۱-ارتباط صمد در سوره توحید با آیه قبلش چیست؟
۱.ارتباط “الله الصمد” با آیات ماقبل ومابعد:
قل هو الله احد: شرح وتوضیحی پیرامون معرفی خدایی است که واحد وشریکی ندارد، لذا این آیه در مورد اثبات اَحدیت خداوند ونفی اَحدیت از غیر او بیان می کند.
الله الصمد: شرح اَحدیت خداوند، به اینکه الله بی نیاز مطلق و مرجع و منتهای همه موجودات است.
لم یلد و لم یولد: شرح صمدیت خداوند.
یکی از بارزترین مظاهر نیاز در انسانی زاد و ولد کردن است، لذا این آیه هرنوع زاد و ولدی را از خداوند نفی می کند تا ثابت کند که او کاملاً بی نیاز است.
– خداوند در همه چیز یکتاست هم در ذات و هم صفات و هم قدرتش و در آفرینش و هستی بخشی و مانند ما انسانها نیست که صفاتش از ذاتش جدا باشد. مانند؛ اینکه ما در کودکی علم و قدرتی نداشتیم و به مرور زمان بدست آوردیم و با پیری نیز از دست می دهیم ولی خداوند علم و قدرت دارد ولی این صفات برای او پیدا نشده بلکه همراه ذات او بوده است. چنانکه مخلوق بودن عاجزبودن و فقیر بودن هیچگاه از ما جدا نبوده جدا نخواهد شد .
خداوند بی همتاست چون صمد است. خداصمد است؛ یعنی او از دیگران بی نیاز و همه به او نیازمندند و نمی تواند همتایی داشته باشد زیرا همتای او باشد بی نیاز از او باشدکه این با صمد بودن خداوند سازگاری ندارد (لم یلد ولم یولد )خداوند نه زاده شده ونه از او چیزی زاده می شود و اینجاست که این سؤال پیش می آید که چرا لم یلد مقدم شده است ؟ جواب اینکه مشرکان عرب فرشتگان را بنات الله و یهود عزیز و نصاری مسیح را پسر خدا می دانستند بهمین دلیل “لم یلد بر لم یولد” مقدم آمده است. پس اینگونه است کسی که زاده نشده چگونه خود می توان چیزی یا کسی را فرزند او خواند.
“ولم یکن له کفوا احد
هیچ کس و هیچ چیز شبیه و مانند خداوند نیست و نمی توان بر چیزی و یا کسی قیاس گرفت وخداوند شریک و شبیه ندارد تا بتواند شریک او در اُمور هستی گردد و تنها خود اوست که اُمور هستی را اداره می کند.
۲-آیه ی قبلش توحید و یگانگی الله را بیان کرده است.
در این آیه او از پیامبر خواسته به کفار بگو خداوند یکتا و یگانه و بی نظیر و بی شریک است. و این همان الصمد بودن الله را به اثبات می رساند.
۳- خداوند یگانه صاحب اختیار تمامی مسلمانان واوست تنها کسی که هرآنچه بخواهد انجام می دهد وتنها تقدیرهمه به دست اوست ویگانه کسی است که درمشکلات و گرفتاریها باید به او پناه ببریم درحالی که او بی نیاز به عبادات ما بی نیاز است.
۴- کسی که فقط موقع نیازبایدبه او رو کنیم یک نفراست، خداوندیگانه ای که همه نا امیدی ها را به امیدوهمه نیازمندیها راجوابگومی باشد.
۵- خداوند یکتا و یگانه هست. یعنی؛ کامل و بدون نقص و کم و کاستی. خداوندی که چنین خاص و کامل است مطمئناً به هیچ چیزی نیازمند نیست ولی در عوض خودش برطرف کننده حاجت ها و نیازهاست.
۶- هو الله اُحد یعنی؛ کسی که یکتا و یگانه کامل است که همانند و شبیهی ندارد ودارای صفات کامل است و صمد یعنی؛ بی نیاز از هرچیز و هر کسی. زیرا که خداوند کامل است و ما نیازمند ومحتاج اوییم و خواسته هایمان را از خدا می خواهیم چون تأمین کننده نیازهایمان است.
۷- به این نکته اشاره دارد که خداوند یکتا خودش از همه چیز بی نیاز است و برآورنده ی همه ی نیازهای مخلوقاتش است.
