{هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِّنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَهَ وَإِن کَانُوا مِن قَبْلُ لَفِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ} ﴿الجمعه: ۲﴾
{وَمَا کُنتَ تَتْلُو مِن قَبْلِهِ مِن کِتَابٍ وَلَا تَخُطُّهُ بِیَمِینِکَ ۖ إِذًا لَّارْتَابَ الْمُبْطِلُونَ} ﴿العنکبوت:۴۸﴾
(الَّذِینَ یَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِیَّ الْأُمِّیَّ الَّذِی یَجِدُونَهُ مَکْتُوبًا عِندَهُمْ فِی التَّوْرَاهِ وَالْإِنجِیلِ یَأْمُرُهُم بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنکَرِ وَیُحِلُّ لَهُمُ الطَّیِّبَاتِ وَیُحَرِّمُ عَلَیْهِمُ الْخَبَائِثَ وَیَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالْأَغْلَالَ الَّتِی کَانَتْ عَلَیْهِمْ ۚ فَالَّذِینَ آمَنُوا بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِی أُنزِلَ مَعَهُ ۙ أُولَٰئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ )﴿الأعراف: ۱۵۷﴾
(قلْ یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنِّی رَسُولُ اللَّهِ إِلَیْکُمْ جَمِیعًا الَّذِی لَهُ مُلْکُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ یُحْیِی وَیُمِیتُ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ النَّبِیِّ الْأُمِّیِّ الَّذِی یُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَکَلِمَاتِهِ وَاتَّبِعُوهُ لَعَلَّکُمْ تَهْتَدُونَ ) ﴿الأعراف: ۱۵۸﴾
موضوع نبوت/ اُمی بودن رسول الله(صلی الله علیه وسلم)
نعیمه شکری
*آیه/۲ سوره الجمعه
{هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِّنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَهَ وَإِن کَانُوا مِن قَبْلُ لَفِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ}
قبل از آمدن آخرین پیامبر، جهان درجهل و نادانی به سر می برد.
رسول خدا آمد تا کلام خداوند وشریعت اسلام را به ما بفهماند.
رسول خدا به اُمتش یاد داد تا راه سعادت وخوشبختی وشقاوت و بدبختی را از هم تشخیص دهند.
آمدن رسول خدا فقط خاص و مختص قوم عرب نبود بلکه برای کل جهانیان آمده بود.
*آیه/۴۸ سوره العنکبوت
{وَمَا کُنتَ تَتْلُو مِن قَبْلِهِ مِن کِتَابٍ وَلَا تَخُطُّهُ بِیَمِینِکَ ۖ إِذًا لَّارْتَابَ الْمُبْطِلُونَ} ﴿العنکبوت:۴۸﴾
خداوند با برنامه و حکمت علمی خود محمد رسول الله(صلی الله علیه وسلم) را آماده مبعوث شدن کرده است.
– خواست خداوند بوده که رسول خدا(صلی الله علیه وسلم) بدنبال یاد گیری سواد نوشتن و خواندن نرود وبی سواد بزرگ شود وبه پیامبری مبعوث شود.
– یکی از حکمتهای خداوند در بی سوادی رسول الله(صلی الله علیه وسلم) این بوده که، کسی به کلام الهی شکی نداشته وآن را نوشته و گفته خود محمد ندانند.
– بی شک و تردید قرآن کلام خداست و خداوند خواسته آن را از طرف رسولش به بندگانش برساند.
**راهـکار عمـلی من :
دراین که قرآن کلام الهی است شکی نداشته باشیم وسعی کنیم آن را سر لوحه زندگی خود قرار دهیم تا سعادت دنیا وآخرت نصیبمان شود. ان شاءالله
فاطمه شاکری
(هوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِّنْهُم):
۱) بعث رسول از گروه بیسوادان بود بنا بر نیاز جامعه و حکمت خداوند.
۲) اراده خداوند برهرچیزی قرار بگیرد همان خواهد شد. (فعال لما یرید)
۳) ارسال رسول از بطن جامعه برای همان جامعه در وهله اول، بخاطر شناخت و درک بهتر مخاطبان.
( یتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ):
۱) اولین وظیفه دعوتگرآشنا سازی مخاطب با کلام خداوند.
۲) لزوم استمرار در قرائت قرآن برای داعی و مخاطبان.
۳) مهمترین علم، علم آشنایی با خداوند العلیم بعنوان منبع و سرچشمه علم.
