رئوف و رحیم بودن رسول الله

(لقَدْ جَاءَکُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِکُمْ عَزِیزٌ عَلَیْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِیصٌ عَلَیْکُم بِالْمُؤْمِنِینَ رَءُوفٌ رَّحِیمٌ )[۹:۱۲۸]
بیگمان پیغمبری (محمّد نام)، از خود شما (انسانها) به سویتان آمده است. هرگونه درد و رنج و بلا و مصیبتی که به شما برسد، بر او سخت و گران می‌آید. به شما عشق می‌ورزد و اصرار به هدایت شما دارد، و نسبت به مؤمنان دارای محبّت و لطف فراوان و بسیار مهربان است.

مونا جهانی
بایسته‌ یادآوری‌ است‌ که‌ در میان‌ اعراب‌، هیچ‌ قبیله‌ای‌ نبود مگر این‌که‌ با رسول‌ خدا(صلی الله علیه و آله وسلم) نسبتی‌ نژادی‌ داشت‌، اعم‌ از «مضری» ها و «ربیعی» های‌ آن‌ و دیگران‌. یعنی‌: نسب‌ رسول‌ خدا(صلی الله علیه و آله وسلم) در تمام‌ قبایل‌ عرب‌ شاخه‌ و ریشه‌ می‌دواند. بنابراین‌ تفسیر، معنی‌ این‌ است‌:ای‌ گروه‌ عرب‌! این‌ پیامبر از میان‌ شما برخاسته ‌است‌. اما زجاج‌ می‌گوید: این‌ خطابی‌ برای‌ تمام‌ جهانیان‌ است‌ لذا معنی‌ این‌ است‌: ای‌ بشریت‌! این‌ پیامبر از جنس‌ بنی‌آدم‌ است‌ که‌ خداوند جلّ جلاله وی‌ را به‌عنوان‌ رحمتی‌ به‌ سویشان‌ فرستاده‌ است‌ دشوار است‌ بر وی‌ رنج‌ شما یعنی‌: هر رنجی‌ که‌ شما می‌برید، بر این‌ پیامبر سخت‌ و سنگین‌ است‌. عنت‌: رنج‌ و مشقت‌ حاصل‌ از تحمل‌ عذاب‌ دنیا، یا عذاب‌ آخرت‌ است‌ «بر شما حریص‌ است» یعنی‌: حریص ‌است‌ بر اینکه‌ در آتش‌ دوزخ‌ نیفتید، یا حریص‌ است‌ بر ایمان‌ و هدایت‌ شما «و نسبت‌ به‌ مؤمنان‌ رئوف‌ و مهربان‌ است» پس‌ شما را چه‌ شده‌ که‌ حق‌ خدا جلّ جلاله را درباره‌ وی‌ ادا نمی‌کنید و همراه‌ وی‌ به‌ جهاد بر نمی‌خیزید؟!
راهکار عملی من:
در این آیه خداوند متعال ویژگیهای بارز یک دعوتگر نمونه را بیان می نماید، که از صفات لازمی او:
۱- مردمی بودن
۲-دلسوزی او نسبت به آحاد جامعه
۳-حریص بودن او بر هدایت جامعه
۳-توجه ویژه نسبت به پیروان خود
۴-عطوفت و مهربانی کامل نسبت به جامعه باشد.
و بدیهی است که دعوتگری که بتواند این صفات والای انسانی را در وجود خود بیافریند یقیناً می تواند نقش مهم و اساسی در هدایت جامعه بشری داشته باشد.

نعیمه شکری
محمد(صلی الله علیه واله وسلم) به گفته خود خداوند بنده ایست مثل تمام بندگان الله(یعنی تمام خصلتهایی که در یک انسان وجود دارد در ایشان هم هست نه کمتر و نه بیشتر ) بجز اینکه خداوند ایشان را برای ارسال پیام الهی به تمام جهانیان انتخاب کرده است.
پیامبر ما مسلمانان پیامبری بود که حاضر به دیدن رنج و سختی اُمتش نبود.
و خود را شریک غم و سختی های آنان می دانست.
پیامبر ما مسلمانان پیامبری بود که عاشق اُمتش بود و به آنها عشق می ورزید و آنها را بسیار دوست می داشت.
پیامبر ما مسلمان چون عاشق و دوستدار اُمتش بود خواهان هدایت آنها بود تا راه درست را از کج تشخیص بدهند.
راهکار عملی:
این آیه به ما انسانها می فهماند که دوست داشتن و مهر و محبت کردن نسبت به دیگران در وجود همه انسانها هست.
اگر پیامبر ما تمام این خصلتها را داشته از انسانیتش بوده نه از پیامبریش
پس ما هم می توانیم مهربان باشیم و مهر بورزیم. ما هم می توانیم خواهان هدایت دیگران باشیم. ما هم می توانیم دوستدار مؤمنین باشیم.
زمانی که خود بخواهیم و خواهان این خصلتها باشیم.

