازم می پرسن پس کى ازدواج مى کنى؟ این آیه که می خونه ناراحتى که از تمسخر افراد نسبت بهم مى شه فراموش مى کنم و به آرامش مى رسم.
ــ مادر شوهری دارم که اعتقاد شدیدی به این دعا داره، میگه هرجا کارم گیر می کنه هفت باراینو می خونم مشکلم سریع حل میشه مخصوصاً وقتی جایی پارکینگ گیرش نمیاد.
ــ شوهرم توبیمارستان داروهاش مجانیه، خیلی ها برای خانواده یا دوستاشون به همون اسم خودشون برمی دارن اما شوهرم مال من وبچه ها رو که بیمه بیمارستان نمیشیم همیشه جدا بر می داره وحساب می کنه چون می گه حسابرسی خدا دقیقه وذرّه ذرّه به حساب میاد.
ــ اگه قرارشد مادربشی دیگه مسوؤلی که کارت درقبال فرزندت دقیق باشه ودرتربیتش کم نذاری وخدارو مراقب اعمال ورفتارت درتربیت فرزندت بدونی، اون وقته که هر کلمه ای ازدهانت در نمیاد، هررفتاری درمقابلش نشون نمیدی، چون هم خدا هم فرزندت نظاره گرند وباید کارت حساب شده باشه.
ــ کلاً درمیدان دعوت مسائلی پیش میاد که انسان دلسرد بشه ولی همین کافی ومراقب بودن وحسابگری الله باعث میشه کاری به هیچ کس نداشته باشی جز خودش.

۳ــ اگر درخواستی از بنده خدا بکنیم آیا با حسبی الله در تضاداست؟
ــ انسانها خلیفه ی خدا در زمین هستند و چون ظرفیت ها متفاوت است و خداوند به هرکس توانایی خاصی داده پس انسانها باید ازهم درخواست کمک کنند و درهرمشکلی برای حل آن از راه صحیح برای رفعش اقدام شود ولی برای کامل حل شدنش خداوند برای انسان کافیست و باید نتیجه ی نهایی را همراه توکل به الله واگذار کنند.

۴- به نظرتون چرا در آخر آیه تحیّت ازهمین اسم خداوند استفاده شده ؟ وچرا خداوند در سلام وجواب سلام، حسابرسی دقیقش رو بعدش بیان میکنه؟
ــ در تفسیر سید قطب سلام بسیارزیبا تعریف شده به طور خلاصه اینکه یک آداب قشنگ اسلامی را نشان می دهد، ایجاد رابطه مودّت ومحبّت می کند و نشان دهنده صلح وآرامش است نه جنگ وکینه وبد دلی…
ــ طبیعت انسانی می طلبد که درهمون اولین برخورد باید با مخاطب خود یکرنگ باشد و این را بداند که کلیه ی اعمال ما توسط دو فرشته که همیشه همراه ما هستند ثبت و ضبط میشه و خداوند محاسب ومراقب برنحوه سلام ماست.
ــ پس خداوند ازما می خواد بهتر ازطرف اول جواب دهیم آیا با هرکسی سلام وتعارف داریم از روی محبت وصفای دل است یا از ترس و خود شیرینی و انتظار چیزی و…….
ــ اونکه از درون قلب ما با خبره میدونه سلاممون برای چیه. خدا کنه قلبمون از نفاق خالی بشه تا حسابی پاک داشته باشیم…
ــ پس اگر ایمان به حسابرس بودن خداوند داشته باشیم و در پی آن باشیم که در هر زمان و هر مکان وجود خود را تقویت کنیم خود به خود این حساسیت درهمه مراحل زندگیمان نقش آفرینی خواهد کرد و می شود غذای روحمان و آن همان وجدان بیدار است.

۵- آیا تابحال به دوآیه ی آخر سوره زلزال توجه کردین؟! چه تاثیری در عملکرد شما داشته؟
ــ کل سوره ی زلزال بحث خوف و رجاء داره امّا وقتی به این دوآیه ی آخر می رسیم انگار خوف ورجاء به انسان دست میده، ترس از گناهانی که انجام داده وممکنه بدون توبه وتوجه به آن ازشون گذشته باشه.
