تزکیه زبان و روش رسول الله

(مَا ضَلَّ صَاحِبُکُمْ وَمَا غَوَىٰ * وَمَا یَنْطِقُ عَنِ الْهَوَىٰ * إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْیٌ یُوحَىٰ) النجم آیات ۲ تا ۴
یار شما (محمّد) گمراه و منحرف نشده است، و راه خطا نپوئیده است و به کژراهه نرفته است. و از روی هوا و هوس سخن نمی‌گوید. آن (چیزی که با خود آورده است و با شما در میان نهاده است) جز وحی و پیامی نیست که (از سوی خدا بدو) وحی و پیام می‌گردد.

بانوی قلم
وحی قانون خداوند برای ماست که رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) به بهترین و زیبا ترین شیوه به بشرابلاغ کرد. یعنی ما تنها خود، مؤمن باشیم کافی نیست. پس زبان هم می تواند ابزاری باشد در راه الله، یادمان نرود بعد از رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) این رسالت برعهده ی ماست. خداوند رسولش را انتخاب کرد و رسول الله ما را بر ادامه ی کار مؤظف کرد.
راهکار عملی شما در رسیدن به تزکیه زبان و سالم سازی راه و روش در زندگی چیست؟
ازخداوند بخواهیم طاقت ونیرویی به ما عطاء کند که یارای ارتباطی دائمی با الله(جل جلاله) داشته باشیم. اینگونه زبانم بی اختیار با بدی ها بیگانه می شود.
به گونه ای باید خداوند را یاد کنیم که هر لحظه به خود بگوئیم، خداوند دراین لحظه ازما چه می خواهد؟ ودراین مورد چگونه از ما انتظاردارد؟ اینجاست که زبان هم تحت فرمان خداوند در می آید.

ام حنان
محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) گمراه و منحرف نشده است، و راه خطا نپوئیده است و به کژ راهه نرفته است و از روی هوا و هوس‏، دل بخواه و خودسرانه سخن نمی‌گوید.‏
یعنی آنچه می‌گوید، به فرمان خدا می‌گوید و نه به فرمان دل، و از سوی خدا می‌گوید؛ نه از سوی خود.‏
‏آن چیزی که با خود آورده است و با شما در میان نهاده است جز وحی و پیامی نیست که از سوی خدا بدو وحی می‌گردد.‏
راهکار عملی شما در رسیدن به تزکیه زبان و سالم سازی راه و روش در زندگی چیست؟
«اللّهُمَّ إِنِّی أعُوذ بِکَ مِن مُنکرَاتِ الأخلاقِ والأَعمَالِ وَالأهوَاءِ والادواء».
ترجمه: پروردگارا! از اخلاق زشت، کردار ناپسند، هوای نفس و درد و رنج ناگوار به تو پناه می‌برم.
– اما از آن رو که انسان آفریده خداست، بی تردید بهترین برنامه ‏براى کمال جسم و روح او برنامه‏ اى است که از سوى خداوند تنظیم یافته‏ باشد، و کامل‏ترین آنها همان راه و روش پیامبر اسلام (صلّى اللّه علیه وسلم) ‏است، چنانکه در سوره مبارکه الاحزاب آیه/ ۲۱ می فرماید:
(لَّقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَهٌ حَسَنَهٌ لِّمَن کَانَ یَرْجُو اللَّهَ وَالْیَوْمَ الْآخِرَ وَذَکَرَ اللَّهَ کَثِیرًا) [۳۳:۲۱]
سرمشق و الگوی زیبائی در (شیوه‌ی پندار و گفتار و کردار) پیغمبر خدا برای شما است. برای کسانی که (دارای سه ویژگی باشند:) امید به خدا داشته، و جویای قیامت باشند، و خدای را بسیار یاد کنند.
راه و روش آن حضرت، بهترین الگو و سرمشق زندگى براى هر کس که به خدا و روز قیامت ایمان ‏دارد معرفى گردیده است.
– از این رو، هر مسلمانى باید از رفتار پیامبر خویش آگاه باشد. و بهترین سرمشق برای زندگی خود قرار دهد.
– زبان یکی از نعمتهای بزرگ خداوند است که به انسان بخشیده شده است تا از طریق آن با دیگران در ارتباط باشیم.
– ضرر و زیان‌های زبان بسیارند که تنها با سکوت می‌توانیم از آن‌ها نجات پیدا کنیم.
– با این نعمت بزرگ خداوندی باید استفاده صحیح را انجام بدهیم و از گفتن سخن بیهوده؛ لعنت کردن؛ مزاح و شوخی بی جا؛ تحقیر واهانت کردن به فردی؛ دروغ در سخن گفتن و قسم خوردن؛غیبت کردن؛ نمّامی و سخن چینی؛ وغیره … دوری کنیم.
– و چه زیباست با این نعمت بزرگ پروردگارمان همیشه ذکر و تسبیحش را به جا بیاوریم و زبانمان را همیشه با یاد پروردگارمان تحت فرمان الهی قرار دهیم.