(ویُزَکِّیهِم):
۱) مرحله دوم کار دعوتگر تزکیه و پرورش درون مخاطب.
۲) اولین هدف از تلاوت آیات الهی، مصفا کردن قلوب مخاطبان از رذایل اخلاقی است.
۳) تزکیه نفس از اهداف عالیه جامعه مترقی است.
(ویُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَه):
۱) تعلیم مفاهیم قرآن و حکمت از مراحل بعدی یک مربی موفق است.
۲) حکمت قرین علم است.
۳) حکمت اکتسابی است و از ثمرات شیرین تلاوت و تزکیه و تعلیم است.
۴) علم بدون حکمت ارزش و کارایی لازم را ندارد.
۵) تلاوت بدون علم و حکمت و تزکیه فایده ای برای صاحبش ندارد.
(وإِن کَانُوا مِن قَبْلُ لَفِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ) :
۱) ثبوت گمراهی آشکار مخاطبان اولیه اسلام.
۲) تأثیر معجزه آسای قرآن و تربیت حکیمانه اش بر مخاطبان جاهلی.
۳) وجود بهترین مربی و بهترین برنامه تربیتی همراه با همراهی و تأییدیه الله و ملائک، رمز موفقیت در پروژه تربیت جامعه انسانی.
(ومَا کُنتَ تَتْلُو مِن قَبْلِهِ مِن کِتَابٍ وَلَا تَخُطُّهُ بِیَمِینِکَ ۖ إِذًا لَّارْتَابَ الْمُبْطِلُون):
۱) سواد خواندن و نوشتن تنها راه تعلیم نیست.
۲) خیلی از باسوادان هستند که بویی از تلاوت، تزکیه و حکمت نبرده اند!
۳) سواد خواندن و نوشتن وسیله ی کسب معلومات و به تبع آن، رسیدن به تزکیه و حکمت است نه هدف.
** راهکار عملی من:
۱) قرائت مستمر روزانه کلام الله برای خود وقراردادن برنامه متربیان براین اساس.
۲) تلاش در تزکیه نفس و تأثیر قرائت بر قلب برای رقیق شدن و شفاف کردن آن از کدورتها، شهوات، کینه ها و حسدها و….بوسیله جدول محاسبه بصورت روزانه یا هفتگی و تدبر بر آیاتی که قرائت می شود بدون عجله در ختم کردن قرآن.
۳) بالا بردن علوم قرآنی و علوم وابسته به آن مثل صرف ونحو، لغت عربی، اصول تفسیر و یا حداقل استفاده از تفسیر ترجمه شده.
۴) تلاش درتطبیق معلومات کسب شده با زندگی روزمره وعملی کردن آن.
۵) برقراری ارتباط با افراد حکیم و استفاده از تجربیات و حکمتهای آنها.
۶) تجدید نظر در استفاده از قدرت خواندن و نوشتن برای رسیدن به هدف.
فاطمه شمسی پور
– خدا کسی است که از میان بیسوادان پیغمبری را برانگیخته است تا آیات خدا را برای ایشان بخواند وآنان را پاک بگرداند. پیامبر اسلام از میان همین گروه و همین قشر درس نخوانده بـرخـاسـتـه تـا عـظـمـت رسـالت او را روشن سازد، و دلیلى باشد بر حقانیت او، چرا که کـتـابـى مـثـل قـرآن بـا ایـن مـحـتـواى عـمـیـق و عـظـیـم، و فـرهـنـگـى چـون فـرهنگ اسلام، محال است زائیده فکر بشر باشد آن هم بشرى که نه خود درس خوانده، و نه در محیط علم و دانش پرورش یافته است، این نورى است که از ظلمت برخاسته، و باغ سرسبزى است کـه از دل کـویـر سـر بـرآورده، و ایـن خـود مـعجزه اى است آشکار و سندى است روشن بر حقانیت او.
در آیـه فـوق، هـدف ایـن بـعـثت را در سه امر خلاصه کرده که یکى جنبه مقدماتى دارد و آن تلاوت آیات الهى است، و دو قسمت دیگر یعنى (تهذیب و تزکیه نفوس ) و (تعلیم کتاب و حکمت ) دو هدف بزرگ نهائى را تشکیل مى دهد.