۸- آیه “قل هو الله احد” یعنی این که با یقین قطعی و باور و شناخت کامل بگوییم که خدا یگانه و یکتاست و یگانگی فقط در او منحصر است و ارتباطش با “الصمد” این است که خداوندی که یگانه و یکتاست در همه صفات والا و نام های نیکو؛ پس به یقین که او “بی نیاز” است و همه مخلوقات برای رفع نیازهایشان رو به سوی او می آورند و به شدت به او نیازمندند و تنها ذات یگانه اوست که برآورنده امیدها و برطرف کننده همه نیازهاست.
۹- آیه ماقبل “قل هو الله احد” بیان اَحدیت خداوند است اینکه خدای اَحدخدایی است که درالوهیت یکتاست او در ذات واَسما و صفات یگانه است.
تفسیراَحد نفی عبودیت از غیر خدارا نیز به دنبال دارد. یعنی اثبات یکتایی برای خدا ونفی یکتایی از غیر خدا.
درنتیجه چنین ذات یگانه ای از همه بی نیاز است چون درکمال و جلال و جمال یگانه است پس اورا چه حاجتی به غیر است ودیگران چون کامل نیستند نیازمند اویند.
۲ – ارتباط الله الصمد با بقیه آیات بعدش چیست؟
۱- خداوند در قرآن کریم دلایلی فراوان و قطعی بر یگانگی خود اقامه کرده
پس وقتی ثابت شود که خدا خالق جمیع موجودات است. پس چیرگی و غلبه ی او بر تمام اُمورات ثابت شده واین بی نیازی خود را تأکید کرده که می فرماید…..
۲-آیات بعد توضیح صمدیت خداوند است.
خدای صمد هیچ همسروهمنشینی ندارد؛ از پدرومادری زاده نشده تا از اینها ارث ببرد فرزندی نزاده تابا اوشریک شود؛ احتیاجی به دیگران ندارد وهمگان محتاج اویند.
هیچ شبیه ومانندی برا ی اونه درافعال ونه دراَسما و صفات وجودندارد
۳-الله تعالی در رفع مشکلات و نیازها هیچ همتایی ندارد.
واوست کسی به هیچ چیزنیازمند نیست؛ بلکه انسانها هستند که نیازمند آرامش وخانواده هستند بنابراین اونه فرزندی دارد ونه فرزند کسی است. پس خداوند آن ذاتی است که برطرف کننده همه نیازهاست پس او خالقی است که در کمال بی نیازی است و از کمال خداوندیش این است که فرزندی نزاده و نه زاده شده است.
۴- خدای سرور وبالابه هیچکس وابسته نیست نه زاده شده ونه زادوولدی انجام داده واین یعنی بی نیازی اوازهمه چیز،کسی که برآورنده احتیاجات همه مخلوقات است خودش نمی تواندازکسی کمک بگیرد وخود توانای بی نیازاست.
۵- باز هم خاص بودن و یکتا بودن خداوند مدنظر است که هیچ فرزندی ندارد و خود نیز فرزند کسی نیست و نیز قابل مقایسه با هیچ موجودی دیگری نیست و هیچ کس هم سنگ و برابر او نیست، از همه چیز و همه کس والاتراست و نیازمند به هیچ کس نیست.
۶- خدایی که بی نیاز است از هر چیزی ونه فرزندی دارد و نه خود به وجود آمده؛ زیرا که در کمال بی نیازی است و کسی مانند او نیست و نخواهند بود و همتایی ندارد. پس خداوند به هیچکس و هیچ نیز نیاز ندارد چون خود خدا یکتا و بی مانند است.
۳ – تأثیر الله الصمد براعتقاد وزندگی عملی ما چیست؟
۱- من به خداوندی خدایم افتخار می کنم که آنچنان خدایی دارم که زمین و آسمان مسخر اوست و او خود به تنهایی تمامی اُمورات را می چرخاند.
من به مسلمان بودن خود افتخار می کنم که خدایی دارم که خود را الله والصمد می داند.
سرور و والا مقام است و تمام امیدها و آرزوهایم را می داند و بر آورده می کند.
او مراد تمام آرزوهای من است.
من با خواندن سوره ی اخلاص آن هم با خلوص نیت می دانم که او یکتای بی نظیر است و این تنها کافیست که من فقط او را داشته باشم برای تمام عمرم تنها او برایم کافیست.