امینه درداب
– حضرت محمد که یار و یاور همه ی مسلمانان است هیچ وقت راه خطا نرفته وهیچوقت از روی هوس سخنی به زبان نیاورده است. و همه ی سخنانش به فرمان خداوند بزرگ است. سخنانش و پیامی که می دهد از سوی خداوند به وحی می شود.
راهکار عملی شما در رسیدن به تزکیه زبان و سالم سازی راه و روش در زندگی چیست؟
پیامبر ما حضرت محمد (صلی الله علیه وآله وسلم) که ما باید او را الگوی خود قرار دهیم هم در رفتار و کردار و هم در زبانمان از او تبعیت کنیم.
ما وقتی می خواهیم حرفی بزنیم باید کمی تأمل کنیم که این حرفی که می زنیم صحیح هست یا نه، به ضرر کسی هست یا به نفع کسی و از همه مهمتر با حرفمان کسی را ناراحت نکنیم.
همیشه سعی کنیم زبانمان به ذکر خدا عادت بدهیم.

فریبا قهرمانی
– محمد رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) گمراه و منحرف نشده است، و راه خطا نپوئیده است و به کژ راهه نرفته است.‏‏ و از روی هوا و هوس سخن نمی‌گوید.‏ اخلاق نیکو و پسندیده پیامبراکرم (صلی الله علیه و سلم) در سخن گفتن وادای حق زبانزد بوده وهر آنچه را که می فرمودند به بهترین وجه عمل می نمودند و راه را خطا نمی رفتند و با تفکر و تمرکز سخن می گفتند.
عقل و درایت بشری در سخن گفتن در رسالت اسلام چشمگیر است همان طور که پیامبر عزیزمان سرآمد و الگو واقعی برای مسلمانان بوده در کردار و گفتار خویش، صادقانه این رسالت را به سرانجام رسانید.
راهکار عملی شما در رسیدن به تزکیه زبان و سالم سازی راه و روش در زندگی چیست؟
در ابتدا پروردگارم را بسیار شاکرم که باردیگر در سال جدید این توفیق را نصیبم ساخت تا در گروه، تدبری داشته باشم و در خدمت خواهران باشم .
یکی از نعمتهای بزرگ خداوند به انسان قدرت تکلم است. اینکه انسان زبان داشته باشد به نظر چیز ساده ای است اما باید بپرسید که مسئولیت ما به عنوان انسانی مسلمان در قبال داشتن این نعمت چیست؟
استفاده صحیح از زبان و تزکیه زبان به اخلاق نیکو و پسندیده هر فرد بر می گردد؛ همانطور که شنیده ایم “از کوزه همان برون تراود که در اوست”.
پس زمانی که درونمان را از صفات نیک پرنکنیم زبان هم اصلاح نمی شود. گفتن سخن بیهوده؛ لعنت کردن؛ مزاح و شوخی بیجا؛ تحقیر و توهین و مسخره کردن و دروغ گویی وغیبت از آفت های زبان است. وبرای تزکیه زبان با این ناملایمات زندگی جنگید و باید صبر و بردباری نمود تا بتوانیم دراین راستا زبان در حلقوم نگه داریم وآنچه را که مایه خیرآخرت است را بر زبان آوریم تا خدا را از خود خوشنود سازیم.
ان شاءالله در حفظ این نعمت کلامی خداوند متعال یاریمان نماید.