آرى پیامبر (صلى الله علیه و آله و سلم ) آمده است که انسانها را هم در زمینه علم و دانش، و هـم اخـلاق و عـمـل، پـرورش دهـد، تـا بـه وسـیـله ایـن دو بال بر اوج آسمان سعادت پرواز کنند، و مسیر الى الله را پیش گیرند، و به مقام قرب او نائل شوند.
عایشه طالبی
پاک و منزه است خدایی که فرستاده اُمی خود را با طوماری از دانسته ها و صبوری ها همراه ساخت، دانسته هایی که تازه در این عصر درحال اکتشاف هستند وصبوری هایی که در حال به بار نشستن هستند. پیامبر گرامی ام همان کسی است که خود در کنار بیسواد بودنش، دعوت پروردگارش را با جان و دل خرید، سپس ایمان خود را محکم و بر جهانیان پیغمبری کرد تا به جهان بفهماند که هیچ الهی جز الله سزاوار پرستش نیست، الهی که مالک آسمانها و زمین هست و نظام حیات و مرگ کائنات در دست اوست. آن رسول اُمی آنچنان به زیبایی خدایش را به همگان شناساند که بشر امروز با این همه ادعای علم، نمی تواند این چنین نفوذی بر دلها داشته باشد. او خود بهترین برگزیده خدا بود که با قلب صبورش توانست به تسخیر دلها بپردازد.
راهکار عملی من:
پیامبر گرامیمان را بیشتراز پیش بشناسیم، واز لحظه لحظه زندگیش سرمشق بگیریم زیرا که او بازتاب تمام خوبیهاست، تمام قدرتها و کمالهاست.
تدبر من: بانو
{واپسین رسالت و پیام آسمانی را پیغمبر اُمی و درس نخوانده ای با خود آورد، پیامبری که در فطرت پاک و صاف او جز تعلیم یزدان داخل نگردید وهیچ چیزی درآن نیامیخت،
فطرت پاکی که در مدرسه ی آسمانی نزد الله بلند مرتبه آموزش دیده بود و از زیر دست استاد ازلی فارغ التحصیل شده بود و هیچ آموزش زمینی واندیشه های مردمی این فطرت را آلوده نکرد.
این رسالت و پیام فطرت بود که به فطرت جملگی انسانها رساند.}
خبر بزرگی آمده که گواهی می دهد توسط پیغمبران بنی اسرائیل موسی و عیسی (ع) بر قوم بنی اسرائیل که پیغمبری اُمی برانگیخته می گردد.
رسول الله پیامبری که نه خواندن آموخته بود و نه نوشتن این نور زیبایی که همسان نوری مایه ی هدایت و روشنایی راه بشراست و قرآن نام اوست. همین قرآن بدست آن رسول اُمی که سواد نیاموخته بود نازل می شود…
و خبر برنامه ها و رسالت رسول الله و ویژگی های ملت او به مردم داده می شود…
گناه و خطاء و غفلت ها، همان غل و زنجیرهای سختی و دشواری هاست که رسول الله با برنامه ی خود آنان را از مسلمانان برطرف می کند و تک تک اخبار آن از قبل بر قوم بنی اسرائیل می آید.
خبری قطعی و اطمینان بخشی که اگر کسانی که به این پیغمبر اُمی ایمان بیاورند و او را تکریم کنند واز نور هدایت بخش کتابی که براونازل شد پیروی کنند قطعاً رستگارند.
یزدان جهان با این خبر پرده از این آئین بر می دارد و پرچمدار واقعی(رسول الله) را می شناساند و جایگاه رحمتش را معرفی می کند و عذرهای پیروان سایر ادیان بر پوچ می گردد.
پاکیزه ها برایمان حلال شده و ناپاکی ها برایمان حرام، این همان اوج احترام به بشر است.
بهوش باشیم، این واپسین رسالتی است که مثل قبل به قوم و محل و ملت و دوره ای خاص اختصاص ندارد بلکه رسالت فراگیری برای جهانیان است.
در پرتو هدایت چنین رسالتی که اصول کامل و فروع متجدد و قابل تطبیق دارد گامهای بلند بر داریم، چرا که بعد از این برای هیچ نژادی در هیچ جایی رسالتی نمی آید.
این رسالت مطابق میل و فطرت بشر است و تنها فقط پاکی ها را برایمان حلال دانسته.
راهکار عملی من :
– رحمت خداوند را بخود اختصاص دهیم.
– فریب پیشرفته تر شدن را نخوریم این نیز حقه و نیرنگی از منافقان برای متحول ساختن فقه اسلامی است.