۲-خداوند نیازمند دیگرى نیست؛ بلکه دیگران براى رفع نیازمندى هاى خود به او رجوع مى کنند. واعتقاد به آن باعث رفع سختی ومشکلات و همچین باعث قوی شدن اراده ورسیدن به آرامش وراحتی می شود. زیرا یقین داریم که خداوند مقصود همه است که باید در حوائج به او رو آورد و او را قصد کرد زیرا فقط او برطرف کننده ی نیازمندیها است.
۳- با اعتقاد به الله اَحد و الله الصمد در زندگی مان خود را بی نیاز از همه کس الا خداوند می بینیم وتنها از او استعانت می خواهیم فقط خداوند است که می تواند مشکلات ما را حل کند و باعث می شود در زندگی دلشوره و سردرگمی نداشته باشیم و در تمام احوال خداوند را حامی و پشت و پناه خودمان ببینیم.
۴- اعتقاد به الله الصمد باید تمام تمام زندگی انسان مؤمن را دربرگیرد چراکه قبل از اعتقاد به صمدیت خداوند پی به اَحدیت او برده است. وتوحیدرا سرلوحه زندگی خویش قرارداده که این گامی بس بزرگ دررسیدن به کمال وخدایی شدن است وبه دنبال آن به جایگاه و موقعیتی می رسدکه هرگز خود را بی نیاز نمیبیند واحساس نیاز می کند آن هم نه به هرکس بلکه به فقط فقط به خدای اَحد و صمد همان خدای بینیازی که اورا درربوبیت والوهیت تک می داند.
۵-اینکه واقعاً تنها به الله تعالی تکیه کنیم وفقط وفقط از اویاری بجوییم چرا که در رفع نیاز ومشکلات همتایی نداردو تنها اوست که می تواند یاریمان کند پس بغیر الله دل نبندیم..
۶- درهمه کارها بجای اینکه برای حل مشکلات به کسانی که خود وابسته به کسی دیگر هستند؛ دست نیاز درازکنیم. بایدبه خداوندی که ازهمه چیزوهمه کس بی نیازاست پناه ببریم وتوکل کنیم؛ چون فقط اوست که می تواند گرفتاریهاومشکلات رارفع کند.
۷- اگر در زندگی دنیاییمان به چنین خداوند کامل و یکتایی ایمان داشته باشیم که خود در قرآن بیان کرده که برطرف کننده تمام نیازها (چه رفع مشکلات و چه برآورده کردن آرزو ها) است دیگر چه نیازی به غیر الله است.
ما باید با ایمان راسخ به خداوند صمد، دستمان را به سوی او دراز کنیم و فقط از او نیازهایمان را بخواهیم..🙏
۸- در هر حال از او می خواهیم خواسته هایمان را اجابت کند؛ زیرا که تنها او از هر خیر و شر و از هر پنهان و آشکاری آگاه است؛ پس وقتی او را داریم به هیچ کسی نیازی نیست و خدا خیر و مصلحت ما را می داند و نه بندگانش.
۹- همه ی نیازهایمان را فقط از خداوند منان بخواهیم و تنها روزنه ی امیدمان الله الصمد باشد پس تأثیر اعتقاد به اسم “الصمد” یعنی اوج بندگی.
۴ – احساس درونی شما از قرائت سوره توحید اول احساس امنیت چرا باعث امنیت میشه؟
ان الله معنا
چون خدا رو باخودمون حس می کنیم.
من خودم وقتی میخونم که حواسم کامل سرجاش باشه خیلی به یکتایی وتوحید نزدیک میشم. یعنی؛ با تمام وجود یگانگی او در همه اُمور حس می کنم.
از جمله دعاهای صبحگاه وشامگاه خواندن سوره اخلاص است. به این معناکه ما از شرّ ومشکلات احتمالی نجات پیدا می کنیم ودر امنیت وآرامش بسر می بریم..
من تا وقتى میخوام روش تمرکز کنم و حس بگیرم سوره تموم شده
باید توو خلوت خودت بشینى و بیندیشى؛ وقدرت فوق العاده اش برات متجلی میشه که چگونه یکه وتنها تمام نیازها در آن واحد می دهد.
من گاهی وقتها یادم میره بخونم وممکنه اتفاق بدی بیفته بعدش بلافاصله فکر این می کنم آیا اذکار وسوره اخلاص رو خوندم یانه..