فرحناز طالبی
۱- در نظر گرفتن دو فرشته مراقب(رقیب، عتید) باعث می شود بهتر کنترل زبانم را دردست بگیرم ومواظب باشم کلام بیهوده ویاوه ای از زبانم جاری نشود.
۲- گفتن نام الله، وهرکاری را با یاد ونام اوشروع کردن باعث می شود الله ما و زبانمان را بهتر حفظ کند. یعنی؛ با اسم حفیظ وحافظ از او می خواهم تمام جوارح واعضای بدنم را حفظ کند.
۳- در نظر گرفتن خواست الله که او چه از ما می خواهد وقتی درمورد رسولش چنین فرموده:( ما ینطق عن الهوی) پس ما هم این چنین باشیم و با تمرین ومداومت کنترل زبان حتماً موفق می شویم.
۴- اگر انتظار داریم که شفاعت وی نصیب ما می گردد پس باید تمامی اعمال ورفتار خود را با الگوی جهانیان وفق دهیم تا رضایت رب العالمین را جلب کنیم.
۵- وقتی انسان زبانش کنترل شد خیلی از اعمال ورفتارش نیز درتحت سلطه خود انسان در می آید و شیطان نمی تواند آنها را درسیطره خود قرار دهد چون با زبان می توان خیلی اوامر را درست وبرعکس آن نیز انجام داد، پس چه بهتر که دقت داشته باشیم با این زبان ساده می توانیم کارهای بزرگ انجام دهیم.
۶- وقتی به این بیاندیشیم که شخصیت انسان در وهله اول با زبان او پدیدار می گرددز پس بیشتر مراقب تزکیه آن می شود، چون دراین صورت است که عزتی بیشترهم نزد “رب العالمین” وهم بندگانش پیدا می کند.
۷- انسانی که زبانش به آلودگی و نادرستی آلوده نشده جذابیت بیشتری دربین مردم، ومورد اعتماد خلق می باشد. چون حدیث رسول الله(صلی الله علیه وسلم) هست که مسلمان کسی است که مؤمنان از دست و زبانش درامان باشند. پس اگربه این موضوعات توجه بیشتری داشته باشیم مطمئناً بهتر می توانیم زبانمان را تزکیه و پاک کنیم.
۸- وقتی قلب را ازهرآلودگی مانند حسد، کینه، بخل … صاف کنیم ابتدا آرامش خاصی به ما دست می دهد و درنتیجه زبان هم از هرگونه کژی در امان خواهد بود. پس؛ هم افکارمان هم نیتمان را تصحیح کنیم تا بتوانیم زبانی ذاکر و قلبی شاکر داشته باشیم. آمین

لیلا محمدی
جانم فدای رسول الله…
آن رسولی که سخنانش چون دُر است. گزیده و زیبا، آن رسولی که هیچ گاه بیهوده گو نبود.
من نیز به تبعیت از اوچنین خواهم بود:
۱- اول ازهمه هیچ گاه بدون فکر حرفی نخواهم زد چرا که حرفهای نسنجیده قلب هایی را می شکند و زندگی کسی دیگر را ممکن است نابود کند.
۲- همیشه سعی کنیم کم حرف بزنیم. چرا که زیاده گویی چیز جالبی برای شخصیت انسان مسلمان نیست. زیاده گویی مسخره وغیبت وچیزهای دیگری را به دنبال دارد.
۳- در صحبت های خود با دیگران کمی مهربان تر باشیم؛ از کلمات مثبت وانرژی بخش استفاده کنیم.
۴- احترام کسانی که با آنها صحبت می کنیم را داشته باشیم حتی کوچکتر از ما باشند. خودم بسیار مشاهده می کنم کسانی که احترام استاد خود را درهنگام صحبت با آنها رعایت نمی کنند.
با امید به خداوند و با پیروی از رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) ان شاءالله روز قیامت زبانمان برعلیه ما شهادت نمی دهد وسربلند می شویم.