باید دقت کنیم هر عملی چه خیر چه شر کوچک نشمریم؛ چون حسابگر بسیار دقیق و ریز بین است.
}لا تحقرن من المعروف شیئا ولو ان تلقی اخاک بوجه طلق}
واقعاً بعضی مواقع همون یه لبخند می تونه با ارزش باشه…

۶- برای آمادگی بهتر در پس دادن حساب با خداوند چه اقدام وابتکاری به خرج دادین؟
ــ انسان مسلمان همیشه ودرهرصورتی باید مراقب اعمال خودش باشه و خود را محاسبه کنه . مثلا آخر شب کارای روزانه اش رو مرور کنه وسعی کنه اشتباهاتی که آن روز داشته رو روز بعد تکرار نکنه وکم کم کامل اون اشتباهات رو ازبین ببره.
ــ روش دیگر برای محاسبه ی نفس ابتکاری ست که یکی از خواهران به خرج داده وجدولی را طراحی کرده به اسم جدول محاسبه ی نفس که شامل نمازهای واجب و سنت، تلاوت قرآن، صله ی رحم، حفظ جوارح و…… می باشد.
ــ اما باید توجه کرد عزیزان، که روش کار مهم نیست ؛ مهم نیت و به انجام رساندن محاسبه ی نفسه
که ان شاء الله با نفسی پاک و بی گناه نزد آن حسابرس مهربان حاضر شویم.

۷ــ پیام آیات /۶و۸۶ سوره النساء چیست وچه درسی می گیریم؟
**آیه / ۶سوره النساء :
(وَابْتَلُوا الْیَتَامَىٰ حَتَّىٰ إِذَا بَلَغُوا النِّکَاحَ فَإِنْ آنَسْتُم مِّنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَیْهِمْ أَمْوَالَهُمْ ۖ وَلَا تَأْکُلُوهَا إِسْرَافًا وَبِدَارًا أَن یَکْبَرُوا ۚ وَمَن کَانَ غَنِیًّا فَلْیَسْتَعْفِفْ ۖ وَمَن کَانَ فَقِیرًا فَلْیَأْکُلْ بِالْمَعْرُوفِ ۚ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَیْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَیْهِمْ ۚ وَکَفَىٰ بِاللَّهِ حَسِیبًا )[۴:۶]
ترجمه: یتیمان را (پیش از بلوغ با در اختیار قراردادن مقداری از مال و نظارت بر نحوه‌ی معامله و کارآئی ایشان در میدان زندگی، پیوسته) بیازمائید تا آن گاه که به سن ازدواج می‌رسند. اگر از آنان صلاحیّت و حسن تصرّف دیدید، اموالشان را بدیشان برگردانید، و اموال یتیمان را با اسراف و تبذیر و با عجله و شتاب نخورید (و به خود بگوئید که) پیش از آن که بزرگ شوند (و اموال را از دست ما بازپس بگیرند آن را هرگونه که بخواهیم خرج می‌کنیم! و از سرپرستان آنان) هرکس که ثروثمند است (از دریافت اجرت سرپرستی و دست‌زدن به مال ایشان) خودداری کند، و هرکس که نیازمند باشد به طرز شایسته (و به اندازه‌ی حقّ‌الزحمه‌ی خود و نیاز عرفی، از آن) بخورد. و هنگامی که اموالشان را به خودشان (بعد از بلوغ) بازپس دادید، بر آنان شاهد بگیرید، و (اگرچه علاوه از گواهان، خدا گواه است و) کافی است خدا حسابرس و مراقب باشد.