وقتی در نماز میخونم آهسته وشمرده وبا کمی مکث بیشتر روحیه می گیرم
قادر تنهاهمیشه محافظه.
وقتی اخلاص رو خوندیم یعنی؛ خودمون رو بهش سپردیم.
وقتی یکی از صحابه گفتن من سوره اخلاص رو دوست دارم…پیامبر هم فرمودن خدا هم شما رو دوست داره.
این باعث میشه اکثر مواقع موقع خوندن این سوره به خودم بگم منم دوستش دارم.
صفات یگانه معبودمه که هیچ نیازی به هیچ کس نداره؛ لذا محتاج نیست..
این یگانه خدای منه، من زیر نظرشم، مواظب منه و این حس خوبی میده به آدم.
سبحان الله کسی که تنهاست چطور به تمام خواسته های بندگان پاسخ میده؛ اره خیلی جالبه هزاران نفر باهاش خلوت دارن وهمه حس می کنند بیشترین توجه اش به خودشون است.
تنها معشوقیه که هیچ عاشقی حسودی نمیکنه.
تو مسجد همه باهاش حرف میزنن؛ همه هم یقین دارن خدا با خودشه.
چه شیرین اون حسی که صحابه داشتند بر ای ما تکرار بشه.
سوره ای کوتاه ولی در بردارنده ۱/۳ مقاصد شرع است..
سعی کنیم در عمل کم نیاریم فقط به نظری اکتفا نکنیم بذار تجربه شیرین یاد ونام الله در زندگی مون تجلی بیابه.
ماها بهش نیاز داریم بعید نیست با جون ودل بپرستیمش.
ولی اون یکتایی که پادشاه مطلق هستش خیلی عجیبه؛ نیازی هم نداره.
طوری باهاش حرف می زنیم که انگارفقط خدای خودمونه.
برامون کم نمیزاره.
طوری هوامون رو داره انگار فقط من یک نفرهستم که بهش نیازدارم.
جالب اینجاست بین بنده هاش فرق نمیزاره
واقعاً خیلی حرفه؛ یکی که هیچ کس، هم اندازه و مرتبه او نمیشه.
وقتی صداش کنی جواب بشنوی بله بنده م.
سبحانک ربی مااعظمک
هر وقت…هر زمان…هر جا…هر چند بار
جالبتر اینجاست که باوجود بی نیازی اش به بندگان در مقابل اعمال نیکی که انجام می دهند از آنها تقدیر وتشکر هم می کند..
حتماً لازمه عمل عبادی مون پررنگتر کنیم تا تأثیر بیشتر بگیریم ولذت ببریم.
و اینکه اولش با لفظ “قل” شروع شده؛ به نظرم باید تکرارش کنیم تکرارش اثر میذاره
چه برای خودمون …چه برای دیگران.
اره منم وقتی آیاتی که با “قل” شروع شده؛ مستقیم جنبه آموزش وتأکیدش حس می کنم به خودمون بگیم وبه دیگران هم بگیم وشعار همیشگیمون باشه. فقط وفقط الله همه کاره ما وتمام جهانیان است ولا غیر.
و کل مطلب این هست که خدا یگانه ست.
آره آیات قل درسته که مخاطب خاص است ولی معنا عام و یکنوع تعلیمی برای امت است..
خوندن این سوره باتأمل ایمانمون رو هم افزایش میده.
کلاً آیات رو بادقت خوندن تأثیرات خاصی دارن، مثلاً سوره اخلاص با وجود اینکه همیشه اونو تکرار می کردم ولی هیچوقت به ارتباط آیاتش فکر نکرده بودم.
زمانی که مشرکان به پیامبر گفتند: نسب پروردگارت را بما نمایان کن . خداوند سوره اخلاص رو نازل کرد.
۵- چرا این سوره بنام توحید وإخلاص چه ارتباطی باهم دارند؟
ربط توحید واخلاص
توحید …وحدانیت رو میرسونه.
اولین آیه هم اشاره به اَحد بودن خداست.
اگه کسی خدا رو یگانه حس بکنه…برای اون زندگی بکنه ..خب به اخلاص میرسه.
اعمالش خالص میشه برای یکتا خدا.
از این نظر “اخلاص” نامیده شده؛ چون راه خالص وپاک شده از انواع شرک و ریا و نفاق را می آموزد..
