سوالات الحمید

۱-باتوجه به تعاریف حمد، وآیات زیاد در حمد وستایش خداوند، چرا حمد خاص خداوند است؟
ــ درمعنی حمد سه عنصر وجود دارد:ستایش، سپاس، پرستش.
ــ حمد مخصوص خداوند است وغیر از او محمودی نیست. از این جهت درمفهوم حمد، مفهوم پرستش هم هست. خداوند بدلیل اینکه یگانه شایسته پرستش است وبه این دلیل که رحمن ورحیم است اورا ستایش وپرستش می کنیم .
ـ حمد وستایش مخصوص خداوند است زیرا طبق سوره حمد، تنها کسی که سزاوار ستایش وحمد است کسی می باشد که ربّ وپرورش دهنده به سوی کمال است، رحمان ورحیم است ورحمتش فراگیر می باشد. مالک وصاحب اختیارروز جزاء وپاداش است وتنها کسی است که باید پرستش شود واوست که یاری وکمک می رساند ومی تواند همه را هدایت کند پس حمد مخصوص اوست.
ــ ازخداوند بابت چیزهایی که آفریده وقابل شمارش نیست سپاسگذاری می کنیم، هرچیز درآسمان وزمین است مخلوق خداوند است، وکسی جز خداوند مستحق حمد نیست، زیرا خداوند خوبی مطلق وکمال است و اوست که به ما توفیق زندگی و بندگی داده است.
ــ چرا حمد خاص خداوند نباشد. خدایی که پروردگار زمین، آسمان، آخرت، دنیا، من وتو وهمه ی زیبایی هاست.آن قدر مهربان است که از مهربان ترین هاست. خدایی که بخشندگی اش زبان زد دلهاست. خدایی که سرور و سَرتر ازهمه چیز وهمه کس است . مالک روز جزاء و سزا ست…
ــ حمد خاص خداوند است چون مهربانتر از او وجود ندارد، چون بخشنده تر از او وجود ندارد. چون مالکیت مطلق و تام الاختیارهمه چیز است. چون خالق مالک و صاحب تمام خلق شده هاست.
– الله متعال بخاطر کرم و بزرگی و بخشندگی که دارند و بخاطر تمام نعمتهایی که برای ما آفریده چه خوب و چه بد درهمۀ آنها حکمتهایی نهفته است که سزاوارحمد وستایش است وچون همه چیزبه دست اوست واوآفریننده تمام کائنات است. نه فقط بشر، بلکه تمام موجودات عالم الله متعال را حمد و ستایش می کنند.
ــ چون هیچ کس جز خداوند جل جلاله نمی تواند تمام اُمور نظام هستی را با این نظم و ترتیب بچرخاند. فقط خداوند بزرگ، لایق ستایش است.
ــ خداوندی که از یک نطفه کوچک، انسانی بزرگ با تمام اجزای مرتب، خلق کرده ودرهمه دوره ی زندگی اش ناظر و مراقب او بوده و همه نعمات خود را دراختیار او گذاشته که یقیناً لایق بهترین ستایش هاست.
ــ حمد و سپاس مخصوص ذات آفریننده ای است که خالق تمام مخلوفات است. ذاتی که خود را ستایش می کند و حمد و ثنا را به بندگانش می آموزد.
ــ حمد مخصوص خداست چون اوست که نعمت های بی شمار را به بندگانش ارزانی نموده و کس دیگری توانایی انجام کارخدایی را ندارد.
خداوند خالقی است که هرچه حمد و ستایش شود نمی توانیم به گونه ای که سزاوار است او را ستایش کنیم.
خداوند کسی است که همه ما وتمام مخلوقات را آفریده است ونعمت های فراوانی را به ما داده است و رنج وغم را ازما دورمی کند وحمید به معنای کسی است که سزاوارحمدوستایش است پس فقط خداوند است که شایسته حمد وستایش است وما باید خداوند را هم به خاطرذاتش وهم به خاطر کارهایش ستایش کنیم چون تمام کارهای خداوند براساس عدل و حکمت است.