ــ در آیه/ ۶ سوره ی النساء به انسان تذکر داده می شود که مراقب اعمال و رفتار خود در قبال یتیمان باشد و اموال آنان را تا زمانی که به سن رشد و بلوغ می رسند در کمال امانتداری حفظ و حراست نماید به ویژه اگر از لحاظ مالی توانگر باشد در غیر این صورت در حد رفع نیاز و متناسب با عرف ودر زمان ضرورت ازاموال یتیم استفاده نماید و بداند که خداوند شاهد و ناظربراعمال اوست وهمگان را متوجه چنین نکته ای می کند که بدون چنین هراسی و بدون توجه به چنین نظارتی هیچگونه قانونی در زمین ضمانت اجرایی ندارد. یعنی انسان سعی کند همیشه خداوند را ناظر براعمال و رفتار و گفتار خود ببیند و بداند که تمام لحظات و ثانیه های زندگی اش درمحضر خداوند است و این گونه از نافرمانی الهی و گناه شرم می کند و سعی می کند که تک تک لحظات زندگیش را طوری سپری نماید که لایق بندگی و عبودیت حق تعالی باشد.
ــ این آیه دستور دیگری درباره یتیمان وسرنوشت اموالشان داده است. اگر به آیه/ ۵ برگردیم آنجا بحث از سفیه می کند. منظور از سفاهت عدم رشد کافی دراُمور مالی است ومنظور، شخصی است که نتواند سرپرستی اموال خود را برعهده بگیرد و دراین صورت سپردن اموال عمومی و خصوصی به آنها داده نشود.
ــ این آیه تأکید بر این است که یتیمان وقتی ثروتشان را بدستشان بدهید که به بلوغ جسمی و فکری برسند و مشخص کرده؛ افرادی که براین کار نظارت دارند می توانند ازمال آنها حق الزحمه خود را بگیرد ولی اگربی نیاز است از گرفتن آن خوداری کند. ودرآخر می فرماید: وقتی اموالشان را بر می گردانید شاهد بگیرید! تا جای هیچ اتهامی نماند. و آمدن اسم حسیب در آخر آیه این را می رساند که اگر شاهدی هم نباشد خداوند حسابرسی است که ناظر بر محاسبه ما است. واگر درحق آنها خیانت کنیم واز گواهان مخفی بماند خداوند به آن رسیدگی خواهد کرد.
-مال یتیم خوردن ندارد و مانند آتشی است که از گلو پایین رود و خداوند خود شاهد تمام رفتارها و نیّت ما می باشد فقط به خاطر جلوگیری از حدس وگمانهایی که ممکن است موجب دعوا وناراحتی شود ازانسان خواسته تا موقع تحویل اموالشان شاهدی برگزینند.
– خداوند تبارک وتعالی؛ درهرکاری نسبت به ما شاهد وگواه است؛ وکوچکترین ذرّه ومثقال ازخیر وشرّرا ثبت می کند؛ حال آنکه خود صادق ودانا به اعمال ماست و آگاه برکل اُمور جهانیان است.

امّا چند پیام زیبا دراین آیه ی کریمه نهفته است :
ــ فرزندان یتیم امانت هایی ازطرف الله در دست ماهستند تا زمانی که به سن بلوغ برسند.
ــ خوردن مال یتیم با این تفکرکه، ممکن است در صورت رسیدن به سن بلوغ، اواموال را ازمن می گیرد؛ عملی بس پلید ونا زیبا می باشد وخداوند ازاین عمل نهی فرموده اند.
ــ تفکرافراد غیرقابل پیش بینی ست؛ پس درصورتی که مصلحت دیدید اموالی که دردست شماست را به صاحبش بازگردانید حتماً براین عمل خویش شاهدی داشته باشید تا تهمت ها از شما دفع شود وازعاقبت دعواهای بعدی ایمن باشید.
ــ به یاد داشته باشید؛ الله بس حسابرسی مراقب، زیرک ودقیق می باشد.
ــ خداوند آنقدر به فکر یتیمان هست که در قرآن خودش برای آزمودن یتیم برای صلاحیت اموالش سخن گفته. پس یتیمانی که ارج وحرمت خاصی نزد پروردگار دارند باید درنظرما هم دارای ارزش باشند.