– تفاسیرها و سیرت ها را زیاد مطالعه کنیم تا خودمان به علم و تجربه های شیرین برسیم و فریب نیرنگ ها را نخوریم.
– پروردگار جهانیان آئین شناخت خودش بدست فرستاده ی خودش داد، این است آشنایی انسان با حقیقت ذات الهی، ما در برابر این شناخت مسئولیم بندگی خویشتن را در برابر خداوندگارمان اداء کنیم و از رسولش اطاعت و فرمانبرداری کنیم.
– بیائید به خداوند و سخنهایش ایمان حقیقی پیدا کنیم.
امینه راست بالا
– اُمی بودن رسول الله(صلی الله علیه وسلم) نشانه ی ضعف و جنبه منفی ندارد، بلکه بلعکس خود معجزه ای است بر توانمندی رسول الله(صلی الله علیه وسلم) و حکمت و تدبیر الهی.
– حکمت خداوند بر این بوده که پیامبرش درس نخوانده باشد تا معجزه ی الهی روشن تر گردد و راه تردید و شبهه را بر معاندان ببندد.
– فردی که از جنس مردم واکثریت مردمان زمان خود است و چیزی فراتر از آنها نیست. و این قدرت و قرآن معجزه ی خداوند است که او را در این امر یاری می کند.
– این آیات بیانگرحکمت و قدرت خداوند وعظمت درونی و باطنی رسول الله(صلی الله علیه وسلم) می باشد.
این آیه در جهت مذموم بودن و بی فایده بودن و تخریب درس و سواد و مدرک نیست بلکه برعکس علم و مدرک مخلصانه را تأیید می کند.
راهکار عملی من :
– شناخت عظمت و حکمت خداوند.
– ایمان محکم تر به قرآن و رسول الله(صلی الله علیه وسلم) ورسالت او، پایبندی بیشتر.
– بالا ترین مدرک دانشگاهی به تنهایی شأن و منزلتی ندارد.
– تنها داشتن سواد نشان دهنده ی توانایی نیست بلکه چه بسیار کسانی که درس نخواندند بلکه بیشتراز همه ی با سوادها توانمند و با شعور و درک بالا و مخلص تر و مهربان تر و متواضع تر می باشند.
– گاهی اوقات اعتماد به نفس نداریم می گوییم ما که بلد نیستیم، ما که سواد آن چنانی نداریم و خودش باعث می شود که از اجتماع فاصله بگیریم، رسول الله(صلی الله علیه وسلم) الگوی بسیار مناسبی هستند، که با اخلاص و ایمانشان به خدا هر چند که سواد مکتبی و منهجی نداشتن توانستن با تکیه بر خداوند یک اُمت را رهبری کنند.
امینه امینی
{نگار من که به مکتب نرفت و خط ننوشت
به غمزه مسأله آموز صد مدرس شد}
– الله تعالی در کتب پیامبران پیشین آورده بود که پیامبری خواهم فرستاد که اُمی هست.
با اینکه درس نخوانده هست اما به کارهای خوب امر می کند هر آنچه زشت و ناپسند باشد ازآن نهی می کند.
پاکی ها را برایتان حلال می کند و هر چه حرام می شود قطعاً پلیدی در آن هست و..
شاید بعضی ها اُمی بودن پیامبر را یک نکته ای بدانند که بی اهمیتی به علم و درس را بخواهند خوب جلوه بدهند.
اما با توجه به این آیات و بقیه دلایل می فهمیم این یک معجزه است..از اول قرار بوده معجزه باشد.
معجزه از طرفی خارق العاده بودن آن را می رساند و دوم امتحانی که آنهایی که با آن برخورد می کنند باید پس بدهند.
قل یا ایها الناس…
من فرستاده شده به سوی همه شما هستم.
از طرف مالک آسمانها و زمین ….
پس ایمان بیاورید به الله ..چرا که با توجه به خلقتش و مالکیت بر تمام جهان هستی و نظم و…برای عقل قبول ایمان به الله خیلی راحت است. مگر اینکه عقل با هوا و هوس و..پوشیده شده باشد.
و ایمان بیاورید به همین فرستاده ای که اُمی هست.
و اینجا موضع خودمان در مقابل صرف معجزه بودن پیامبر روشن می شود.
