آیات/ ۱ الی ۵ سوره المزمل
یا أَیُّهَا الْمُزَّمِّلُ [۷۳:۱]
ای جامه به خود پیچیده!
قمِ اللَّیْلَ إِلَّا قَلِیلًا [۷۳:۲]
شب، جز اندکی (از آن) بیدار بمان.
نصْفَهُ أَوِ انقُصْ مِنْهُ قَلِیلًا [۷۳:۳]
نیمی از شب، یا کمی از نیمه بکاه (تا به یک سوم شب میرسد).
أوْ زِدْ عَلَیْهِ وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلًا [۷۳:۴]
یا بر نیمهی آن بیفزا (تا به دو سوم شب میرسد) و قرآن را بخوان خواندنی (همراه با دقّت و تأمّل، و در ضمن شمرده و روشن).
إنَّا سَنُلْقِی عَلَیْکَ قَوْلًا ثَقِیلًا [۷۳:۵]
ما سخن (پر مسؤولیّت و پر دردسر و لبریز از تکالیف و وظائف) سنگینی را بر تو نازل خواهیم کرد (که قرآن است).
فاطمه شاکری
یا أَیُّهَا الْمُزَّمِّلُ [۷۳:۱]
۱-در زبان عربی خطاب به صفت برگرفته از فعل برای ابراز محبت و لطف است نه تنبیه.
۲-خطاب اول و مستقیم، رسول الله(صلی الله علیه و آله وسلم ) می باشد؛ بعد دعوتگران و پرچمداران رسالت او.
۳-شروع سوره با خطاب به شخص رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم ) بیانگر مسأله مهمی است.
۴- خطاب مزمل یادآور خاطره اولین ملاقات جبرئیل(علیه السلام) با رسول الله(صلی الله علیه و آله وسلم ) است وقتی اولین آیات سوره علق نازل شد و تکرار می کرد؛ «اقرأ» ولی حبیبمان نمی توانست بخواند چون اُمی بود.
۵-خطاب مزمل یادآور درس بزرگ همسرداری و وفاداری ام المؤمنین خدیجه(رضی الله عنها) است وقتی رسول خدا از شدت سنگینی اولین بار نزول وحی به همسرش پناه می برد و با لفظ زمیلونی! زمیلونی! (مرا بپوشان! مرا بپوشان) از او می خواهد در کاهش فشار بار سنگین رسالت همدمش باشد و در کنارش آرامش بگیرد.
۶- انسان در هنگام فشارهای روحی به استراحت و خواب و همدم نیاز دارد.
۷-رسول الله(صلی الله علیه و آله وسلم ) یک بشر بود که همه نیازهای بشری در او وجود داشت ولی با اطاعت مطلق از دستورات وحی سرآمد کل بشریت شد.
۸-آگاهی و بصیر بودن الله در تمام حالات انسانها و مخاطب قرار دادن آنها به بهترین وجه، متناسب با حالات روحی و جسمی آنها.
قمِ اللَّیْلَ إِلَّا قَلِیلًا [۷۳:۲]
۱-دستور به آمادگی برای رسالتی عظیم، نشانه امر سنگین و مهم دعوتگری است برای همه دعوتگران مخلص در هر زمان و مکان.
۲-ظرف زمان شب، بهترین منبع انرژی برای مردان و زنان بزرگ.
۳-نیاز انسان به تقویت و تجدید نیروی جسمی و روحی برای ادامه مسؤولیت زندگی بخصوص مسؤولیت دعوت.
۴-لزوم توجه انسان، بخصوص دعوتگران به ابعاد مختلف مادی و معنوی وجود خود برای رشد همه جانبه و کسب سلامت جسم و روح.
نصْفَهُ أَوِ انقُصْ مِنْهُ قَلِیلًا [۷۳:۳]
أوْ زِدْ عَلَیْهِ وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلًا [۷۳:۴]
۱-توجه خالق به نیاز جسمی و بُعد خاکی انسانها.
۲-اسلام دین تعادل و دوری از افراط و تفریط هاست.
۳-نیاز انسان به ۷ الی ۸ ساعت خواب در شبانه روز.
۴-اشاره خالق به طول مدت زمان شب در فصول مختلف سال بدین صورت که:
شبهای متوسط بهار و پاییز(نِّصْفَهُ)
شبهای کوتاه تابستان(أَوِ انقُصْ مِنْهُ قَلِیلًا)
شبهای بلند زمستان(أَوْ زِدْ عَلَیْه)
۵-اشاره به توان جسمی و روحی افراد در قیام اللیل در هر مقدار ممکن برای استفاده انرژی مورد نیاز.