ــ اینجا رحمانیّت و مهربانی خداوند حسیب پیداست؛ که چه دلسوزانه گفته؛ یتیمان را بیازمایید اگر صلاحیت و حسن تصرف درآنان دیدید اموالشان را به ایشان برگردانید. بی شک پروردگارم چه دلسوز و مهربان است بر بندگانش و چقدر بندگانش را دوست دارد.
و چه زیبا تأکید کرده است بر نخوردن مال یتیم، تصرف نکردن اموال یتیم، ظلم نکردن بر حق یتیم، سرپرستی از یتیم .
بی گمان خداوند پشتیبان و تکیه گاهی بسیارمحکم برای یتیمان است .
خداوند سایه پدر را از سرکودکان یتیم گرفت وسایه ی وسیع و بیکران خودش را درپهنه ی زندگی یتیمان گستراند.
و خود کفیل و وکیل و حسابرس قوی و محکم و دائم یتیمان است .
ــ آزمودن یتیم با قرار دادن مقداری ازمال و نظارت برنحوه ی عملکرد وی در میدان زندگی. (پیش از بلوغ)
ــ سختگیری دروجوب شتاب برای تسلیم اموال یتیمان به خودشان.(در صورت داشتن صلا حیت)
ــ اشاره به نظارت خدا بعنوان آخرین تضمین اجرای دستورات.
ــ توجه دادن به هراس از یزدان و نظارت او برافعال واقوال بندگان، چرا که بدون چنین هراسی هیچ گونه قانونی در زمین ضمانت اجرایی ندارد.
ــ دقت عمل و رعایت تقوا در برعهده گرفتن امانات مدنظرمان باشد.
ــ بازتاب ونتیجه رفتارومنش ما به خود ما برمی گردد. هم دراین دنیا وهم درسرای باقی پس همواره اخلاق و رفتار خود را با دستورات الله تعالى مزیّن کنیم.
ــ آگاه باشیم که محاسبه گر وشاهد ومراقب اعمالمان هم توّاب الرحیم است وهم عادل.
ــ آموزه های قرآنی زیباترین رفتار را به ما می آموزد. ونکته بینانه حتی به کوچک ترین مسائل نیز اشاره می کند.
ــ خداوند در تمام اُمور ناظربر رفتارماست پس چه زیباست که رفتارهای زیبای قرآنی را سرمشق خود قرار دهیم و آنها را در زندگی مان پیاده کنیم .
**آیه /۸۶سوره نساء:
(وَإِذَا حُیِّیتُم بِتَحِیَّهٍ فَحَیُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا ۗ إِنَّ اللَّهَ کَانَ عَلَىٰ کُلِّ شَیْءٍ حَسِیبًا )[۴:۸۶]
ترجمه: هرگاه شما را درودی دادند (اعم از سلام کردن و دعا نمودن و احترام گذاردن) به گونه ی زیباتر و بهتر از آن یا (دست کم) همانند آن، آن را پاسخ گوئید. بیگمان خداوند حسابرس هر چیزی است (و حساب هر چیزی را دارد).
ــ آگاه باشیم که حتی پاسخ یک سلام از دید خدا کوچک نیست ومورد آموزش و سپس حسابرسی و محاسبه قرار می گیرد. پس چگونه است این حسابرسی در دیگر اُمور زندگی ما، چه کارهای پنهان و چه آشکاری که روزانه انجام می دهیم.
ــ تمام این اسماء که درانتهای آیات آمده همه برای کسب تقوای است ورابطه تنگاتنگ با تقوای ما دارد.