۲-چه سوره هایی با الحمدلله شروع شده وچه پیامی دارند؟
ــ سوره های حمد، انعام، کهف، سبا، فاطر، با لفظ الحمد الله شروع شده است و دربیست و یک آیه دیگر نیز این لفظ تکرار شده است. سوره های دیگری نیزبا تسبیح خدا شروع شده مثل: سبح لله، سبحان الذی و .. که همه بیانگر سپاس وستایش خدا وبرشمردن نعمت هایی است که خداوند درادامه آیه یا سوره بدان اشاره می کند. مثل: ستایش و حمد برای خدایی است که پروردگار جهانیان است…
**سوره الفاتحه:
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ [۱:۱]
به نام خداوند بخشنده‌ی مهربان.
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ [۱:۲]
ستایش خداوندی را سزا است که پروردگار جهانیان است.
**سوره ی الانعام:
(الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَجَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَالنُّورَ ۖ ثُمَّ الَّذِینَ کَفَرُوا بِرَبِّهِمْ یَعْدِلُونَ )[۶:۱]
ستایش سزای خداوندی است که آسمان و زمین و تاریکی و روشنایی را ایجاد کرده که هر کدام سود ویژه ایی و حکمت خاصی و دلیل و برهان قاطعی دارد.با این حال باز نادان هایی هستند که شریک و انباز برای حق می گذارند.
**سوره ی الکهف:
(الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی أَنزَلَ عَلَىٰ عَبْدِهِ الْکِتَابَ وَلَمْ یَجْعَل لَّهُ عِوَجًا ۜ )[۱۸:۱]
حمد وسپاس سزاوار خدایی ست که بر خاتم الانبیاء کتاب قرآن فرستاد بدون اینکه هیچ گونه انحراف و کژی در آن باشد.
**سوره ی سباء:
(الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی لَهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ وَلَهُ الْحَمْدُ فِی الْآخِرَهِ ۚ وَهُوَ الْحَکِیمُ الْخَبِیرُ )
پیام سوره : سپاس شایسته ی خداوند است که حاکمیت و مالکیت هر دو جهان از آن اوست .
سوره ی فاطر: (الْحَمْدُ لِلَّهِ فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ جَاعِلِ الْمَلَائِکَهِ رُسُلًا أُولِی أَجْنِحَهٍ مَّثْنَىٰ وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ ۚ یَزِیدُ فِی الْخَلْقِ مَا یَشَاءُ ۚ إِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ )[۳۵:۱] ستایش سزای خداوندی است که فرشتگان را با بالای دوتا دوتا سه تا سه تا چهار تا چهار تایی که دارند. مأموران قدرتمند خود ساخت . و هر چه بخواهد بر آفرینش فرشتگان و مردمان و سایر موجودات می افزاید. ــ محور اصلی تمام سوره ها تثبیت عقیده واصول ایمان است. ــ تمامی این سوره ها انسان را به جهان بینی صحیح واصول بنیادی عقیدتی فرا می خوانند. ــ در این سوره ها به توانایی خداوند درخلق همه اُمور ازجمله خلق دوجهان، خلق آسمان ها وزمین، فرستادن قرآن کریم، آفرینش فرشتگان با بالهای منظم و… اشاره شده این پیام را به ما می رساند که چنین قدرت لایزالی قابل ستایش است، و هر چه خداوند را سپاس وشکرگوییم کم گفته ایم. ــ سوره های بسیاری در قرآن کریم وجود دارد که با الحمدلله شروع شده به این معنی که به ما بفهماند که تنها خداوند قادرو توانا با آفرینش آسمانها و زمین وتمام آنچه دراین عالم خاکی و آسمانی وجود دارد به اراده خداوند به وجود آمده و سزاوارنیست که حمد وستایش غیر الله را بکنیم وچیزی یا کسی غیراز الله را ستایش کنیم. ــ پیام آیه ها می تواند این باشد که حمد وسپاس مخصوص خداوند است که نعمت های بزرگی مثل آسمان و زمین وآنچه بین این دو قرار داده وهمچنین کتاب بزرگ اسلام( قرآن) آفریده که انسانها کمی به این آفرینش بیاندیشند. ــ دراولین آیه این سوره ها بیان شده که خداوند پروردگار جهانیان است و آسمان ها و زمین را خلق کرده است و همچنین قرآن را نازل کرده است و درمورد ملائکه سخن گفته که بیان کننده نعمت هایی است که خداوند به انسان ارزانی داشته است پس فقط الله است که شایسته حمد وستایش است.