اخلاص چیزی جز اقرار به وحدانیت..و انجام اعمال برای آن ذات احد نیست.
خدای واحدی که از همه چیز پاکه.
همین که میگیم زاده نشده یعنی؛ خالص برای خودشه، مبّرا ازهمه چیزه.
اخلاص به معنای خالص کردن تفکر و بینش از آفات مختلفی که به آن نفوذ کرده و بینش را بیمار می کند. واین سوره راههای خالص کردن تفکررا به ما می آموزد.
اینکه در همه اعمال نشون بدیم که خداوند اَحد هست هیچکس همتا و همسان پروردگار نیست نه در حقیقت وجود و نه در حقیقت فاعلیت و کارایى و نه در هیچ صفتى از صفات ذاتى او، در نتیجه دست نیاز تنها بسوى او دراز کنیم که صمد هست برآورنده نیازها.
نیازی به هیچی نداره.
اعمال مون فقط برای انجام طاعت، نشون دادن شکر برای خودمونه.
بچه و پدر مادر و همسر هم نداره که تصور بشه بریا اونا می خواد
پس اگه برا خودش زندگی کردیم مخلص شدیم.
خدا انجام عبادات به صرف نیاز داشتن برای خودش رد کرده که من باب اولی خودمون برای کس دیگه انجامش ندیم.
توحید یعنی؛ اعتقادبه یگانگی خداوند. واخلاص یعنی؛ خالص کردن بینش از آفات مختلف = و در نتیجه رسیدن به یکتایی پروردگار.
این سوره به ما می آموزد ما تما م حرکات وسکنات وفکرمون وعبادت مون تمام مناسبات تمام گفتار مون و…..فقط وفقط برای خودش خالص کنیم برای یکی.
وقتی از همه إله ها جدا شدیم خالصش کردیم واین ست که یگانه پرستی واقعی میشه اخلاص به تمام معنا.
واقعاً اخلاص در تعامل ما با دیگر بندگان است؟
تا جایی که امکانش هست بله..
انسانها نمیتونن خدا بشن…اما میتونن خدایی زندگی کنن.
بازم تأکید می کنم: اول به خودم وبعد شما نصیحت و وصیت می کنم تا هر آنچه در توان داریم کارمون خالصش کنیم برای خودش هرچند کار کمی باشه ولی اخلاص سنگینش میکنه وقبل از اونجا اینجا انسان احساس رضایت درونی داره که بهترین خوشبختی است.
اون بی نیاز از همه؛ ما هم بی نیاز بشیم از تعریف، تشویق، تمجید و….
فقط برای ذات الله کار کنیم.
دیروز یکی از طلبه هام بهم گفت: شما که تابستون وزمستون حقوق دارید چرا تابستونا استراحت نمی کنید به اینکه کلاسی نگیرید، بهش گفتم دروس دینی هیچوقت بخاطر حقوق داده نمیشه بلکه جهت رضای خداوند است وهمچنین وظیفه ای بر گردن ماست وروز قیامت از تک تک لحظات ازما بازخواست میشه.. پس ما با این فعالیت به کسی خوبی نمی کنیم بلکه داریم به خودمون رحم می کنیم؛ به اینکه جلو خداوند شرمنده نشیم.
۶- وظیفه ما به نسبت الصمد چیست؟
خدایی که صمد است ازما می خواهد که دست نیاز فقط به سویش دراز کنیم چون بی نیاز است و فقط او برطرف کننده ی نیازمندیها است…
فقط به سوی الله دست نیاز دراز کنیم و از او بخواهیم.
خدا صمده و بی نیاز ما هم بندگانش و نیازمند چه خوبه نیازهامون رو فقط از خود خودش بخوایم نه ازکسی غیر ذات پاکش نه اتنظار و نه طلب
متأسفانه گاهی اوقات از سر غفلت ابتدا به انسانها رومی آوریم وطلب کمک می کنیم ولی وقتی از اونها هیچ کمکی ندیدیم آخر به خدا روی می آوریم در حالی که فقط خداوند توانایی برآورده کردن نیازها ورفع سختی ها داره.
قبول کنیم که همه ما به خدا نیاز داریم . چه اونی که سالمه خوشبخته و به قول خودشون هیچ کم و کسری و مشکلی ندارن؛ چه اونایی که سختی های زیادی رو متحمل میشن . چه نوزاد، چه پیر همه در هر جا و مکان و با هر شرایط و هر سنی .