ــ دراین آیه یک حکم عمومی درزمینه اظهار محبتهایی است که از طرف افراد می شود که هر گاه به شما تحیّت گویند پاسخ بهتر ازآن را بدهید یا لآاقل به همان گونه جواب دهید. تحیّت ازماده حیات است به معنی دعا کردن برای حیات دیگری است ولی معمولاً هرنوع اظهارمحبت قولی وفعلی را می رساند. که روشن ترین مصداق آن، سلام کردن است. سلام، تلاش پیوسته وهمیشگی است برای استوار داشتن پیوند مودّت ومحبّت وتحکیم دوستی و خویشاوندی درمیان مسلمانان است. زمانی که واقعیت را بنگریم وتأثیر این خصلت را درزدودن کدورتها، و بدانیم که چه اندازه ای خوی نیک، دلها را از کینه پاک می کند و میان نا آشناها، آشنایی برقرار می سازد. درزمان پیامبر(ص ) منافقان و کسانی که قلب مریض داشتند وقتی بر پیامبر سلام می کردند می گفتند: (سام)یا(صام)علیکم! که یعنی شمشیر برتو باد ! وپیامبر (ص) درجواب می فرمود : علیک، یعنی بر شما!
ــ ما باید در سلام کردن بر یکدیگر پیشی بگیریم و سلام را به فرموده پیامبر(ص) افشاء کنیم . صیغه کامل سلام را بگوییم. وغرور ویا کدورتی که در دل داریم مانع سلام کردنمان نشود . چون مسئله سلام کردن اولین قدم معرفی دینمان است و بعد از سلام می توانیم فتح قلوب کنیم. ودرآخر آیه دوباره ناظر بودن خداوند بر حسابرسی ما را متذکر می شود. واگر طرف آخر حرف ما را نشنود وما آن منظوررا اخفاء کنیم از خدا پنهان نمی ماند. پس می گویم السلام و علیکم و رحمه الله.
ــ در مقابل تحیّت و خوش رفتاری دیگران نیز ما سعی کنیم بیشتر و یا حداقل به همان اندازه پاسخگوی محبت دیگران باشیم و این خصلت خدایی را که همیشه در مقابل اعمال خیر ما چندین برابر به ما پاداش می دهد را درخود ایجاد کنیم و درتعاملاتمان رنگ و بویی خدایی بگیریم.
و بدانیم که خداوند خود بهترین حسابرس است و کوچکترین عمل ما از او پنهان نمی ماند.
ــ در این آیه نیز خداوند از ما می خواهد اگر کسی در حق ما خوبی کرد قدردان او باشیم واگر می توانیم بهتر جبران کنیم یا حداقل به همان گونه پاسخ گوی محبت دیگران باشیم (متأسفانه ما انسانها یک بدی خیلی ناچیز را بزرگ کرده و لی خوبیها را نادیده می گیریم ، امیدوارم که خداوند ما را هدایت کند) و خداوند خود حساب همه چیز از کوچک تا بزرگ را دارد.
ــ سلام تلاش پیوستگی ست؛ برای استوارداشتن پیوند مودّت وتحکیم روابط دوستانه درمیان مسلمانان است؛ وقتی به ریشه وواقعیت سلام کردن توجه داشته باشیم. اینکه معنی اصلی سلام یعنی ( گزندی برتو ای مسلمان وارد نمی کنم ) وبطور کلی باعث زدودن کدورتهاست؛ حال آنکه سلام وجواب سلام باید به بهترین نحوممکن صورت گیرد. ودر جواب بایست پاسخی به نحو احسن؛ به خواهر وبرادرمسلمان گویا شویم؛ مثلا السلام علیکم ورحمه الله وبرکاته.
ــ این آیه علاوه برسلام، هر تحیّتی (دعا کردن، احترام گذاشتن و…) را شامل می شود.
ــ خداوند بندگانش را براعمال واقوالشان محاسبه و نه ذرّه ای از دید اوغایب می ماند و نه زمزمه ای از او پنهان و نا شنیده می ماند.
ــ پیش دستی در همه کارهای خوب و پسندیده .
ــ پیش دستی در سلام، یکی از کارهای پسندیده است و جواب آن واجب است پس به نحو احسن و کامل پاسخ داده شود.