۳-دروس آیات /۲۴ الحدید و۶/ الممتحنه با توجه به الغنی الحمید بگویید. پیام مشترک آنها چیست؟ آیه/ ۲۴سوره الحدید:
الَّذِینَ یَبْخَلُونَ وَیَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ ۗ وَمَن یَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمِید ُ}}
ترجمه: همان کسانی که بخل می‌ورزند و مردم را نیز به بخل ورزیدن دعوت می‌کنند. هر کس که (از این فرمان) روی‌گردان شود (به خدا زیانی نمی‌رساند) چرا که خداوند بی‌نیاز و شایسته‌ی ستایش است.
ــ بیانگر این است که هر گناهی ظلمی است برای خودمان . وگرنه خداوند بی نیاز و شایسته ی ستایش است. خداوند خود غنی است و هیچ نیازی برما ندارد بلکه ما را بس که دوست دارد نمی خواهد شامل عذاب دردناکش باشیم…
**آیه / ۶سوره الممتحنه:
{لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِیهِمْ أُسْوَهٌ حَسَنَهٌ لِّمَن کَانَ یَرْجُو اللَّهَ وَالْیَوْمَ الْآخِرَ ۚ وَمَن یَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمِیدُ }[۶۰:۶]
ترجمه :(برنامه ی زندگی) ابراهیم و گرویدگان بدو، الگوی زیبائی برای شما است. برای شما کسانی که خدا و آخرت را در مدّ نظر دارید. هر کس هم (از چنین الگوئی) رویگردان شود (به خود ستم میکند و) خدا بینیاز و شایستهی هرگونه ستایش است.
ــ این آیه پیامدی بسیار زیبایی که دارد اینکه الگو گرفتن از زندگی ابراهیم( ع ) برای کسانی که خواهان دنیا طلبی نیستند. و خدا را و آخرت را مدّ نظر دارند بسیار مفید است اما چه بسا اگر کسی رویگردان شد به خودش ستم کرده
چون خداوند آن قدرغنی و بی نیاز است. که شایسته ی هر گونه ستایش و سپاس گزاری است. وما در مقابل الطاف بیکران باید تابع اوامر الهی او باشیم.
ــ هر دوآیه این پیام را دارند که هر کس از ایمان واطاعت خدای رحمان روگردان شود بداند که خدا از امثال او واز تمام خلق بی نیاز است و در ذات وصفاتش ستوده می باشد.
ــ پیام مشترک دوسوره این است که هرچند حمد وستایش مخصوص خداوند است اما اگر کسانی از حمد وثنای الهی رویگردان شدند، بدانند که خداوند ازهمه چیز وهمه کس بی نیازاست، خداوند حامد ومحمود است واز ازل ستوده وقابل ستایش است ودرحقیقت این مائیم که برای همه ی نعمتها یی که به ما ارزانی شده وبرای توفیق نیکوکاریمان خدا را حمد می کنیم وگرنه خداوند نیازی به حمد ما ندارد وبی نیاز است.
ــ بی نیازی خداوند را بیان نموده و اینکه خداوند پاک و عاری و بی نیاز از هرگونه اعمال بندگان است، خداوند چون بی نیاز است شایسته پرستش وستایش است.
ــ دراین دو آیه به بی نیازی خداوند نسبت به حمدو ستایش ما اشاره دارد و اینکه هرعبادتی که می کنیم به خود ما برمی گردد وهرگناهی هم که بکنیم زیانش به خود ما می رسد.
ــ پیام مشترک دو آیه :
اگر در زندگیمان راه و روش نامناسبی ( بدون ایمان به خدا) انتخاب کنیم به خودمان ظلم کرده ایم و اگر کار نیک و پسندیده ای انجام بدیم به خودمان نیکی کرده ایم چون خداوند از هر گونه راه و روشی و نعمتی بی نیاز است ودر دنیا مغرورنشویم چون هرنعمتی که به ما می رسد ازلطف و رحمت خداوند است وباید شاکرخداوند باشیم.
ــ در این آیه ها بیان شده که اگرانسان گناهی مرتکب شود و ازدستورات خداوند سرپیچی کند هیچ ضرری به خداوند نمی رسد و اواز اینکه انسان ها او را حمد و ستایش کنند واز اوامرش اطاعت کنند بی نیاز است و فقط خود انسان است که درصورت سرپیچی ضرر می کند.