امینه درداب
خداوند در آیه اشاره می کند پیامبری به سویتان آمده است که از نوع خود شماست یعنی انسان است و بشر. و به دلیل انسان بودنش از خسارت دیدن شما و از نابود شدن شما ناراحت می شود و در خیر خواهی و نجات شما چه مؤمن و غیر مؤمن حریص است و نسبت به مؤمنان بسیار مهربان است. پس سزاوار نیست از او سرپیچی کنیم بلکه سزاوار است که با او اُنس بگیریم و دعوت او را بپذیریم هر کاری خیری که گفته عمل کنیم.
یا رب! تو پیغمبرت که خاتم الانبیاست برای ما فرستادیی که خصلت رئؤف و مهربان بودن را در دلش کاشتی. یعنی می شود ما هم ذره ای از خصلت پیامبرگونه در وجودمان به وجود بیاوریم؟ یعنی می شود؟!
یارب! این توانایی و قدرت را به ما بده نا چنین خصلتی را در وجودمان پرورش دهیم . آمین یا رب العالمین
راهکار عملی من:
در این آیه اشاره به مهربان بودن پیامبرمان نسبت به مؤمنان هست؛ پس ما هم سعی کنیم اینگونه باشیم و با همه مؤمنان مهربان باشیم.
سعی کنیم خیرخواه مردم باشیم اگر نمی توانیم کار خیری کنیم حداقل در حق همه دعای خیر و هدایت کنیم .
مهربان باشیم بدون هیچ توقع و برگشتی از طرف مقابلمان و خالصانه به همه عشق و مهر بورزیم .

سکینه کهزاد
رسول الله(صلّی الله علیه و آله و سلّم) الگوی هر داعی هست که داعی باید از آن پیروی کند چون دعوت کردن مردم به سوی الله کار آسانی نیست، در این راه سختی های فراوانی است که یکی از آنها عناد مردم است که تو باید دلسوزانه عمل کنی مثل محبت یک مادر به نسبت فرزندش چون کسی با درشت خویی و بی رحمی به طرف دین نمی آید، دین اسلام دین شیرینی است پس باید شیرینی آن را به مردم چشاند.
چون سخن از دل براید لا جرم بر دل نشیند
خدایا! چقدر تو مهربانی وقتی می بینیم اینجوری بندگانت را سفارش می کنی که مهربان و دلسوز باشند خدای مهربانم! تو چقدر پاک و منزهی، امیدوارم شدم وقتی به مهربانی تو آگاه شدم.