ــ در روز قیامت خداوند کارنامه اعمال بنده را به دستش می دهد تا ببیند که چه اعمالی در دنیا انجام داده است . و از مثال آن دراین دنیا، مانند دانش آموزی که بعد از یک سال تحصیلی و پایان امتحانات، کارنامه درسی اش را به او می دهند تا بداند که تلاشی که کرده چگونه بوده است.
پس در کل:
-۱دعوت دیگران به کار نیک، به مخاطب کرامت دهید.
-۲ ایمان به تنهایى کافى نیست و باید همراه تقوا و دورى از گناه باشد.
-۳ کار نیکى ارزش دارد که از اهل ایمان و تقوا باشد.
ــ پیش دستی درسلام گفتن سنّت است. اما پاسخگویی به سلام واجب است .
ــ جواب سلام باید به شیوه ی بهتر باشد درغیراین صورت به مانندخودش باید پاسخ گفت .
ــ خداوند الحسیب بس حسابرسی دقیق و ریز بین است. و در جواب سلام دادن نیز نکته بینانه از بنده های خودش می خواهد جواب خوبی را با خوبی دهید.
ــ خداوند حسیب برهرچیزی راهی نشان داده است. حتی بر دست دادن و سلام کردن، روش خاصی برایمان تذکر داده، واحترام و حرمت را برایمان گوشزد کرده است.
ــ خداوند حسابرسی دقیق است وما را برهر ریز ودرشتی محاسبه می کند ازجمله درسلام گفتن وتحیّت.
ــ درآن روز این انسان است که خداوند ازاومی خواهد نامۀ اعمال خویش را بخواند ودربارۀ اعمالش قضاوت کند.
درآن روز خود انسان حسابگرخواهدبود.
مثالی از زندگی دنیا:
شخصی که دراین دنیا خود را به مسائل پوچ وبیهوده سرگرم می کند از نواهی الله، خود را دور نمی کند وهیچ سعی برنزدیک شدن به خداوند ندارد ودرواقع جایگاه خود را در جهنم آماده کرده است اگر لحظاتی بنشیند وبه کارهای خود فکر کند می تواند حسابگر خوبی برای خود باشد تا شاید درتوبه به رویش باز شود وباز گردد .
بنظرم این آیه می تواند راه چاره یی باشد برای گم کردگان راه. (امیدوارم مثالم به جا باشد)
ــ این آیه چند درس بزرگ به انسان می دهد اگر این انسان تعقل کند.
ــ قطعاً ویقیناً عذاب پروردگار آماده ومهیّاست.
ــ خداوند بسان دوستی مهربان ما را نصیحت می کند تاخود را ازعذاب دردناکش دور نگه داریم .
ــ هرچه کنی به خود کنی ***** گرهمه نیک وبد کنی
ــ تونیکی میکن ودر دجله انداز **** که ایزد در بیابانت دهد باز
ــ هیچ کار نیکی ازانسان دراین دنیا بی نتیجه نمی ماند.
ــ خداوند این دنیای فانی اش رابه گونه ای خلق کرده که این انسان بتواند برای رهایی از غرق شدن درگناه به مکانهایی دیگر پناه ببرد .
ــ لا تحزن ان الله معنا: خداوند با کسی است که بعد ازهجرت شکیبایی پیشه کند .
ــ خداوند اجر وپاداش صبر در برابرهرچیزی را تمام وکمال به بندگانش می دهد .
ــ واین آیه چه زیباست :(ان الله مع الصابرین)

۸-باتوجه به آیه / ۱۴سوره اسراء در روزقیامت چه کسی حسابگر معرفی شده است؟
ــ حسابگر در روز جزاء خود شخص معرفی کرده است بل الانسان على نفسه بصیره
مثال دردنیا: دانش آموز درروزامتحان، خود با توجّه به میزان سعی وتلاشش درطول سال تحصیلی انتظار نمره و رتبه دارد.
ــ یا درجامعه؛ درامربرخورد واحترام افراد جامعه با ما به همان اندازه که برای خود وهمچنین دیگران ارزش واحترام قائل می شویم به همان نحوهم با خودما برخورد می شود.
{از کوزه همان برون تراود که دراوست}