یکی می گفت: به خدا گفتم این خواستم و بده دیگه هیچی نمی خوام
بعد آن قدر چیزا پیش اومده و ازش خواستم..و بهم داده.
بیشتر مواقع که می خوام دعا کنم یاد اون حرفم میفتم و میگم
خدایا غلط کردم..من تا آخرش از تو میخوام
هر چی بهم بدی بازم یک چی دیگه هست که بخوام.
احساس بی نیازی و عدم درخواست از خدا.
آره واقعاً بندگان درهمه حال نیازمند خداوند هستند.
زیرا دیگران اگه بخوان کمک کنند و احتیاجت رو برآورده کنند باز هم نمیتونن بفهمن تو قلباً چى میخواى چه آرزویى دارى، واقعاً چى به دردت میخوره چى برات مضره، تنها خالق ماست که حتى به خود ما آگاهتر از ماست در برآورده کردن نیازهایمان، در اجابت دعا و احتیاجاتمان
گاهى چیزى را از خدا طلب می کنیم و در ادامه میگیم: خدایا! آنچه تو می دانى و ما نمی دانیم؛ مثل دعاى استخاره و خداوند چیزى فراتر از باور ما به ما می دهد.
باصبر همه چی بهت میده.
پس در همه حال باید خود را به خالق اَحد و صمد سپرد. اون خیلى قشنگتر و زیباتر احتیاجات ما را برآورده میکنه؛ تا اون چیزى که خودمون ازش می خوایم.
دوستی داشتم که اعتقادش این قدر به امام ها و زیارت ها زیاد بود که زمانی می دید من فقط نیازامو از خدا می خوام من و مسخره می کرد می گفت تا واسطه نداشته باشی نمیشه. تا اینکه روزی یه مشکل بزرگی براش پیش اومد گفت: برام دعا کن .
و بحمدلله مشکلش برطرف شد. از اون روز همیشه بهم می گفت تو چی خوندی چیکار کردی . منم گفتم راستش خالصانه پیش خدا برات دعا کردم و از خودش خواستم اگه صلاحت هست مشکلت برطرف بشه . و از اون روز دیدش نسبت به واسطه و…تغییر کرد و گفت: بهترین هدیه ای که تا الان گرفتم قرآنی بود که بهم دادی .
من همیشه این ورد زبونم است.
خدایا! چنان کن سرانجام کار
که توخشنود باشی ومارستگار
واقعاً وقتی از خدا می خوام هر چی خیره برام پیش بیاد در کمال ناباوری می بینم اونجوری که من فکر می کردم نیست و خدا بهترین رو برام خواسته.
چه زمانهای که از همه نا امید میشیم. تنها کسی که همیشه جا گذاشته برامون وهر مشکلی داشته باشیم نیرویی درونی ما را بسوی او سوق می دهد
امیدی که سوره اخلاص به آدم می ده خیلی زیاده؛ طوری که خودت را بی نیاز از مخلوقات می دانی ودرجه توکل خیلی بالا می ره.
سوره ی اخلاص یا توحیدیکتا بودن الله را درمقابل برآوردن نیازها بیان می کند. فقط وفقط الله ست که می تواند نیازها و مشکلات را برطرف کند.
در مقابل این سوره این هست که بعد از نمازها وقبل خواب و…آن را با اخلاص بخوانیم تا اخلاص ما بالا وبالاتر رود وهرگز احساس نیاز به نسبت غیر الله الصمد نداشته باشیم.
اینکه در کارهامون از کسی کمک بگیریم فرق داره با اینکه به نسبت او تعلق خاطر داشته باشیم واز ته دل احساس نیاز بکنیم.
چون او که به ما کمک می کنه از لطف خداست ووسیله ای است که خدا در اختیار ما قرار داده تا از آن استفاده کنیم. اما نتیجه را به خدا واگذار می کنیم واو اگر نباشد هم مطمئنیم خدا وسیله دیگری در اختیارمان قرار خواهد داد.
با چنین فکری از دست دادن عزیزان واموالمان برایمان راحت تر میشه
«سبحان الله وبحمده سبحانک اللهم وبحمدک،اشهدان لااله الا انت،استغفرک و اتوب الیک»