ــ تمام این آیات نعمت های خدا را که به ما ارزانی داشته یاد آور می شود وبرمی شمارد.
**در ابتدای این دو آیه دو پیام مجزا ذکر شده است:
در آیه/۲۴ سوره حدید، از بخل و بخل کننده سخن گفته است.
درآیه/۶ سوه ممتحنه سفارش به الگو گرفتن ابراهیم برای کسانی که خدا و آخرت را مد نظر دارند.
ولی در انتهای هر دو آیه تنها یک پیام آمده است:
{ وَمَنْ یَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمِیدُ}
ترجمه: هر کس هم رویگردان شود ( به خود ستم می کند) خدا بی نیاز و شایسته هر گونه ستایش است.
در مجموع دروس این آیات بیان می کند خداوند نسبت به اُموری که درقرآن به ما توصیه می کند یا دستورمی دهد بی نیاز است. اگر چنین دستوراتی صادرمی کند فقط به خاطرهدایت وعاقبت نیکویی است که برای ما درنظر دارد وگرنه نیازی به عبادت ما ندارد. اگرچنین بود به جای خلق بنده ی سرکش، فرشتگانی عبادت گر خلق می کرد که مادام او راعبادت کنند.
ولی خدایی که نیاز به عبادت ما ندارد به خاطر بزرگی و عظمتش قابل ستایش است وهرفرد بدون درنظرگرفتن دین و مذهبش فقط، اگربا قلبی روشن به آیات خدا بنگرد ناخواسته سر تسلیم فرو می آورد و او را حمد و ستایش می کند.
{الحمد لله الذی خلق السماوات والارض}

۴- چه مواقعی الحمد لله رب العالمین می گوئیم وچه تأثیری دارد؟
ــ الحمد الله یکی از اذکاری هست که در شبانه روز بیان می کنم. وتنها ذکری که خیلی روش مداوم هستم وتقریباً همیشه ورد زبانم هست الحمدلله گفتن است بعد ازهرچیزی اینو میگم.
ــ الحمدلله رب العالمین چه سخن زیبایی اگر به عمق این آیه بیندیشم چیزهایی گرانبها در این آیه نهفته است . دراین دنیایی که ما زندگی می کنیم مردم گوناگون هستند هرکس به راه وروش خود زندگی می کند.
ــ خیلی این کلام رو به زبان جاری می کنیم ولی بعضی وقتها موقع گفتن آن جمله یه حس غریبی به آدم دست میده خدا رو کنار خودمون حس می کنیم، درک می کنیم که اگه حضور خدا نبود این مشکل ما حل شدنی نبود و با تمام وجودمون خدا رو شکر می کنیم . وقتهایی که دچار یه بیماری میشویم یا مشکل بزرگی حتی برامون پیش میاد الحمدلله میگیم چون شاید خدا بوسیله این مشکل خواسته ما رو از یه خواب غفلت بیدار کنه و این واقعاً جای شکر داره.
ــ همیشه بعد از خوردن یه لیوان آب خنک ناخودآگاه از ته دلم بلند میشه الحمدلله رب العالمین.
یا وقتی یه عطسه میزنی تموم بدنت دلش میخاد به سجده ی خدا بشینه.
از دل میگم الحمدالله رب العالمین.
آری دوستان:
الحمدلله خاص نعمت دادن نیست وانسان باید درتک تک لحظات زندگیش شاکر خداوند باشه
{لئن شکرتم لازیدنکم ولئن کفرتم ان عذابی لشدید}
اگه انسان همیشه شاکر باشه اون شرّی هم که بهش رسیده خیر می بینه.
تاثیر الحمدلله رب العالمین گفتن یه حس ناب آرامش، یه احساس موهبت الهی، یه محبت قلبی، یه احساس خرسندی و رضایت، یه لبخند قشنگ میشینه رو لبت.یه جوراحساس آرامش و قناعت به خواست خدا به انسان دست میده بخصوص بعد ازاینکه مفهوم الحمدلله رب العالمین رو با تمام وجود حس کردی. وقتی الحمدلله بر زبانت جاری میشه یعنی من بهترین ها رو دارم.