نعیمه شکری
خداوند برای تصدیق حرفهای رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) درآیه اول سوگند یاد کرده است.
سوگند خورده که حرف رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) حرف حق و ازجانب خداوند است.
نه اینکه از روی هوا و هوس واز روی دل بخواهی بخواهد حرفی بزند؛ پس او را بپذیرید که پذیرفتن حرف محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) یعنی؛ پذیرفتن و قبول الله متعال …
این آیات می خواهد به ما بفهماند که پیامبر ما، هیچ وقت از روی هوا و هوس و یا دل بخواهی و کج فهمی حرفی را به زبان نمی آوردند. پس ما هم که می خواهیم پیرو این بزرگوار باشیم باید ایشان را الگوی زندگی خود قرار داده وآن را در زندگی خود پیاده کنیم.
پس براساس این آیه بیاییم تصمیم بگیریم تا کنترل زبان خود را در دست بگیرم و هر حرفی را هرجایی نزنم و در مجالس و مهمانی و بین دوستان برای مزاح و خنداندن دیگران لب به بد گویی و مسخره کردن کسی نگشاییم.
هروقت که شیطان ما را وسوسه به بدگویی و قضاوت دیگران کرد خدا را شاهد و ناظر بر خود ببینیم و بیاد آوریم که روزی باید در مقابل خداوند و کسی که قضاوتش کردیم پاسخ گو باشیم.
اگر ترس ازخداوند وعذاب الهی و یاد مرگ همیشه در وجود ما باشد مسلماً رو به سوی گناه نمی آوریم.

ساره روحانی
– خداوند سوگند یاد نمود که پیامبر در علم و دانش و هدفش آگاه و پایدار است. پس می دانیم که پیامبر درعلم خود راه یافته و هدفش برای ما نیکی و خیر است.
– این آیات به ما نشان می دهند که رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) هیچ سخنی از روی هوی و هوس نمی گوید بلکه چنین است که به او از طرف خداوند وحی شده و بدون هیچ کم و کاست به ما امر کرده است.
راهکار عملی شما در رسیدن به تزکیه زبان و سالم سازی راه و روش در زندگی چیست؟
۱- همیشه در هر کاری توکل بر خدا کنیم.
۲- از اول صبح مراقب گفتار و رفتارمان باشیم تا وقت خواب.
۳-عادت کنیم که قبل ازهر حرفی کمی فکر کنیم و اگر آن حرف به نفع دنیا و آخرت است بر زبان آوریم.
۴- وهمیشه تصور کنیم که مراقب اعمالمان هستن و کارهایمان را ثبت و ضبط می کنند و به دیگران نشان می دهند؛ در این صورت چه رفتاری از خود نشان می دهیم؟
۵- در پایان روز نیز به حسابرسی عملکرد روزانه خود بپردازید تا به تدریج تسلط کافى و کاملى بر سخن گفتن خود پیدا کنید.

راجعه سعیدی
این آیات به ما نشان می دهد که رسول الله(صلی الله علیه وآله وسلم) از روی هوی وهوس صحبت نمی کند وسوگند خورده که حرف رسول الله حرف حق و از جانب الله است.
– این آیات به ما نشان می دهد که حرف پیامبر از روی هوا وهوس نیست؛ بلکه از طرف خداوند وحی شده وبدون هیچ کم وکاستی به مردم امر کرده است.
راهکارعملی شما در رسیدن به تزکیه زبان و سالم سازی راه وروش در زندگی چیست؟
۱-همیشه باید قبل از صحبت کردن روی آن تفکر کنیم که ببینیم زدن این حرف خیری در آن است یا شر.
۲- ما باید در زندگی تمامی اعمال ورفتار رسول الله را الگوی خود قرار دهیم تا خداوند از ما راضی باشد.
۳-همیشه درهمه جا و درهمه مراحل زندگی سعی کنیم زبان خود را کنترل کنیم چون بیشتر فتنه ها وگناهان از زبان است.
۴-همیشه با زبان خوش و نرمی ومهربانی با مردم صحبت کنیم.
۵- ما باید از روی هوی وهوس تصمیم نگیریم در اوامر، وتابع نفس خود نباشیم به گونه ای که قلبمان بر مغزمان حکومت کند.