فاطمه شمسی پور
راهکار عملی من:
ما بعنوان یک مسلمان وظیفه داریم نسبت به دینمان دلسوز و پایبند باشیم، با نرمی و محبت با مردم مدار کنیم. پیامبرمان را الگوی خود قرار دهیم.چون پیامبرمان جز رأفت و مهربانی از او دیده نمی شد. چون ارزش واقعی رحم و مهربانی تنها در نحوه ی رفتار انسان با زیردستانش به خوبی آشکار می شود. برای دعوت و ارشاد مردم از خشونت و نفرت دوری کنیم، چون تنها محبت و نرمخویی و مدارا با افراد مختلف می تواند قلبی را نرم کند و به طرف خداوند سوق دهد.
این آیه، محبت و مهربانی پیامبر(صل الله علیه وسلم) را در دفع ضرر از مسلمانان و جلب منفعت برایشان آشکار می سازد و او را مورد تمجید قرار می دهد. این آیه تعریفی است از حاکم مهربان و دلسوزی است که از ناراحتی و گرفتاری ملتش در رنج و عذاب به سر می برد.
در این آیه چندین ویژگى مهم براى پیامبر بزرگوار اسلام(صلّی الله علیه و آله و سلّم) بیان شده است که بار عاطفى فراوانى دارد. این آیه خطاب به همه مسلمانان است، و از چهار صفتِ احساس برانگیز پیامبر اسلام یاد می کند:
۱. بشر بودن پیامبر: این پیامبر از خود شما است؛ او از جنس فرشتگان نیست، بلکه از جنس خود شما است و مانند شما مى ‏خورد، مى ‏خوابد و زندگى مى ‏کند؛ او از خود شما است و بزرگ شده همین کوچه ‏ها و محله ‏هایى است که شما در آن رفت و آمد دارید.
۲. هم دردی با مردم: آنچه شما را مى ‏آزارد بر او گران و دشوار است؛ یعنى هر سختى و گرفتارى که شما پیدا مى ‏کنید او آن را بر خود مى ‏گیرد و غم شما را غم خود مى ‏داند و از رنج هاى شما آزرده خاطر مى ‏شود؛ زیرا که شما را از خود و خود را از شما مى ‏داند.
۳. حریص نسبت به هدایت مردم: یکی دیگر از ویژگی ها و صفات پیامبر اسلام (صلّی الله علیه و آله و سلّم) این است که نسبت به هدایت مردم حرص و اهتمام شدید دارد: «حَرِیصٌ عَلَیْکُمْ». او به شما علاقه دارد و دلسوز شما است؛ او مى ‏خواهد شما به سعادت دنیا و آخرت برسید و هر چه خوبى است از آن شما باشد و خواهان موفقیت و کامروایى شما است.
۴. رأفت و مهربانی: صفت دیگرش رأفت و مهربانی او است: «رَؤُفٌ رَحِیمٌ» پیامبر اسلام به مؤمنان، سخت مهربان و رحیم است و مؤمنان را که به دین او گرویده ‏اند، به شدت دوست دارد.
در مجموع، معناى آیه این است: هان اى مردم! پیامبرى بر شما آمد که از اوصافش این است؛ از جنس خود شما است؛ از خسارت دیدن شما و از نابود شدنتان ناراحت مى‏ شود؛ در خیرخواهى و نجات شما چه مؤمن و چه غیر مؤمن حریص است؛ و این که او نسبت به مؤمنان به ویژه، رئوف و مهربان است.

امینی
سبحان الله از عظمت این آیه که اوج دلسوزی رسولمان (صلی الله علیه وسلم) را به ما نشان می دهد واقعاً اوج نصح را به ما می رساند. نگاه کنید هر انسانی در دنیا ارتباط انسانی زمانی می تواند به کسی اعتماد کند که دلسوزیش به او ثابت شده باشد. این آیه عملاً می گوید خسارتمند کسی است که به ایشان اعتماد نکند و به راه حق نرود چرا که هم اوج دلسوزی و نصح وحریصی ایشان برای هدایتی اصح ثابت شده است “اللهم محشورنا بالقران و مع رسولنا صلی الله علیه و سلم”
راهکار عملی من:
خوب مشخص و واضح است این آیه همین طوری و بی هدف نازل نشده حال اصل مطلب این آیه عملاً روش را به داعیان داده که حریص بودن پیگیری بر مسائل مسلمانان؛ در حدیثی دیگر رسول مان می فرماید: “کل راع و کلکم مسئول عن رعیته” در واقع مسئول بود و احساس مسئولیت کردن در برابر مسلمین.
معنای رئوف(کسی‌ که‌ دارای‌ احساسی‌ است‌ که‌ باعث‌ می‌شود تا به‌ دیگران‌ خوبی‌ کند و یا به‌ آسانی‌ از خطای‌ آنان‌ بگذرد.) مهربان؛ این از معنای رأفت و رئوف بودن در واقع به نحوی پوشنده و بخشنده بر خطاها و همزمان با آن رحیم -معنای رحیم: مهربان که مهربان را تروج می دهد مانند ثروتمندی که در جهت صحیح از ثروتش استفاده می کند.
پس باید داعیان ما باید هم رئوف باشند به معنای واقعی خودش و هم رحیم به معنای خودش