۶- توجه خالق به سلامت جسمی مؤمن و پرهیز از خوابهای طولانی و ممتد.
۷-هدف از بیداری در شب، استفاده بهینه از آن، بخصوص شارژ شدن با اتصال به منبع وحی(وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلًا) می باشد.
۸- قرائت قرآن بطور شمرده شمرده و همراه با تفکر در دل شب، بار سنگین رسالت دعوت و تبلیغ را برای دعوتگران آسان و شیرین می گرداند.
إنَّا سَنُلْقِی عَلَیْکَ قَوْلًا ثَقِیلًا [۷۳:۵]
۱-همه ی آمادگی ها و شارژ شدنها برای ادای صحیح مسؤولیت سنگین رسالت جهانی است.
۲-مسؤولیت سنگین “قول ثقیل” بر دوش ما مسلمانان خصوصاً دعوتگران است.
۳-هر کسی با توجه به ظرفیت درونی اش، مسؤولیت هایش سنگین تر می گردد.
۴- مسؤولیت سنگین دعوتگری، خاص افراد توانمند با انرژی است.
۵-اخذ و عطاء، رمز موفقیت دعوتگران است.
راهکار عملی من:
خالصانه و مصرانه از الله بخواهیم قیام شب را برایمان آسان گرداند و توفیق بهترین استفاده را نصیبمان گرداند.
برای خود بصورت جدی برنامه بریزیم تا قبل از ساعت ۱۲ شب بخوابیم و ساعت را برای حداقل نیم ساعت قبل از اذان صبح کوک کنیم.
در صورت امکان و تمایل، از اعضای خانواده بخواهیم در این طرح شرکت کنند و باعث تشویق و بیدار سازی همدیگر گردیم.
نعیمه شکری
بسیار آیه ها زیبا پر محتوا و پر معنی می باشند.
پروردگار از ما بندگانش می خواهد یک زمان خیلی کم از طول روزمان را به راز و نیاز با او بپردازیم.
و همچنین فرمودند که بهترین زمان برای درد دل و راز و نیاز با خداوند در دل شب زمانی که شب به نیمه رسیده است.(یک سوم یا دو سوم از شب )
قرآن که کلام و سخن خود خداوند می باشد به ما انسانها رسانده که آن را بخوانیم و در کلمه کلمه های آن تفکر و تأمل داشته باشیم.
قرآن کلامی پر محتوا و دارای معانی بسیاری می باشد که درس زندگی به ما انسانها می دهد.
راهکار عملی من:
۱- همچ یک از ما انسانها از فردای خود خبر نداریم حتی از چند دقیقه بعد خود هم خبر نداریم چه بسا که مرگ در چند قدمی ما باشد. پس چرا فرصت را غنیمت نشماریم و برای آخر و عاقبت خود کاری نکنیم و چه کاری بهتر و برتر از عبادت خداوند آن هم در دل شب که همه جا ساکت و خلوت می باشد.
در آن لحظه است عمیقاً وجود خدا احساس خواهی کرد.
۲-چیزهایی که امروزه زیاد به چشم می بینیم قاب گرفتن سوره قرآن و نصب آن در خانه و یا با افتخار یک سوره را روی یک دانه برنج نوشتن و یا کل قران را روی یه پارچه حریر نوشتن و……..که دنیای مجازی پرشده از این خبرها؛ در حالی که اینها افتخاری ندارد افتخار آن هست که قرآن را بخوانی و آن را بفهمی و دستوراتش را در زندگی ات پیاده کنی.
۳- سعی کنیم روزانه یک آیه، اگر نشد لااقل هفته ای حتی یک آیه را عمیقاً و با فکر و تأمل بخوانیم.
امینه درداب
خداوند خطاب به پیامبر می فرماید: ای جامه به خود پیچیده.
در این آیه شاید منظورش این هست که پیامبر بخاطر دعوتش مورد اذیت و آزار مشرکان قرار گرفته و از شدت غم و ناراحتی در جایی استراحت کرده و خود را با جامه یا پارچه پوشانده است. و بعد خداوند می فرماید: به جای پوشاندن خود و فرو رفتن در غم برخیز و نماز شب بخوان و نیمی از شب و بیشتر از نصف شب را بیدار بمان و نماز بخوان که نماز تو را مقاوم تر می کند و تو در بیدار ماندن در شب و نماز خواندن خود را مقاوم تر کن که وظایف سنگینی به تو واگذار می کنیم .