پس وظیفه هر انسانی شکرگذاری در مقابل نعمات خداوند است.

۵ – شکر عملی نعمتهای ربّ را چگونه بجا می آورید؟ مثال
ــ شکر و سپاس از خداوند درهنگامی که خداوند نعمتی رو به ما ارزانی داشته خود بخود به روی زبون میاد. اما باید خودمون رو عادت بدیم به اینکه به اون نداشته هایی که از نظر خودمون به نفعمون هست هم الحمدلله بگیم.
-زمانی که مردمی را می بینم که از لحاظ ایمانی از من پایین ترند خداوند راسپاس می گویم بخاطر این شناخت و قوه ی ایمانی که به من عطاء فرموده وبرای هدایت شان دعا می کنم.
ــ بیشتر مواقعی که لطف خداوند رو احساس میکنیم مثل دفع یه خطر یا اتفاقی که خوشحالمون می کنه یا گاهی در حالی که قلبی سرشار از اندوه داریم سپاس از خداوند به ما آرامش میده و یا حتی شکر وحمد خدا بخاطر سلامتیمون که از همه چیز مهمتره
-صله رحم، عیادت مریض، اهل خیر بودن……. بهترین راههای شکر نعمات خداونده.

۶-خاطرات وتجربیات شما از احساس حمد قلبی در هنگام خوشی ویا ناخوشی چیست؟
واقعا رضایتش را احساس می کنم. ارتباط صمیمانه ای که بین من و خدای مهربان ایجاد شده را لمس میکنم. احسلس بسیار شیرین و غیر قابل وصفی است.
در هنگام ناخوشی احساس می کنم یک خیر و خوبی در آن بوده که خداوند این را برایم مقدر کرده.
چون مطمئنم خداوند اینقدر بندگان خودشو رو دوست داره که دلش نمیاد اونا رو عذاب بده.
با تموم گناهامون بازم راهی رو سر راهمون میذاره تا بالاخره به رحمت و بخشش برسیم.
در هنگام خوشی یک شوق و اشتیاق از عشق پروردگار تو قلبت جرقه میزنه.
وقتی الحمدلله میگم احساس می کنم که خدا صدام رو شنیده و خوشحال میشم ودلم راحت میشه.
امیدوارم هیچ گاه سپاس از خدا رو فراموش نکنیم. چون ایمان داریم که هر چه در زندگی داریم همه از لطف خداست. و در برابر این همه لطف، سپاسگذاری کوچک ترین کاری است که می تونیم انجام بدیم.
مثلاً شکر سلامتی رو ما همیشه به جای میاریم آیا بخاطر بیماری هم شاکر میشیم؟
چه موقع غم باشه چه زمان شادی، وقتی که از ته دل راضی باشیم به اون چیزی که خدا واسمون رقم زده آرامش خاص خداوند را بر اعماق وجودمان حس میکنیم.
گاهی وقتها در بدترین شرایط واقع میشی ولی الحمدلله گفتن یه آرامش خاصی به انسان دست میده، احساس رضایت، احساس شکرگذاری، و..
_خیلی وقتا شده. مثلا وقتی که می بینم خدا به ما عقل و سلامتی داده، در کل این حمد موقع سختی خیلی معجزه می کنه.
وزمانی که مردمی را می بینم که از لحاظ ایمانی از من بالاترند؛ باز خداوند را شکر می کنم که در اطراف من چنین انسان هایی زندگی می کنند که من می توانم از آنها وتجاربشان برای رسیدن به سعادتم کمک بگیرم.
موقع بیداری وخواب وغذا خوردن وراه رفتن و… انگار تک تک لحظات باید بکار ببریم چون در هر حالت داریم از نعمتی استفاده میکنیم و از مشکلی بدور هستیم. واقعا حس شیرینی است همیشه راضی بودن از الله.
چندماه پیش خیلی از مشکلات روحی و جسمی بهم فشار می آورد. وضعیت خیلی بدی برام بوجود اومده بود و هرلحظه شیطون منو وسوسه می کرد. یه شب از ته دل الحمدلله گفتم و به خدا گفتم خدایا راضی ام به رضای تو. و واقعاً آرامش الحمدلله رو اون شب باتمام وجودم حس کردم.