عایشه طالبی
پیامبرعزیزمان، الگوی همیشه پاینده وجودمان هیچگاه لب به سخن نگشودند، مگر به قصد حق گویی وخیرخواهی و عدالت طلبی. او می دانست که کلامش در بند حصار زمان یا مکان نیست، و می تواند تمام جهان را بپیماید و سرنوشتهایی را تغییر دهد، پس مواظبش بود وهیچ گاه زبان مبارکش یاوه گویی را تجربه نکرد.
راهکار عملی شما در رسیدن به تزکیه زبان و سالم سازی راه و روش در زندگی چیست؟
بنظرمن برای تزکیه زبان، همانند تزکیه قلب، ابتدا قلب را باید از رذایل و بدیها پاک کرد تا قدرت جذب خوبیها بالا رود، زبانمان را نیز پاک کنیم از هرزه گویی، یاوه گویی و سایر سخنانی که هم بر زندگی شخصی و هم زندگی اجتماعی مان اثر مخرب می گذارد، در این راستا زبانمان با گنجایشی فراتر از قبل به صید سخنان نیک می پردازد ومی تواند فقط حق و حقیقتها را از لابلای سخنان غربال کند.
زبانمان را عادت بدهیم به ذکر و دعا، همانطور که بدنمان را عادت می دهیم به نرمش برای تناسب اندام، زبان نیز به تناسب نیاز دارد، به سبک سنگین کردن نیاز دارد، پس عادتش دهیم به ترک ناحق گویی، به جذب حق گویی و به استمرار ذکر و دعا.

امینه راست بالا
نبی و هدایت گر ما کسی است که از گمراهی و هوی و هوس به دوراست و قول و فعل او بر اساس رضایت و وحی الهی قرار دارد.
او زندگی خود را از گمراهی نجات داده و دوست دار رهایی تمامی پیروانش از گمراهی ست و در راه نهادینه کردن اخلاق در بین اُمتش تلاش کرده است.
به گفته دکتر ساعدی: هدف دوم از برگزیده شدن رسول الله و دین اسلام، نهادینه کردن اخلاق و برترین های اخلاقی است.
– اما بیشترین مانع برای رسیدن به یک مدینه فاضله و یک اجتماع سالم، آفت های زبانی ست.
– از جمله بزرگترین آفت های زبانی خانمان سوز که می توان مثال زد شامل: تهمت، غیبت، تمسخر، طعنه، پرحرفی، ناسزا ….
– راه های کنترول این آفت های زبانی: اینکه سنجیده سخن گفتن؛ هر سخن جایی و هر نکته مکانی دارد.
– به این فکر کنیم که همانطور که ما بدمان می آید از این آفت ها و دوست نداریم کسی در مورد ما بگوید، دیگری نیزمثل ما از آن تنفر دارد.
یک فرمول دقیق در خلقت وجود دارد که اگر تو گفتی و در حق دیگران رعایت نکردی در جای دیگر برای جبران همان خطای تو در مورد خودت یا عزیزانت تکرار خواهد شد.
– موقع حرف زدن، خودمان را جای آن شخص قرار بدهیم و همان طور که آبروی خود را دوست داریم آبروی دیگران نیز برایمان مهم باشد تا الله نیز آبروی ما را حفظ کند.
– داشتن حسن ظن و دوری از گمان بد به دیگران و اطرافیان باعث از بین رفتن شیوع آفت های زبانی می شود.
– تذکر به موقع به هنگام دیدن آفت های زبانی باعث کاهش این مشکلات زبانی می شود.
– داشتن برنامه مفید و برنامه ریزی برای دورهمی ها و جمع های خانوادگی و دوستانه، چون بیکاری، نبود سرگرمی باعث حرف های حرام بیهوده می شود.
– کنار گذاشتن حسادت ها و چشم و هم چشمی و کینه ها، تا زمانی که به این بیماری مبتلا باشیم گناه های زبانی هم هست.
– به جای آن در جمع های خودمان و به فرزندانمان دوستی محبت و بی توقع بودن از دیگران را آموزش بدهیم.
– بدی و نقص های دیگران را از خودمان دور کنیم به جای آن به فکر از آب کشیدن گلیم خودمان باشیم.
‏