خیلی ها وقتی حکمی از قرآن و سنت می شنوند می گویند از نظر علمی ثابت نشده مثلاً..یا برخلاف این فلان چیز را گفتند و…
و لذا آنها یا قبول نمی کنند و یا اگر دلیل علمی داشت با توجه به آن دلیل قبولش می کنند.
راهکار عملی من:
دستورات اسلام را با توجه به ایمان به غیب، باور داشته باشیم.
پیامبرمان به نور و هدایت مطلق جهان آفرینش وصل بودند، لذا اگر مطلبی با عقل ما در تضاد بود مشکل از ماست.
فقط و فقط به صرف ایمان به پیامبر احادیث صحیح را با طیب خاطر انجام بدهیم.
محبوبه درر
عظیم ترین کتاب در طول تاریخ بشر، کتابی که به گفته ی دکتر علی شریعتی “قبایل وحشی پراکنده در صحرایی را در کمتر از یک ربع قرن، تعیین کننده سرنوشت جهان و کوبنده قدرتهای عالمگیر می سازد و در کمتر از یک قرن، فرهنگی نو و انقلابی در تمدن بشری می آفریند. ” توسط شخصی برای انسان ها آورده شده است که حتی سواد نوشتن اسم خودش را نداشت.
زمانی که پیامبر عزیزم این آیات روحبخش را برای جامعه ای که تنها ۱۰ تا ۲۰ نفر از آنها سواد خواندن و نوشتن داشتند آورد، همه او را با القاب زشت و ناپسند به باد توهین و ناسزا گرفتند، اما از طریق گسترش علم در آینده، بشریت کشف کرد که این شخص چه انسان عظیمی بوده است.
کسی که حتی تا آخرعمرش نتوانست اسم خودش را بنویسد، آنقدر علم و آگاهی کسب کرد که توانست حقایق جهان هستی را با تکیه بر درایت وعقل و قلب پاکش، و نه سواد و مدرک تحصیلی، کشف کند. وبا کتابی پربرکت که از جانب خدا آورده بود و اخلاق و رفتار عظیم خود دنیا را دگرگون کند.
پیامبرم اُمی بود و نزد هیچ شخص یا مکتب خاصی چیزی فرا نگرفته بود، پس اندیشه و تفکر او خالص، پاک، بکر و دست نخورده بود و تحت تأثیر مکاتب و ایسم های زمانه نبود، بلکه اندیشه و کلامش صد در صد خدایی و توسط خدا تربیت شده بود، نه توسط تعالیم بشری.
بنابراین اُمی بودن او یکی از محکم ترین دلایلی است بر اینکه کتابی که او آورده صد در صد از جانب خداست. کتابی که اولین آیات آن واولین ارتباطی که بین خدا و پیامبر برقرار گردید از خواندن حرف می زند و قلم و کتاب، ابزاری که درآن جامعه کاملاً گم و ناشناخته بود، اگر پیامبر، آدم فرصت طلبی بود مطمئناً باید از چیزهایی سخن می گفت که مردم می فهمیدند و خریدار داشت نه حرفهایی که به آینده و گسترش علم بشر مربوط هست.
پس این کتاب از جانب کسی است که علمش فراتر از جامعه کوچک و بی سواد آن زمان، بلکه فراتر از زمان و جهانی است که بشریت قدرت درک و فهم کامل آن را دارد، نه توسط یک شخص اُمی.
راهـکار عملی من :
۱) اگر به دنبال کسب علم و سواد هستم تنها به داشتن مدرک تحصیلی اکتفا نکنم بلکه ارزش های انسانی و شایستگی قدردانی از زندگی که خدا به من هدیه داده، و توانایی بخشیدن و دریافت عشق و مهر و دانش، و چگونه استفاده کردن از عمر خود را فرا بگیرم و تلاشم در این راستا باشد که تا هنگام ترک دنیا آن را جای بهتری از آنچه بود بسازم.
۲) برای رسیدن به فلاح و شکوفا شدن استعداد های وجودم، به پیامبرم ایمان داشته باشم او را بهترین الگوی زندگی ام قرار بدهم و عزیز و گرامی بدارمش، و از کتابی که همانند نوری است که، در مسیر تاریک دنیا راه را برایم روشن می کند تبعیت کنم و مفاهیم آن را روزانه در زندگی ام به کار ببرم و با شناساندن قرآن و پیامبر به دنیا، ایشان را در گسترش فرهنگش نصرت دهم.
و یقین داشته باشم تنها با طبیعت از خدا و کتابش می توانم به مقصد نهایی برسم.