در آیه/ ۵ خداوند می فرماید: ما سخن سنگینی بر تو نازل خواهیم کرد که منظور همان قرآن است. منظور ازسنگینی قرآن از لحاظ جسمی نیست بلکه از لحاظ معنا و محتوا هست. در خود قرآن اشاره به سنگینی محتوا قرآن شده است. آنجا در سوره الحشر آیه/ ۲۱ می فرماید: «لو انزلنا هذا القرآن علی جبل لرایته خاشعا متصدعا من خشیه الله و تلک الامثال نضربها للناس لعلهم یتفکرون». اگر قرآن بر کوهی نازل می کردیم، قطعاً آن را از ترس خدا فروتن و از هم پاشیده می دیدی. این مثل ها برای مردم می زنیم تا بیندیشند.
خدایا وقتی فکر می کنم که رساندن قرآن برای ما رسالت سنگینی بوده که به پیامبر واگذار کردی و پیامبر چطور به صورت عالی بدون هیچ کم و کاستی آن را برای ما ارزانی کرد. پس ما باید قدر دان این نعمت باشیم و آن را سرلوحه و هدایتگر زندگی خود بدانیم.
یاالله! یا رحمان! به ما توفیق بده تا رسالتمان را پیدا کنیم و در راه رسیدن و رضای تو باشد.
یاالله! به ما توان و قدرت بده تا یکی از پیروان راه پیامبر باشیم .
یاالله! به ما قدرت بده تا جزء دعوتگران راه تو باشیم . الهی آمین
راهکار عملی من:
۱.وقتی در زندگیمان مشکلی یا سختی پیش آمد به جای اینکه زانوی غم بغل کنیم بلند شویم نماز بخوانیم ؛ خصوصاً نماز شب.
۲. سعی کنیم نماز شب را جزئی از برنامه زندگیمان قرار دهیم؛ چون نماز شب مایه آرامش و ایمان قوی می شود.
۳.قرآن را بخوانیم و سعی کنیم با معنی و تدبر بخوانیم و تا معنا و محتوا قرآن را به خوبی بفهمیم .
راجعه سعیدی
“مزمل” یکی از صفت و خصوصیات پیامبر بوده است در این سوره خداوند خطاب به پیامبر می گوید من مسؤولیت و رسالت بسیار سنگینی را بر دوش شما نهاده ام زیرا قرآن عظیم الشأن دارای محتوای بسیار گسترده که بیان و آشکار کردنش برای مردم بسیار کار طاقت فرسایی می باشد تا بتوانی مردم را به نحو احسن به قناعت برسانی. پاسی از شب را یعنی؛ دو سوم شب بر خیز خدای متعال را یاد کن نماز شب را بر پا بدار؛ قرآن را نیز تلاوت کن و تسبیحات را انجام بده. زیرا انجام دادن این چنین کارها باعث شهامت و قوت ایمان تو می گردد و باعث می شود مشقت و سختیها بر شما آسان گردد. همانطور که در سوره زاریات نیز برای مؤمنان این چنین بیان کرده است؛ که ای بندگان خدا قسمتی از شب را زنده بدارید و انفاق کنید به طوری که با دست راستت صدقه می دهی دست چپت متوجه نشود تا از زمره ی متقین باشی.
راهکار عملی من:
ما باید همیشه نماز شب را جزء برنامه و عادت زندگیمان قرار بدهیم؛ چون خواندن نماز شب سنت مؤکده می باشد که همیشه پیامبر خانوادش را بیدار می کرد و این سنت را انجام می داد؛ همانطور که در احادیث پیامبر ذکر شده است که خداوند در نیمه شب بر آسمان دنیا نازل می گردد و ببیند بنده ای که ذکر و ثنایش می گوید و بخاطر خداوند سجده می کند آنچه می خواهد به او می دهد و عبادت خالصانه اش را قبول می کند و دعاهایش را مستجاب می گرداند و همچنین خواندن نماز شب باعث تقویت روحیه و آرامش خاطر می گردد و با خواندن نماز شب باعث می شود انسان از گناه و معصیت بپرهیزد.